Skracanie szyjki macicy w ciąży

skracanie szyjki, ciąża, poród
fot.: Thinkstock
Skracanie szyjki maciy w ciąży nie jest niepokojące tuż przed porodem.

Skracanie szyjki macicy w ciąży zwiększa ryzyko, że dojdzie do przedwczesnego porodu lub poronienia. Szyjka macicy to narząd chroniący płód przed czynnikami zewnętrznymi i pomagający utrzymać dziecko w macicy. Przeczytaj, jakie są objawy skracania szyjki macicy w ciąży i w jaki sposób postępować z tym objawem.

Skracanie się szyjki macicy przed terminem porodu nie jest dobrym objawem. Szyjka macicy jest swoistym łącznikiem pochwy z macicą. Jej kształt, długość i struktura zmieniają się przez cały cykl miesiączkowy, w ciąży jednak prawidłowa szyjka macicy musi być długa i szczelnie zamknięta. Dzięki temu, blokuje ona drogę z pochwy do macicy, a płód pozostaje w bezpiecznym dla siebie miejscu.

Kiedy szyjka macicy się skraca?

Szyjka macicy zwykle ulega skróceniu w momencie porodu. Skracanie się szyjki macicy to etap pierwszej fazy porodu, gdy toruje ona dziecku drogę do narodzin. Skracanie szyjki macicy w ciąży na tym etapie jest normalnym, fizjologicznym procesem, a dla lekarzy wyraźnym sygnałem, że poród już się rozpoczął.

Kiedy skracanie się szyjki macicy jest niebezpieczne?

Nie zawsze skracanie szyjki macicy w ciąży jest normalne. Niebezpieczeństwo zwiastuje skracająca się przedwcześnie szyjka. Im krótsza, tym większe ryzyko powikłań. Jeśli do skrócenia dochodzi w trakcie trwania ciąży, na długo przed jej rozwiązaniem - oznacza to wysokie ryzyko poronienia, pęknięcia błon lub przedwczesnego porodu. Skracająca się szyjka staje się zbyt słaba, by utrzymać dziecko w macicy, a ciężar malucha i siła grawitacji działają tu dodatkowo na niekorzyść.

Szyjka macicy może skracać się z wielu powodów, czasem tę przyczynę trudno ustalić. Jeśli kobieta wcześniej roniła w drugim trymestrze lub rodziła przedwcześnie, powinna być zakwalifikowana do grupy ryzyka skracania się szyjki w kolejnej ciąży i być poddawana dokładniejszej kontroli ginekologicznej. Czynniki, które odpowiadają za skracanie się przedwczesne szyjki macicy dzielimy na: hormonalne, urazowe i wrodzone. Czynnikiem urazowym może być uszkodzenie szyjki macicy przy poprzednim porodzie lub po operacji ginekologicznej. Za skrócenie szyjki może odpowiadać też wysokie stężenie relaksyny.

Nie przegap

Jakie objawy towarzyszą skracaniu się szyjki macicy?

Nie zawsze skracaniu się szyjki macicy towarzyszą objawy. Czasem o tym fakcie ciężarna dopiero dowiaduje się podczas kontrolnego badania na wizycie u lekarza prowadzącego ciążę. Niepokojącymi objawami skracającej się szyjki macicy mogą być: krwawienie lub plamienie, bolesne skurcze, uczucie rozpierania w dole, obfite upławy. Ponieważ te objawy występują rzadko, każda przyszła mama powinna regularnie być badana podczas ciąży. Skracającą się szyjkę można wykryć poprzez zwykłe badanie ginekologiczne. Bardziej precyzyjne jest jednak przezpochwowe badanie USG.

Skracanie szyjki macicy w ciąży: jak postępować?

Nie ma jednego skutecznego sposobu na skracanie szyjki macicy w ciąży. Zwykle kobietom zaleca się przede wszystkim oszczędniejszy tryb życia. Przy niewielkim skróceniu szyjki ciężarna powinna unikać dźwigania i wysiłku fizycznego. Powinna spędzać dużo czasu na odpoczynku - więcej leżeć niż stać i siedzieć. Należy również powstrzymać się od współżycia. Niewskazany jest stres. Przy znacznym skróceniu szyjki i wysokim ryzyko powikłań, lekarze czasem zalecają ciężarnym założenie tzw. szwu okrężnego.

Sprawdź również kalendarz ciąży >>

Dobrze wiedzieć

Dlaczego szyjka macicy się skraca?

Przyczyną niewydolności cieśniowo-szyjkowej mogą być wady anatomiczne szyjki, uszkodzenia będące wynikiem wcześniejszych porodów przedwczesnych lub zabiegów ginekologicznych, duża waga dziecka lub też zaburzenia hormonalne.

Chirurgiczne metody zapobiegające skracaniu się szyjki macicy

Lekarz podejrzewając, że przyszła mama ma niewydolność cieśniowo-szyjkową czyli skracającą się szyjkę, powinien natychmiast wykonać posiew z pochwy i wyeliminować ewentualne jej infekcje (w ustawie o opiece okołoporodowej zapisane jest, że posiewy można pobierać przy każdej wizycie kontrolnej). Idealna jałowość pochwy i szyjki macicy jest niezbędnym warunkiem podczas zakładania szwu okrężnego lub pessaru.

Stosuje się je czasem, by zapobiec przedwczesnemu skracaniu się szyjki. Tzw. szew McDonalda to zabieg chirurgiczny wykonywany w znieczuleniu ogólnym lub zewnątrzoponowym. Stosowany jest on głównie w przypadku kobiet, które wcześniej straciły ciążę z podobnego powodu. Jego skuteczność obliczana jest na ok. 89 proc.  Natomiast pessar kołnierzowy zakłada się w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym. Jego skuteczność jest porównywalna ze szwem okrężnym. Oba usuwa się zwykle przed terminem porodu lub po 37. tygodniu ciąży.

– Zanim jednak zdecydujemy się na takie rozwiązanie, zwykle zlecamy pacjentce pójście na zwolnienie – wyjaśnia dr Jacek Tulimowski. – Skrócona szyjka wymaga bezwzględnego leżenia w łóżku (tylko ze wstawaniem do toalety) oraz podawania leków rozkurczowych i magnezu w maksymalnych dawkach. Czasami przyszłej mamie podaje się też progesteron jako czynnik przeciwdziałający przedwczesnym porodom.

Rozwarcie szyjki macicy w ciąży [wideo]

Rozwarcie szyjki macicy w ciąży ma kluczowe znaczenie dla jej przebiegu. Jej wygląd może być pierwszym sygnałem wystąpienia ryzyka przedwczesnego porodu. O czym świadczy rozwarcie szyjki macicy w ciąży i jak można mu zapobiegać? Posłuchaj naszego eksperta Krzysztofa Pancześnika – ginekologa położnika w Centrum Medycznym Damiana, ordynatora Oddziału Położniczego Szpitala Damiana .

Aktualizacja: 2016-10-07 Publikacja: 2016-03-31
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.