Hipogonadyzm - przyczyny, objawy i leczenie hipogonadyzmu

Hipogonadyzm
Zasadniczym zaburzeniem związanym z hipogonadyzmem jest niedostatek hormonów płciowych w organizmie

Termin hipogonadyzm oznacza zaburzenia czynności jajników u dziewczynek lub jąder u chłopców. Nieprawidłowości dotyczące produkcji hormonów płciowych mogą wynikać z wrodzonych zespołów genetycznych i prowadzić nawet do bezpłodności, czasami hipogonadyzm bywa jednak zjawiskiem całkowicie fizjologicznym. Przyczyn hipogonadyzmu wyróżnia się stosunkowo dużo – jakie więc może być podłoże wystąpienia tej patologii?

Czym jest hipogonadyzm?

Termin hipogonadyzm odnosi się do funkcji ludzkiego układu rozrodczego. W przebiegu tego problemu dochodzi do zaburzeń czynności jajników u kobiet lub jąder u mężczyzn. Zasadniczym zaburzeniem związanym z hipogonadyzmem jest niedostatek hormonów płciowych w organizmie – u kobiet dochodzi do zbyt małej ilości takich substancji, jak estrogeny czy progesteron, u mężczyzn problemy koncentrują się z kolei głównie wokół niedostatecznych ilości testosteronu.

Powyżej wymieniono aspekty dotyczące głównych hormonów płciowych, w przebiegu hipogonadyzmu u chorych obserwować można zbyt niskie ilości również i innych hormonów produkowanych przez gonady. Niedobory w przebiegu tych zaburzeń dotyczyć mogą też:

  • hormonu antymullerowskiego,
  • inhibiny,
  • aktywiny,
  • dehydroepiandrosteronu.

Objawy hipogonadyzmu

To, do jakich dolegliwości doprowadzi hipogonadyzm, zależne jest od momentu jego wystąpienia u pacjenta. Hipogonadyzm może być spowodowany obecnymi już od urodzenia mutacjami genetycznymi i doprowadzać do zaburzeń dojrzewania płciowego. U osób z taką przypadłością może nie dochodzić do rozwoju drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych (takich jak np. piersi u dziewczynek czy pojawianie się owłosienia na ciele w miejscach typowych dla danej płci). Dodatkowo u dziewczynek może nie dochodzić do zapoczątkowania miesiączkowania, u chłopców z kolei zaburzona może być spermatogeneza. Ostatecznie hipogonadyzm doprowadzać może nawet do bezpłodności.

Hipogonadyzm może również pojawiać się dopiero w trakcie życia. Jako fizjologiczne zjawisko, w którym dochodzi do zaburzeń produkcji hormonów płciowych przez gonady, podać można kobiecą menopauzę. W takich przypadkach hipogonadyzm doprowadza do zahamowania miesiączkowania. U mężczyzn, u których do hipogonadyzmu dojdzie już w trakcie ich dorosłego życia, może z kolei dochodzić do upośledzenia procesu produkcji plemników.

Działania hormonów płciowych na organizm są bardzo rozległe, dlatego też w przebiegu hipogonadyzmu pojawiać się może szereg dolegliwości dotyczących nie tylko układu rozrodczego.

Wśród objawów hipogonadyzmu u kobiet wymienia się:

  • wyciek różnego rodzaju treści z gruczołów piersiowych,
  • osteoporozę,
  • uderzenia gorąca,
  • utratę włosów na ciele,
  • obniżenie libido.

W przypadku mężczyzn objawy hipogonadyzmu mogą obejmować:

  • zaniki mięśniowe,
  • utratę owłosienia na ciele,
  • spadek libido,
  • zaburzenia koncentracji,
  • poczucie zmęczenia,
  • osteoporozę,
  • zaburzenia erekcji,
  • powiększenie gruczołów piersiowych.

Rodzaje hipogonadyzmu

U pacjentów z hipogonadyzmem odchylenia mogą dotyczyć nie tylko ilości estrogenów czy androgenów w organizmie. Dochodzić może również do nieprawidłowości w obrębie układów regulujących wydzielanie hormonów płciowych – zaburzenia mogą obejmować stężenia przysadkowych gonadotropin we krwi. W przebiegu hipogonadyzmu folikulotropina (FSH) oraz lutropina (LH) mogą być znacznie podwyższone – sugeruje to, że patologia znajduje się w jajnikach lub w jądrach i taką postać hipogonadyzmu określa się jako hipogonadyzm hipergonadotropowy. Możliwa jest również sytuacja, w której narządy rozrodcze nie produkują swoich hormonów przez to, że to przysadka nie wydziela stymulujących gonad gonadotropin. W takich przypadkach poziomy LH i FSH u pacjentów są niskie i istniejące u nich zaburzenia określa się jako hipogonadyzm hipogonadotropowy.

Schorzenia, w których pojawia się hipogonadyzm

Powyżej wymienione zostały dwa główne rodzaje hipogonadyzmu, do których doprowadzają odmienne stany chorobowe. W przypadku hipogonadyzmu hipergonadotropowego jego przyczynami mogą być:

  • zespół oporności na gonadotropiny (związany z mutacjami receptorów dla folikulotropiny lub lutropiny),
  • zespół Klinefeltera,
  • zespół Turnera,
  • zespół Swyera (czysta dysgenezja gonad),
  • zespół zanikających jąder.

Hipogonadyzm ze zwiększoną ilością gonadotropin może pojawiać się w trakcie życia również u całkowicie zdrowych kobiet i stanowić zjawisko niejako fizjologiczne. Tak jest w przypadku okresu okołomenopauzalnego – jajniki w tym czasie stopniowo zmniejszają produkcję żeńskich hormonów płciowych, przez co dochodzi do zwiększonego wydzielania hormonów przysadkowych.

Inne są z kolei jednostki, które doprowadzają do hipogonadyzmu z niskimi poziomami gonadotropiny. Do tego stanu, czyli do hipogonadyzmu hipogonadotropowego, mogą prowadzić:

  • konstytucjonalne opóźnienie wzrostu i wzrastania,
  • zespół Kalmanna,
  • wielohormonalna niedoczynność przysadki,
  • tzw. izolowany hipogonadyzm hipogonadotropowy,
  • hipoplazja kory nadnerczy związana z mutacją genu DAX1 i związane z nią opóźnienie dojrzewania płciowego,
  • zespół Pradera-Williego,
  • dysplazja przegrodowo-oczna.
Aktualizacja: 2017-04-21 Publikacja: 2017-04-21
Ocena: 0
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.