Newsletter

Zapalenie ucha u dziecka: przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

autor: Katarzyna Hubicz ekspert: dr n. med. Marek Pleskot, pediatra, członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego źródło: miesięcznik "Zdrowie"
Zapalenie ucha u dziecka: przyczyny, objawy, leczenie, powikłania
Zapalenie ucha u dziecka: przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Zapalenie ucha środkowego to jedna z tych chorób, które najczęściej dotykają małe dzieci. Jak leczyć zapalenie ucha i co zrobić, by nie doszło do groźnych powikłań?

Ostre zapalenie ucha środkowego występuje u 50–85 proc. dzieci do 3. roku życia. Im starsze dziecko, tym ryzyko zachorowania maleje – już u siedmiolatków choroba nie występuje tak często. Łatwo ją przewidzieć, gdyż aż 90 proc. przypadków poprzedza infekcja górnych dróg oddechowych.

Zapalenie ucha u dzieci - przyczyny

Zapalenie ucha środkowego wywołują najczęściej te same bakterie, które odpowiadają za zapalenie krtani czy gardła (Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae). Ale nie tylko bakterie bywają przyczyną choroby. Jej rozwojowi sprzyjać mogą też niedojrzałość układu odpornościowego, nieprawidłowa budowa podniebienia, alergia, przerost migdałków, za szeroka trąbka słuchowa, refluks żołądkowo-przełykowy. Czynniki ryzyka to również wiek poniżej 2 lat, uczęszczanie do żłobka albo przedszkola, zbyt długie używanie smoczka, krótki – poniżej 3 miesięcy – okres karmienia piersią, palenie papierosów przez rodziców i predyspozycje genetyczne. Szczyt zachorowań przypada na okres zimowy.

Dobrze wiedzieć

Niebezpieczne przewlekłe zapalenie ucha: może być skutkiem nieleczonego ostrego zapalenia ucha środkowego. Rozwija się, gdy w błonie bębenkowej pozostał otwór, przez który do ucha wnikają bakterie na nowo wywołujące stan zapalny. By nie doszło do utraty słuchu, konieczny jest antybiotyk. Przewlekłe zapalenie może przekształcić się w zapalenie perlakowe. W uchu tworzy się narośl przypominająca perłę, która stopniowo niszczy nerwy, błędnik i kosteczki słuchowe. Można ją usunąć operacyjnie. Charakterystyczny dla tej dolegliwości jest cuchnący wyciek z ucha. Każde dziecko z takim wyciekiem musi być zbadane przez laryngologa.

Zapalenie ucha u dzieci - objawy: ból, płacz, gorączka

Zdecydowana większość dzieci daje znać o chorobie rozpaczliwym płaczem. Powoduje go wysięk w uchu środkowym. Płyn, który gromadzi się w uchu, nie ma gdzie odpłynąć i uciska bębenek. Ale ostre zapalenie ucha środkowego nie zawsze zaczyna się tak samo. Wiele zależy bowiem od wieku dziecka. U maluchów do 2. roku życia w parze z płaczem (ostrym, piskliwym zawodzeniem) idą zwykle: gorączka, niepokój, zaburzenia snu, niechęć do ssania, może również pojawić się biegunka i wymioty.
Starsze dzieci z kolei nie zawsze mają gorączkę – na początku choroby skarżą się zwykle na pulsujący ból ucha, który nasila się w pozycji leżącej, nocą. Dziecko gorzej słyszy, narzeka na szumy uszne. Niekiedy ciśnienie płynu jest tak duże, że błona bębenkowa pęka. Wydzielina wydostaje się na zewnątrz i ból wówczas ustępuje.
Są też dzieci, u których choroba nie daje wcześniej żadnych dolegliwości i można ją rozpoznać dopiero, kiedy pojawia się wyciek z ucha. Ale jeżeli dziecko wcześniej nie skarżyło się na ból, łatwo go pomylić z naturalnym wyciekiem woskowiny i zlekceważyć.

Zapalenie ucha u dzieci - leczenie tylko antybiotykiem

Chorobę może rozpoznać tylko lekarz, badając ucho specjalnym przyrządem. On również dobiera odpowiednią kurację. Są dwa sposoby leczenia. Natychmiastowe zastosowanie antybiotyku w ostrym zapaleniu ucha środkowego jest zalecane u dzieci poniżej 6. miesiąca życia, z wysoką gorączką i wymiotami, a także u maluchów poniżej 2. roku życia z obustronnym zapaleniem ucha środkowego i u chorych z wyciekiem z ucha. W pozostałych przypadkach niepowikłanego ostrego zapalenia ucha środkowego zalecane jest stosowanie „zasady czujnego wyczekiwania” bez antybiotyku.

Powikłania zapalenia ucha mogą być groźne

Stosowanie antybiotyków znacznie ograniczyło liczbę powikłań. Ale i tak są one groźne. Najczęstszym jest niedosłuch wywołany przez płyn zalegający w jamie bębenkowej. Spotykane są również powikłania wewnątrzskroniowe: zapalenie wyrostka sutkowatego, niedowład lub porażenie obwodowe nerwu twarzowego, zapalenie ucha wewnętrznego. Najrzadsze są powikłania wewnątrzczaszkowe, np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień mózgu lub móżdżku, zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej.

Z zapaleniem ucha u laryngologa

Ostre zapalenie ucha środkowego zwykle jest leczone przez pediatrę lub lekarza rodzinnego, ale jeśli stan dziecka nie poprawia się po 72 godzinach od wystąpienia pierwszych objawów albo istnieje ryzyko powikłań, wskazana jest konsultacja laryngologiczna. W 10–14 dni po zakończeniu leczenia dziecko powinien ponownie zbadać laryngolog, konieczne jest bowiem badanie słuchu, które pozwoli ocenić, czy maluch dobrze słyszy.

forum.mjakmama24.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.