Newsletter

Kaszel u niemowlaka: jak rozpoznać kaszel i jak pomóc dziecku

autor: Katarzyna Hubicz konsultacja: dr n. med. Marek Pleskot, pediatra, członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego źródło: miesięcznik "M jak mama"
Kaszel u niemowlaka
fot.: photos.com
Kaszel u niemowlaka: jak rozpoznać kaszel i jak pomóc dziecku

Kaszel u niemowlaka nie zawsze jest oznaką choroby, ale zawsze budzi niepokój rodziców. Kaszel utrudnia oddychanie i przerywa sen. Nieraz utrzymuje się tygodniami, czasem trudno ustalić, z jakiej przyczyny się pojawił. Jak rozpoznać, z którym rodzajem kaszlu u niemowlęcia masz do czynienia i w jaki sposób pomóc dziecku?

Kaszel jest naturalną reakcją obronną organizmu. Chroni płuca i oskrzela przed tym, co może się do nich dostać. Maluszek może kasłać przez mocny zapach środków czystości, dym z papierosów albo kiedy do dróg oddechowych przedostanie się odrobina mleka. Nie ma się czym martwić, jeśli malec kaszle sporadycznie. Działać trzeba dopiero, kiedy kaszel u niemowlaka się nasila, staje się uporczywy lub pojawiają się dodatkowe objawy.

Kaszel u niemowlaka: kaszel suchy

Od innych rodzajów kaszlu odróżnia się brakiem odkrztuszanej wydzieliny – śluzu czy flegmy. Zazwyczaj jest też pierwszą oznaką przeziębienia albo innej infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Chory maluszek kaszle, bo wysuszoną śluzówkę gardła podrażnia spływająca z nosa wydzielina. W przypadku infekcji suchy, bardzo męczący kaszel z towarzyszącym mu silnym bólem gardła (wywołanym przez wirusy rozmnażające się w śluzówce wyściełającej drogi oddechowe) utrzymuje się zwykle przez kilka dni, po czym przechodzi w kaszel mokry. Suchy kaszel może być też wywołany przez substancje drażniące obecne w otoczeniu maluszka, a także przez zbyt ciepłe, suche powietrze w pomieszczeniu. Występuje również przy refluksie żołądkowo-przełykowym. Ta dolegliwość spowodowana jest niedojrzałością anatomiczną przewodu pokarmowego. Można podejrzewać, że jest przyczyną kaszlu wówczas, gdy maluszek zaczyna kasłać podczas karmienia albo po nim, a przede wszystkim kiedy kładziesz go do łóżeczka oraz podczas snu. W tym przypadku suchemu kaszlowi towarzyszy również silne ulewanie.

  • Jak pomóc dziecku?

To zależy od przyczyny kaszlu. Jeśli są nią czynniki drażniące – dym z papierosów, perfumy itp. –  zwykle wystarczy je wyeliminować z otoczenia malca, by problem zniknął. W przypadku refluksu albo infekcji o sposobie leczenia decyduje pediatra. U niemowląt zazwyczaj nie stosuje się leków przeciwkaszlowych, chyba że kaszel jest tak silny, że nie pozwala dziecku normalnie funkcjonować. Są jednak domowe metody, które pomagają złagodzić suchy kaszel. Pomieszczenie, w którym leży malec, trzeba często wietrzyć i nawilżać powietrze. Suche powietrze w pokoju podrażnia śluzówki, co zwiększa ból gardła i sprawia, że kaszel się nasila. Powietrze można nawilżać z pomocą nawilżacza (najlepiej takiego, który ma funkcję pomiaru wilgotności oraz sam się włącza, gdy wyczuje, że w pomieszczeniu zrobiło się zbyt sucho).  Jeśli nie masz takiego sprzętu, na boku łóżeczka (a w sezonie grzewczym na kaloryferze) możesz powiesić np. mokry, dobrze odciśnięty ręcznik. W pokoju dziecięcym powinno być chłodno, ok. 18˚C. Warto też poić i karmić malca częściej niż zazwyczaj, bo mleko i ciepła, przegotowana woda albo herbatka do picia łagodzą podrażnienie gardła.

Kaszel u niemowlaka: kaszel mokry

Czyli taki, kiedy dziecko „odkasłuje” śluz. Najczęściej jest objawem infekcji wirusowej lub bakteryjnej, np. przeziębienia, zapalenia zatok, oskrzeli. Mokry kaszel umożliwia pozbycie się z oskrzeli wydzieliny, dlatego może się utrzymywać nawet przez kilka tygodni.

