Sen niemowlaka: ile powinno spać niemowlę?

Sen dziecka
fot.: Thinkstock
Noworodek potrafi spać o każdej porze dnia i nocy.

Sen jest potrzebny dziecku, bo wpływa na jego rozwój i zapewnia mu zdrowie. Jak długo powinno spać niemowlę?

Sen jest dla dziecka niezbędny do prawidłowego rozwoju – wyspane niemowlę jest silniejsze, sprawniejsze, zdrowsze i pogodniejsze. W czasie snu przysadka mózgowa wydziela hormon wzrostu, dzięki któremu dziecko w 1. roku życia zwiększa długość swojego ciała nawet o 25 cm i potraja swoją wagę urodzeniową. Rozwija się też jego układ odpornościowy i nerwowy: tworzą się nowe połączenia między neuronami, a wszystkie zebrane w ciągu okresu czuwania doświadczenia są przetwarzane przez komórki mózgowe i zapamiętywane.
Obserwacje niemowląt wykazały, że podczas snu ich mózgi pracują na pełnych obrotach (w pewnych fazach snu komórki nerwowe są nawet bardziej aktywne, niż gdy dziecko nie śpi). Dotyczy to szczególnie obszarów odpowiedzialnych za pamięć, zdolność uczenia się i myślenia. Skoro sen jest tak istotny dla zdrowia i rozwoju dzieci, to ile czasu powinno spać niemowlę?

Sen niemowlaka: ile powinno spać niemowlę?

To zależy przede wszystkim od wieku, ale również od predyspozycji organizmu. Niektóre dzieci śpią mniej, inne więcej. Istnieją jednak pewne normy dla noworodków i niemowląt. Wiadomo, że dziecko zaraz po urodzeniu śpi właściwie cały czas. Budzi się wyłącznie na jedzenie: potrafi spać nawet 18–20 godzin na dobę. Jego centralny układ nerwowy jest jeszcze bardzo niedojrzały i musi często „się wyłączać”, by nadmiar bodźców nie zakłócił procesu jego rozwoju. Im niemowlę starsze, tym dłuższe są okresy jego czuwania, a okresy snu nieco się skracają. Mimo to półroczne dziecko śpi jeszcze w ciągu dnia i łącznie przesypia ponad połowę doby. Roczny malec spędza w łóżeczku około 13 godzin. Warto pamiętać, że liczba przespanych godzin to jedno, a częstość wybudzania się dziecka – to drugie. Najczęściej budzą się noworodki, ponieważ fazy ich snu są krótsze, co sprzyja ich rozwojowi. Fazy u kilkutygodniowych dzieci trwają 50–60 minut (podczas gdy fazy snu dorosłego – dwa razy tyle), ale stopniowo się wydłużają. Dwumiesięczne dziecko powinno przesypiać za jednym razem dwie godziny. Częściej budzą się też wcześniaki i małe dzieci, bo ich żołądki są tak małe, że nie mogą najeść się na zapas. Dlatego głód przerywa im sen czasem nawet co godzinę. Podobnie jest z dziećmi, które wyjątkowo potrzebują bliskości i ciepła mamy, dlatego czasami warto brać je do siebie do łóżka, by zapewnić im dłuższy i spokojny wypoczynek.

Sen niemowlaka: zegar biologiczny

Noworodek potrafi spać o każdej porze dnia i nocy. Przyczyną jest brak melatoniny, którą organizm produkuje dopiero od około 4. miesiąca życia. Melatonina to hormon, który reguluje zegar biologiczny człowieka. Jej wydzielanie uzależnione jest od poziomu światła dziennego: uwalnia się, gdy się ściemnia, dzięki czemu człowiek odczuwa w nocy senność. Brak melatoniny sprawia, że dziecko nie odróżnia dnia od nocy – śpi, gdy jest zmęczone (u miesięcznego dziecka następuje to zwykle po ok. półtoragodzinnym czuwaniu).
Dlatego w pierwszych miesiącach życia trzeba noworodka rytmu dnia i nocy po prostu nauczyć. Pomocne w tym będą rytuały, czyli powtarzane każdego dnia czynności, które przyzwyczają go i nauczą kolejności następujących po sobie zdarzeń. Może to być, np. wieczorna kąpiel i masaż, po których dziecko jest karmione i trafia do łóżeczka, albo stałe pory posiłków (oczywiście dopiero u cztero-, sześciotygodniowych dzieci), spacerów czy innych codziennych czynności. Rozróżnianie rytmu dnia i nocy ułatwi dziecku również kształtowanie nawyków związanych ze snem: cisza i ciemność towarzyszą nocnemu wypoczynkowi, światło i dźwięki – drzemkom w ciągu dnia. Zdaniem lekarzy już sześciotygodniowe dziecko jest w stanie odróżnić sen nocny od dziennego, właśnie dzięki innym warunkom.

Sen niemowlaka: rytm spania

Gdy zegar biologiczny dziecka ruszy, zauważysz, że maluch ma w miarę regularny rytm snu i czuwania. W 3. miesiącu życia dziecko śpi 8–10 godzin w nocy (oczywiście z przerwami na jedzenie) i 3–5 godzin w ciągu dnia – dzienny wypoczynek rozkłada zwykle na trzy, cztery drzemki. W wieku sześciu miesięcy jego nocny sen trwa 11 godzin, dochodzą do tego dwie, trzy drzemki o łącznej długości 3–4 godzin. Dziecko w tym wieku potrafi już przespać prawie całą noc i zwykle nie potrzebuje nocnych karmień, jednak wiele dzieci budzi się na ssanie piersi z przyzwyczajenia i chęci przytulenia się do mamy. Roczny malec śpi nocą 11–12 godzin, a w dzień 2–3 godziny: przed południem około godziny, a po południu od jednej do trzech godzin, czasem podzielone na dwie drzemki. Sen w ciągu dnia jest dziecku bardzo potrzebny: regeneruje organizm i pomaga mu po prostu wypocząć. Dlatego nawet trzy-, czterolatki w przedszkolach zachęcane są do leżakowania. Zmęczony maluch będzie marudny, zdekoncentrowany, a nawet agresywny, trudniej mu też – wbrew pozorom – usnąć wieczorem. Dobrze jednak, jeśli jego dzienne drzemki nie będą wypadać później niż o godzinie 16. Tylko wtedy jest szansa, że dziecko zmęczy się do wieczora i grzecznie pójdzie spać o godzinie 19 czy 20.

Aktualizacja: 2016-11-14 Publikacja: 2016-07-05
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.