Noworodek w domu: 19 porad dla mamy

Noworodek
fot.: thinkstockphotos.com
Pierwszy miesiąc z noworodkiem jest trudny. Ale niezapomniany!

Przez kilka tygodni po narodzinach mama i noworodek uczą się siebie nawzajem. Pielęgnacja noworodka nie jest trudna, ale mama musi nabrać doświadczenia np. w tym, jak kąpać noworodka, jak pielęgnować pępek. Co jest wtedy najważniejsze i jak bez stresu przetrwać pierwszy miesiąc z noworodkiem?

Jak wygląda pierwszy miesiąc z noworodkiem w domu? Na początku możesz sądzić, że nie dasz rady. Po kilku dniach przywykniesz, a po miesiącu, dwóch z rozczuleniem będziesz wspominać te pierwsze wspólnie spędzone chwile. Zanim to jednak nastąpi, przed tobą czas pełen nowych wyzwań. Łatwiej będzie im sprostać, stosując się do zasad uniwersalnych, czyli takich, które sprawdzają się przy każdym dziecku.

>>Sprawdź nasz poradnik: Jak dbać o skórę noworodka<<

Noworodek w domu: przyjazne otoczenie

Lekko zaciemniony, ale dobrze przewietrzony pokój to miejsce, w którym noworodki najlepiej się czują. To kwestia przyzwyczajeń – niemowlę, które spędziło dziewięć miesięcy w ciemnawym środowisku wnętrza brzucha, musi dopiero przyzwyczaić się do światła. Dlatego najlepiej czuje się tam, gdzie światło dociera, ale nie jest go zbyt dużo. W pierwszym miesiącu życia bardzo przydają się ochraniacze na łóżeczko (później można je zdemontować). W słoneczny dzień okno warto osłonić półprzepuszczalnymi zasłonami, a wieczorem zamiast górnej lampy zapalać boczne oświetlenie lub lampki nocne.

Noworodek w domu: cisza i spokój

W ciągu dnia, podczas pierwszego miesiąca z noworodkiem w domu, malec powinien mieć zapewniony względny spokój. Tradycją, nie tylko polską, są odwiedziny u świeżo upieczonych rodziców. Ale i mama, i dziecko przez pierwsze tygodnie potrzebują przede wszystkim ciszy. Goście mogą poczekać – nic się nie stanie, jeśli zobaczą malca gdy będzie miał dwa, trzy miesiące. O ciszę i spokój warto też zadbać przy okazji innych sytuacji. Nie chodzi o to, by malca zupełnie izolować od dźwięków, ale by przez pierwsze tygodnie nie były one zbyt głośne. Jeśli wasz odkurzacz głośno pracuje, na czas sprzątania lepiej przenieść niemowlaka do innego pokoju, a telewizor lub muzykę włączać z umiarkowaną głośnością. Warto też ściszyć telefon i dzwonek do drzwi.

Noworodek w domu: delikatność

Noworodki nie są przyzwyczajone do dotyku. Dopiero uczą się go podczas codziennych czynności, jakie wykonują przy nich rodzice. Jest on im bardzo potrzebny do prawidłowego rozwoju, jednak zbyt silny może wywołać ból, na który takie dzieci są bardzo wrażliwe. Dlatego wszystkie czynności przy dziecku wykonujemy delikatnie.

>> Poznaj również sprawdzone sposoby na płacz u noworodka >>

Noworodek w domu: pielęgnacja pępka noworodka

Z zabiegów pielęgnacyjnych, jakie trzeba w tym okresie wykonywać przy dziecku, najważniejsza jest odpowiednia higiena pępka. Kikut pępowiny to miejsce, które przez pierwsze tygodnie życia należy bacznie obserwować. Dopóki nie odpadnie, trzeba go traktować jako gojącą się ranę, która może ulec zakażeniu. Odpadnie między 5. a 15, dobą po urodzeniu (jeśli tak się nie stanie, trzeba skonsultować się z lekarzem). Do tego czasu konieczna jest odpowiednia pielęgnacja. Jej zasady zmieniły się kilka lat temu – mamy, które korzystały z zajęć w szkołach rodzenia, na pewno to wiedzą. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego pępka nie odkażamy już spirytusem. Raz na dobę (częściej, jeśli zostanie zabrudzony, np. moczem, co zdarza się chłopcom) trzeba go oczyszczać gazikiem zwilżonym w wodzie. Po umyciu kikut należy osuszyć i zostawić nieosłonięty, by wysechł na powietrzu. W ciągu dnia kikut również powinien być odsłonięty, by docierało do niego powietrze – w pieluszce można wyciąć dziurkę, albo odwinąć, a dziecko ubierać w kaftanik i półśpioszki. Podczas kąpieli kikut można myć wodą z mydłem, a potem dokładnie osuszyć. Jeśli w domu panują niezbyt przyjazne dla noworodka warunki higieniczne (nadmierna wilgoć, grzyb na ścianach) bądź ktoś z domowników jest chory, rano i wieczorem wskazana jest dezynfekcja preparatem oktenidyny (Octenisept). Preparatu tego można użyć również jednorazowo, przed kontaktem z lekarzem wtedy, gdy coś w wyglądzie pępka niepokoi (okolica jest zaczerwieniona albo pojawiła się wydzielina).