  • Jak pomóc dziecku?

Mokrego kaszlu nie wolno hamować, bo pomaga oczyścić płuca i oskrzela. Sposób leczenia zawsze dobiera pediatra, który może zalecić podawanie maluszkowi środków mukolitycznych, które rozrzedzają wydzielinę, ułatwiając jej odkrztuszenie. Dziecku można pomóc również domowymi sposobami. Podobnie jak w przypadku kaszlu suchego, dziecko powinno przebywać w dobrze przewietrzonym pokoju, z dala od dymu papierosowego. Warto też włączyć nawilżacz. Skuteczne jest oklepywanie pleców dziecka dłonią – należy to robić raz dziennie, po nocnym śnie, ale jeśli wydzieliny jest dużo, warto to także robić dodatkowo przed każdym karmieniem. Oto instrukcja: usiądź, ułóż malca tak, aby brzuszkiem leżał na twoich udach, a jego główka była niżej niż tułów. Lewą ręką przytrzymuj go na wysokości barków. Pleców nie wolno oklepywać otwartą dłonią. Złóż więc ją w łódkę, palce złącz i zegnij w taki sposób, by we wnętrzu dłoni utworzyło się niewielkie zagłębienie. Oklepywanie zacznij na środku pleców, na wysokości dolnych żeber, potem przesuń dłoń wyżej, wzdłuż kręgosłupa, a następnie wróć do środka pleców i oklepuj miejsca pod łopatkami. Najlepiej to robić w krótkich seriach – trzy klepnięcia i przerwa, potem znów trzy klepnięcia. Cały seans oklepywania nie powinien trwać dłużej niż cztery, pięć minut.

Klatkę piersiową malca można też smarować maścią rozgrzewającą albo skropić poduszkę olejkiem eukaliptusowym lub miętowym, które również pomagają złagodzić mokry kaszel (pod warunkiem że dziecko nie jest alergikiem). Skuteczne są również inhalacje. Do inhalacji wystarczy para wodna (możesz np. nalać do wanny gorącej wody i przez kilka minut posiedzieć z dzieckiem w łazience). Jeśli malec nie ma alergii, do inhalacji można używać również olejków, np. eukaliptusowego. Warto też przygotować napar ziołowy. W dużym i szerokim garnku zagotuj kilka litrów wody, wsyp do niej po jednej płaskiej łyżce szałwii, rumianku i tymianku, pogotuj przez chwilę, a gdy zaczną parować, ustaw garnek przy łóżeczku, tak by zawartość parowała.

Dobrze wiedzieć

Zapamiętaj!

1. Oklepując dziecku plecki, trzeba mieć rękę wygiętą w łódeczkę. Powietrze, które zbierze się wtedy w zagłębieniu twojej dłoni, nieco zamortyzuje uderzenia, dzięki czemu malec nie będzie odczuwał ich jako bolesne.

2. Podczas inhalacji przy użyciu nebulizatora maskę trzeba nałożyć maluszkowi na buzię zgodnie z instrukcją producenta. W przeciwnym razie inhalacje mogą być nieskuteczne, zwłaszcza jeśli na zalecenie lekarza robisz dziecku inhalacje z użyciem leków.

Kaszel u niemowlaka: kaszel szczekający

Nieco innym rodzajem kaszlu jest kaszel suchy, „szczekający”, poprzedzony chrypką. Często towarzyszy mu świst podczas nabierania powietrza. Ten rodzaj kaszlu związany jest z niebezpieczną dla niemowląt chorobą – zapaleniem krtani. Krtań niemowląt jest wąska, tymczasem podczas choroby dochodzi do obrzęku wyściełającej ją błony śluzowej. To powoduje, że malec ma problemy z nabraniem powietrza. Próbując złapać oddech, zaczyna kasłać, a kaszel przypomina szczekanie psa. Charakterystyczne jest to, że pojawia się najczęściej w nocy.

  • Jak pomóc dziecku?

Krtań maluszka, którego kaszel przypomina szczekanie, należy schłodzić, bo niska temperatura zmniejsza obrzęk. Dziecko trzeba owinąć kołderką i wyjść na dwór – albo dać coś zimnego do picia. Dzieciom, u których zapalenie krtani zdarza się regularnie, podaje się sterydy zalecone wcześniej przez lekarza. Jeśli nic nie pomaga i u niemowlaka, który kaszle w ten sposób, pojawia się duszność wdechowa, (czyli dziecko ma poważne kłopoty z nabraniem powietrza), trzeba wezwać karetkę.

forum.mjakmama24.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.