Kolana szpotawe u dziecka - zapobieganie, diagnoza i leczenie

Kolana szpotawe to częsta wada występująca u noworodka. Krzywe nogi, kolana rozchodzące się w kształcie litery „O” i stopy skierowane do wewnątrz, to typowe objawy szpotawych kolan. O ile u roczniaka nie muszą jeszcze wzbudzać niepokoju, o tyle u starszego dziecka swobodnie stawiającego kroki - już tak. Szpotawość nie znaczy koślawość. Kolana szpotawe (kształt "O") stoją na drugim biegunie z kolanami koślawymi (kształt "X") i do tego występują częściej niż tamta wada. Oto, co warto wiedzieć o szpotawości kolan.

Szpotawe kolana to wada, którą może się pochwalić niemal każdy noworodek. Zwykle są one wynikiem barku miejsca w jamie macicy (dziecko musi wykręcać nóżki i zakładać je na siebie). W późniejszym wieku wadę może powodować krzywica i niedobór witaminy D. Łagodna szpotawość z biegiem czasu ulega samoistnej korekcji i większość dzieci na bilansie dwulatka (a najpóźniej w wieku trzech lat) ma już prawidłowo zbudowane nogi.

Kiedy kolana szpotawe trzeba leczyć?

W przypadku kolan szpotawych zniekształcenie zazwyczaj jest obustronne. Gdy więc noworodek rodzi się z tylko jedną zakrzywioną nogą, można podejrzewać zmiany w kości spowodowane urazem okołoporodowym lub dziedziczną zwyrodnieniową chorobą kolana. Taka wada wymaga leczenie specjalistycznego pod okiem ortopedy.
Sytuacja komplikuje się również wtedy, gdy szpotawe kolana pojawiają się dopiero po narodzinach i pogłębiają w pierwszych latach życia dziecka. Przyczyną może być choroba Blounta, objawiająca się zaburzeniem w działaniu płytki wzrostowej.
Ale uważa się, że za szpotawość kolan u dzieci odpowiada przede wszystkim krzywica - schorzenie spowodowane niedoborem witaminy D potrzebnej do prawidłowego wchłaniania wapnia, który wzmacnia kości i odpowiada za prawidłowy rozwój kośćca.
Szpotawe kolana występuje również u dzieci zdrowych, lecz z nadwagą, którym rodzice zbyt wcześnie pozwolili stawać na nóżki oraz chodzić. W ich przypadku ciężar ciała okazał się za wielkim obciążeniem dla miękkiego kośćca.

Dobrze wiedzieć

Szpotawość kolan dotyka również kobiety w starszym wieku. W ich przypadku kolana szpotawe są objawem zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych.

Jak zapobiegać szpotawości kolan?

O ile przed dziedziczną szpotawością lub chorobą Blounta nie można dziecko uchronić, o tyle na pewno można zapobiec rozwojowi krzywicy. I to w dość prosty sposób. Nie tylko niemowlę, ale również starsze dziecko powinno przyjmować zalecaną przez pediatrę ilość witaminy D (zwykle 400 j.m. witaminy D w kropelkach lub ampułkach; wyjątkiem niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym wzbogaconym o witaminę D). Ale uwaga! Nadmiar witaminy D jest groźny - może powodować uszkodzenia wątroby i schorzenia nerek. Najczęstszymi objawami przedawkowania witaminy D są biegunka, brak apetytu, napięcie mięśniowe, nadpobudliwość albo przesadne zmęczenie.
W profilaktyce kolan szpotawych warto pamiętać również o dopilnowaniu, by dziecko stopniowo zdobywało umiejętności chodzenia, czyli zanim stanie na nóżki, raczkowało. Jeśli zaś niemowlę ma nadwagę, należy skonsultować wczesne stawanie na nóżki z pediatrą lub ortopedą.

