Gorączka u dziecka: czy ZAWSZE podawać LEKI PRZECIWGORĄCZKOWE?

Gorączka nie zawsze groźna
fot.: Jupiterimages

Gorączka u dziecka ma swoje objawy: rumieńce, błyszczące oczy, spocone czoło. Sprawdzasz: jedną dłonią dotykasz czoła dziecka, drugą - swojego. Jego głowa jest cieplejsza: dziecko ma gorączkę. Podajesz dziecku leki przeciwgorączkowe: tabletkę, syrop lub czopek i... być może popełniasz błąd. Umownie przyjęliśmy, że temperatura ciała zdrowego człowieka powinna wynosić 36,6 st. C. U każdego z nas jednak może ona być stale nieco wyższa lub nieco niższa. Poza tym ciepłota ciała zmienia się w ciągu doby - rano jest niższa, a wieczorem wyższa o około pół stopnia.

Gorączka u dziecka wymaga szczególnej uwagi ze strony rodziców. Dzieci zwykle mają ciało trochę chłodniejsze niż dorośli, ale gwałtowniej od nas reagują nawet na banalne infekcje, np. przeziębienie. Niektóre już przy temperaturze 38 st. C miewają drgawki gorączkowe.

Gorączka u dziecka może być reakcją na:

Dobrze wiedzieć

36-37 st. C - temperatura normalna,
37,1-38 st. C - stan podgorączkowy,
38,1-39 st. C - gorączka średnia,
39,1-40,5 st. C - gorączka wysoka,
powyżej 40,5 st. C - gorączka niebezpieczna dla zdrowia i życia.

Nie przegap

Jak powstaje gorączka u dziecka?

Kontrola temperatury ciała odbywa się w części mózgu zwanej podwzgórzem. Tam znajduje się ośrodek termoregulacji, który utrzymuje równowagę między wytwarzaniem ciepła w tkankach (głównie w wątrobie i mięśniach) a jego utratą, przede wszystkim przez skórę.

Jeśli w organizmie znajdą się substancje zwane pirogenami egzogennymi (zwykle są to wirusy lub bakterie i wytwarzane przez nie produkty lub toksyny), wówczas białe ciałka krwi, będące częścią układu odpornościowego, zaczynają wytwarzać specjalne białka - pirogeny endogenne. Oddziałują one na ośrodek termoregulacji i przestawiają nasz wewnętrzny termostat na trochę wyższy poziom.
Reakcją na sygnał płynący z mózgu są szybkie i powtarzalne skurcze mięśniowe (dreszcze), które mają na celu podwyższenie temperatury ciała. Dlaczego? Ponieważ przy znacznym wzroście temperatury chorobotwórcze drobnoustroje nie mogą się szybko rozwijać ani namnażać i szybciej giną.

Czytaj też: Przeziębienie u dziecka. Jak podawać leki niemowlakowi?

Gorączka u dziecka: obniżać czy nie?

Podwyższona temperatura ciała stanowi naturalną reakcję obronną organizmu. Nie jest chorobą samą w sobie, ale jej objawem, często pierwszym, który zauważają rodzice. Dzieci zwykle skarżą się na bóle głowy, mięśni, łamanie w kościach, początkowo jest im zimno, później na przemian ogarniają je dreszcze i fale gorąca. Mogą towarzyszyć temu objawy przeziębienia: katar, kaszel, bóle uszu, nudności, wymioty czy biegunka.

Rodzice starają się więc obniżyć gorączkę, bo powoduje złe samopoczucie. Musimy jednak pamiętać, że podając dziecku środek przeciwgorączkowy, łagodzimy tylko dolegliwości, nie likwidujemy źródła infekcji i dodatkowo osłabiamy naturalne procesy samoobrony organizmu. Takie postępowanie może wydłużyć chorobę, nie powinno się więc tego robić rutynowo. Zawsze trzeba wziąć pod uwagę stan dziecka i to, jak znosi ono podwyższenie temperatury ciała.

Gorączka u dziecka: kiedy zgłosić się z dzieckiem do lekarza?

