Newsletter

Szczepienie niemowląt: błonica, tężec i krztusiec

autor: Anna Jaworska, lekarz rodzinny źródło: miesięcznik "M jak mama"
Szczepienie: błonica, tężec i krztusiec
fot.: Jupiterimages

Szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi dziecko dostaje w drugim miesiącu życia. Do wyboru są dwie szczepionki: bezpłatna szczepionka pełnokomórkowa oraz bezkomórkowa, za którą rodzice muszą zapłacić. Obie skutecznie zapobiegają zachorowaniu na błonicę, tężec i krztusiec. Odporność poszczepienna przeciwko błonicy i tężcowi utrzymuje się przez 10 lat, przeciwko krztuścowi spada nieco wcześniej. Te trzy choroby są groźne dla zdrowia dziecka, więc nie należy rezygnować ze szczepienia dzieci przeciwko nim.

Po porodzie dziecko dostaje dwie szczepionki. Mama jednak nie jest zwykle obecna podczas ich podawania. Nic dziwnego, że z obawą czeka na szczepienie, na które zgłasza się z dzieckiem do przychodni w drugim miesiącu życia malca. Taka wizyta trwa długo. Lekarz zadaje wiele pytań, potem bada dziecko. Jeśli nic niepokojącego nie stwierdza, nadchodzi czas szczepienia.

W tym dniu dziecko dostaje trzy szczepionki: przeciwko bakterii Hib, WZW typu B oraz potrójną szczepionkę chroniącą jednocześnie przed błonicą, tężcem i krztuścem.

Szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi: pełnokomórkowa czy bezkomórkowa?

Szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi należy do szczepień obowiązkowych dla wszystkich niemowląt, oczywiście pod warunkiem, że nie ma przeciwwskazań do jej podania. Szczepionka ta zawarta jest w jednej ampułce (czyli niezbędne jest jedno ukłucie, w udo). Zawiera nieszkodliwe toksyny bakterii tężca i błonicy oraz jeden z dwóch możliwych składników bakterii krztuśca. W zależności od komponentu krztuśca, wyróżnia się dwa rodzaje szczepionek.

  • Szczepionka pełnokomórkowa

zawiera całe zabite bakterie pałeczki krztuśca. Jest dostępna bezpłatnie. Wielu lekarzy jednak jej nie lubi, ponieważ może powodować większe odczyny niepożądane niż drugi jej rodzaj. Dlatego starają się unikać podawania szczepionki pełnokomórkowej dzieciom, zwłaszcza malcom z zaburzeniami neurologicznymi.

Dobrze wiedzieć

Błonica, tężec, krztusiec - przed nimi chroni szczepionka

  • Błonica. Objawia się wysoką gorączką i twardym nalotem na migdałkach, który może tworzyć błony utrudniające połykanie, a nawet oddychanie. Czasem dochodzi do powikłań, np. porażenia nerwów, uszkodzenia szpiku, a nawet zaburzeń pracy serca.
  • Tężec. Na skutek zakażenia dochodzi do wzmożonego napięcia mięśni i prężeń. Podczas napadu może dojść do niedotlenienia mózgu. Choroba może skończyć się tragicznie.
  • Krztusiec. Ostra zakaźna choroba dróg oddechowych, objawiająca się atakami męczącego kaszlu przypominającego pianie koguta. Napady mogą się kończyć wymiotami, bezdechem, sinicą, niedotlenieniem, utratą przytomności.

Szczepionka (pełnokomórkowa jak i bezkomórkowa) skutecznie zapobiega zachorowaniu na błonicę, tężec i krztusiec. Odporność poszczepienna przeciwko błonicy i tężcowi utrzymuje się przez 10 lat, przeciwko krztuścowi spada nieco wcześniej.

  • Szczepionka bezkomórkowa, acelularna

nie ma w swoim składzie całych komórek bakteryjnych, a tylko jej fragmenty. W zależności od producenta i rodzaju szczepionki acelularnej (jest kilka dostępnych), w ampułce jest od 1 do 5 antygenów krztuśca (czyli cząstek, które pobudzają układ immunologiczny, wzbudzając odporność poszczepienną). Dla porównania, w pełnokomórkowej szczepionce jest ich około 3 tysięcy, czyli przynajmniej kilkaset razy więcej.

Skuteczność obu szczepionek jest podobna. Niestety, szczepionka bezkomórkowa jest odpłatna, kosztuje około 60–80 zł za dawkę. Muszą za nią zapłacić rodzice. Wyjątkiem są dzieci z zaburzeniami neurologicznymi, które na podstawie pisemnego zaświadczenia od neurologa mogą być szczepione bezpłatnie.

Nasza rada: Decydując się na szczepionkę bezkomórkową, warto rozważyć zakup szczepionki typu „5 w 1” lub „6 w 1” (one także zawierają bezkomórkowy krztusiec). Dzięki temu malec może uniknąć kilku zastrzyków. Szczepionki tej nie refunduje państwo nawet u dzieci, u których są wskazania neurologiczne do podania szczepionki bezkomórkowej.

Szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi: ile dawek szczepionki?

Niestety, nie wystarczy jedna czy nawet dwie dawki, aby uodpornić dziecko przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Potrzeba ich zdecydowanie więcej. Ten sam schemat dawkowania dotyczy zarówno szczepionki pełnokomórkowej, jak i bezkomórkowej.

W pierwszym roku życia niemowlę dostaje 3 dawki szczepienia podstawowego. Szczepienia zaczynają się po 6. tygodniu życia. Dziecko powinno dostawać je co około 6 tygodni, nie wcześniej niż co cztery. Zwykle więc maluszek dostaje pierwszą dawkę w 2. miesiącu życia, drugą na przełomie 3. i 4., trzecią zaś w 5. miesiącu. W 2. roku życia, zwykle między 16. a 18. miesiącem, niezbędne jest podanie dawki uzupełniającej (czwartej). W 6. roku życia dziecko powinno dostać dawkę przypominającą (piątą – licząc od narodzin). Jest to już szczepionka bezkomórkowa bezpłatna. Nasza rada: Choć może się wydawać, że malec w pierwszych miesiącach życia dostaje dużo szczepionek, nie rezygnuj z nich. Ryzyko ciężkiego przebiegu krztuśca i powikłań jest największe w 1. roku życia.

Ze szczepienia dzieci przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi nie rezygnuj

Wokół odraczania szczepienia u dzieci przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi narosło sporo mitów. Taką nieprawdziwą informacją krążącą wśród rodziców jest przekonanie, że występowanie drgawek w rodzinie, np. u jednego z rodziców lub brata malca, uniemożliwia podanie niemowlęciu szczepionki. Podobnie rzecz ma się z gorączką występującą po poprzedniej dawce szczepionki, rozdrażnieniem, sennością lub płaczliwością. Nie są to przeciwwskazania do szczepienia. Trzeba jednak zgłosić lekarzowi, jeśli po poprzedniej dawce szczepionki pojawiła się gorączka przekraczająca 40ºC, wystąpiły drgawki gorączkowe, nieprawidłowości neurologiczne albo dziecko bardzo płakało przez kilka godzin.

forum.mjakmama24.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.