Szpotawe kolana: diagnoza i leczenie

Pediatra w trakcie rutynowej wizyty kontrolnej ocenia budowę nóżek dziecka. Jeśli coś go zaniepokoi, zaleci wizytę u ortopedy. Oprócz tego każde dziecko, które samodzielnie i sprawnie chodzi, czyli około 2. urodzin, powinno przyjść kontrolę u ortopedy. To on oceni, czy ewentualne zakrzywienie nóg samoistnie się wyprostuje, czy należy przeprowadzić kolejne badania oraz zalecić leczenie. Zwykle rozstrzygające jest badania RTG oraz oznaczenie poziomu witaminy D w krwi.
W przypadku podejrzenia wady u dziecka, lekarz przeprowadza również szczegółowy wywiad rodzinny. Może zapytać cię o choroby występujące u bliskich dziecka (szpotawość bywa dziedziczna), ewentualne urazy przy porodzie oraz sposób odżywiania (czy dieta nie jest uboga w witaminę D i wapń).
Po postawieniu diagnozy, dziecko ze szpotawością kolan powinno być regularnie kontrolowane przez lekarzy. Zalecane są wizyty zarówno u ortopedy, jak i pediatry. Co kilka miesięcy wykonuje się badania krwi, by oznaczyć poziom witaminy D w organizmie. Poza tym poddawane jest leczeniu w zależności od przyczyny wystąpienia choroby. Zwykle zalecana jest fototerapia, która pobudza wytwarzanie witaminy D przez skórę. Natomiast rodzice, poinstruowani przez kinezjoterapeutów z oddziału ortopedycznego, mogą sami masować dziecku nóżki oraz proponować mu odpowiednie ćwiczenia.
Jeśli wada nie ustąpi, konieczne bywa leczenie, np. z wykorzystaniem aparatu ortopedycznego. W skrajnych przypadkach, przeprowadzana jest operacja naprawiająca zniekształconą strukturę kolana. (Zabieg chirurgiczny zwykle jest zalecany przy chorobie Blounta - ustawienie nóg we właściwym położeniu zapobiega trwałemu uszkodzeniu stawów kolanowych kończących się inwalidztwem).

Autor tekstu: Agnieszka Czechowska
Autor zdjęcia: photos.com
Mjakmama24.pl - forum mam
uaktualnij licznik
Przeczytaj też:
Lunatykowanie czyli somnambulizm u dzieci: przyczyny i sposoby na lunatykujące dziecko
Lunatykowanie czyli somnambulizm u dzieci: przyczyny i sposoby na lunatykujące dziecko

W zależności od statystyk, lunatykowanie (somnambulizm) dotyczy od 15 do nawet 50 ...

zobacz więcej

Newsletter

Forum Forum mjakmama

uzytkownik

Natuśka dzięki :) Właśnie też wyczytałam, że mogę sobie zjeść trochę babki :) W sumie w niedzielę zjadłam babkę, a ...

uzytkownik

Sto lat dla Żużelka :)

uzytkownik

Tusia mozesz jesc ciasto drozdzowe i biszkopt, budynie, kisiele, galaretki i sernik ale tylko domowo robiony, z owocowych ciast jablecznik ...

facebook

Mjakmama24.pl duży i popularny serwis internetowy, którego głównymi tematami są ciąża, poród i dzieci. Dział Zdrowie małego dziecka. Wszystko o chorobach dziecięcych. Choroby zakaźne, świnka, różyczka, odra, ospa. Szczepienia obowiązkowe, szczepienia dodatkowe: rotawirus, meningokoki, pneumokoki. Owsiki, lamblioza, kurzajki, leczenie dziecka. Wszawica, jak się pozbyć wszy. Alergia u dzieci, dziecko ma atopowe zapalenie skóry. Co to jest celiakia. Zapobieganie wadom postawy, dziecko ma krzywy kręgosłup, osteoporoza u dzieci. Przeziębione dziecko, katar, kaszel, gorączka. Dziecko w szpitalu, możesz z nim zostać. Dziecko ma próchnicę, konieczne jest leczenie zębów mlecznych, czy warto na nie wydawać pieniądze. Dziecko u dentysty. Dziecko ma powiększone migdały. Czy wycięcie migdałków jest konieczne. Niebezpieczna angina, bolesne zapalenie ucha środkowego. Małe dziecko, pierwsza pomoc.

Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.