Jeśli wiesz, że twoje dziecko na gorączkę reaguje drgawkami, zacznij ją obniżać, gdy zbliży się do 38 st. C, i jak najszybciej zgłoś się do lekarza. Dzieciom, u których już kiedyś wystąpiły drgawki gorączkowe, pediatra zwykle przepisuje na zapas czopki z działającym zapobiegawczo Luminalem (jeżeli je masz, to wykorzystaj).
Zgłoś się też do lekarza, jeśli:

  • gorączka dochodzi do 39 st. C i wyraźnie utrudnia dziecku funkcjonowanie,
  • po 2-3 dniach stosowania babcinych metod dziecko nie czuje się lepiej lub objawy choroby się zaostrzą,
  • stany gorączkowe mają tendencję do nawracania,
  • podejrzewamy, że chodzi o poważniejsze schorzenie (np. gorączka i bóle po prawej stronie brzuszka mogą świadczyć o zapaleniu wyrostka robaczkowego).

Domowe sposoby na obniżenie gorączki

Sprawdzają się w większości przypadków. Jeśli dziecko chodzi do żłobka czy przedszkola, zatrzymaj je w domu przez kilka dni.

  • Powinno jak najwięcej pić, ponieważ się poci i może się odwodnić (infekcjom wirusowym czasem towarzyszy biegunka, która przyspiesza proces odwodnienia). Serwuj mu letnie herbatki i napoje. Jeżeli nie ma ochoty jeść, nie zmuszaj! Proponuj bogate w witaminy musy owocowe, kompoty, jogurty i zmiksowane zupki, by łatwo było je przełykać.
  • Nie opatulaj malca grubymi swetrami ani kocami. To tylko podwyższy temperaturę. Wystarczy piżamka i lekkie okrycie.
  • Zadbaj o to, by w domu nie było więcej niż 22 st. C. Dobrze jest nawilżać powietrze, bo wtedy dziecku łatwiej się oddycha.
  • By obniżyć temperaturę, zastosuj letnie okłady na klatkę piersiową, brzuch, pod pachy i w pachwinach. Albo owiń nagie dziecko na 10 minut mokrym (nie zimnym!) prześcieradłem (bez dodatkowego przykrycia, by nie utrudniało parowania) lub przecieraj jego ciało mokrą myjką. Pomoże też 5-10-minutowa kąpiel w wodzie o 1-2 st. C chłodniejszej niż temperatura ciała dziecka.
  • Podając lek przeciwgorączkowy, przestrzegaj zaleconego dawkowania! Po odpowiednim czasie zmierz ponownie temperaturę i jeśli nadal jest wysoka, podaj drugą dawkę preparatu. Gdy i ta nie zadziała, zgłoś się do lekarza.

Leki przeciwgorączkowe dla dzieci

Preparaty z paracetamolem są dostępne w postaci roztworu (dzieciom od 3 miesiąca życia podaje się go np. z mlekiem), czopków (przy wymiotach), saszetek z proszkiem do rozpuszczania w wodzie, tabletek musujących (dla dzieci powyżej 7 roku życia). Dzieciom do 12 roku życia nie podaje się kwasu acetylosalicylowego (np. Polopiryny, Aspiryny), gdyż po nich może wystąpić zagrażająca życiu choroba neurologiczna - zespół Reye’a (zwłaszcza przy wirusowych chorobach zakaźnych, np. grypie czy ospie wietrznej).

Czytaj też: Wymioty u noworodka - jak postępować?

Jak mierzyć gorączkę dziecku?

Codziennie rano i wieczorem, o tej samej porze. W razie potrzeby także w południe i późnym wieczorem.
Do pomiaru można użyć termometru elektronicznego - wtedy wynik znamy już po minucie, ale jest przybliżony. Jeśli zależy nam na bardzo dokładnym pomiarze, lepiej korzystać z tradycyjnego rtęciowego wskaźnika (3 min).
Wysokość temperatury zależy od miejsca pomiaru i użytego termometru. Pediatrzy zalecają, by dzieciom do 5 roku życia mierzyć temperaturę w odbytnicy, bo taki pomiar jest najdokładniejszy. Musi on trwać ok. 2 minut. Końcówkę termometru trzeba wcześniej posmarować wazeliną i wsuwać ją bardzo powoli, ostrożnie. Pamiętajmy jednak, że temperatura w odbycie jest wyższa o 0,5 st. C od tej pod pachą czy w ustach. Aby uzyskać właściwą wartość, musimy od temperatury zmierzonej w odbytnicy odjąć pół stopnia.
Starszym dzieciom można wkładać termometr pod pachę lub do buzi. Należy pamiętać, by nie mierzyć w ustach zaraz po wypiciu przez dziecko gorącego napoju. Wynik może wprawić nas w popłoch, a będzie nieprawdziwy.

źródło: miesięcznik "Zdrowie" Aktualizacja: 2016-07-10 Publikacja: 2008-05-14
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.