>>Sprawdź nasz poradnik: Pępek noworodka - jak o niego dbać? AKTUALNE ZALECENIA<<

Noworodek w domu: otulanie

Są noworodki, które wymagają niemal nieustannej uwagi. Nadmierne pobudzenie może wynikać z problemów z przystosowaniem się do nowej rzeczywistości i wtedy właśnie sprawdzi się otulanie, które pomoże zapewnić malcowi wrażenia zbliżone do tego, co odczuwał w brzuchu mamy. Połóż malca na cienkim kocyku lub flanelowej pieluszce. Najpierw przykryj nią nóżki, potem otul rączki – tak by niemowlak nie był zanadto usztywniony. Okrycie nie powinno być za grube, bo może to spowodować kolejny atak płaczu. Jeśli nie masz wprawy, warto zaopatrzyć się w miękki otulacz.

Noworodek w domu: podtrzymywanie główki

Noworodki nie są z porcelany, niemniej by nie zrobić dziecku krzywdy, podczas przenoszenia główkę trzeba przytrzymywać, aby nie odginała się do tyłu (dziecko opanuje umiejętność trzymania główki dopiero około 3. miesiąca życia).

ZOBACZ WIDEO: Kolka u niemowlaka. W jaki sposób pomóc dziecku? Posłuchaj naszego eksperta.

Noworodek w domu: karmienie na żądanie

Zdrowe noworodki chcą jeść przeciętnie co półtorej godziny, licząc od momentu zakończenia poprzedniego karmienia, zarówno w dzień, jak i w nocy (jeśli niemowlę przesypia porę karmienia, trzeba je obudzić). Głód sygnalizują płaczem – już po kilku dniach będziesz w stanie rozpoznać, że dziecku chodzi właśnie o jedzenie. Jedno karmienie może trwać nawet 40 minut, bo niemowlę szybko męczy się ssaniem. Po karmieniu dziecko trzeba lekko unieść, by mu się odbiło – zapobiegnie to ulewaniu się pokarmu. To, co może cię zaskoczyć w tych pierwszych tygodniach, to poranione brodawki oraz nawał pokarmu. Przy bólu i krwawieniu pomaga prawidłowe przystawianie dziecka do piersi, a także stosowanie maści przyspieszających regenerację naskórka. Podczas nawału pokarmu trzeba często karmić dziecko, a przed karmieniem robić ciepłe okłady na piersi i ściągać z nich trochę pokarmu.

Noworodek w domu: higiena akcesoriów

Jeśli karmisz sztucznie, butelki i smoczki muszą być sterylnie czyste – układ pokarmowy malca jest jeszcze niedojrzały i byle bakteria może wywołać silne dolegliwości. Akcesoria trzeba dokładnie wymyć i wyparzyć przed pierwszym użyciem, a po karmieniu od razu umyć – najlepiej przy użyciu specjalnego płynu do czyszczenia akcesoriów niemowlęcych (np. Frosch).

>> Dowiedz się, co dzieje się z noworodkiem tuż po narodzinach >>

Noworodek w domu: częste przewijanie

Skóra noworodka jest kilkakrotnie cieńsza niż skóra starszego dziecka. Już kilkuminutowy kontakt z kałem i moczem może ją podrażnić, a nawet wywołać bolesne odparzenia. Dlatego takiego malucha należy przewijać od razu, gdy zrobi kupę, a jeśli w pieluszce jest czysto, zmieniamy ją maksymalnie po dwóch godzinach od poprzedniego przewijania. Jeśli pieluszki wchłaniają także stolce (informację o tym znajdziesz na opakowaniu), nie stosuj kremu przeciw odparzeniom – kosmetyk zatka kanaliki chłonne w pieluszce, przez co stolec i mocz zostaną przy skórze, zamiast wniknąć w pieluchę.

Noworodek w domu: właściwa temperatura

Noworodki mają chłodną skórę, bo układ termoregulacji jest jeszcze niedojrzały. Nie znaczy to jednak, że dziecko marznie. Dziecięcego pokoju nie trzeba dodatkowo dogrzewać – odpowiednia dla zdrowego, urodzonego o czasie noworodka temperatura powietrza to około 22°C. To, czy malec marznie, można sprawdzić, dotykając jego karku – jeśli jest chłodny, dziecko trzeba dodatkowo ubrać albo przykryć, a jeśli rozgrzany – zdjąć warstwę odzieży.

Noworodek w domu: kąpiel co kilka dni

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego niemowlaka wystarczy kąpać 2–3 razy w tygodniu. Temperatura wody powinna mieć 37°C, a powietrza – 22°C. Niemowlaka można kąpać, jeszcze zanim odpadnie kikut pępowiny. Woda w wanience powinna sięgać mu do bioder. Skóry nie pocieramy, tylko ochlapujemy wodą. Uwaga: podczas kąpieli malca trzeba trzymać pewnie, ale delikatnie, nawet jeśli leży na leżaczku kąpielowym: puszczony może się ześlizgnąć.

>>Zobacz także: Pierwsza kąpiel noworodka – 7 ważnych zasad. O tym trzeba pamiętać!<<

Noworodek w domu: natłuszczanie skóry oliwką

Zgodnie z zaleceniami używamy jej przez pierwszy miesiąc życia, gdy skóra adaptuje się do nowych warunków. Może się wtedy złuszczać i przesuszać, a oliwka znakomicie ją natłuści. Odrobinę oliwki najlepiej rozmasować sobie w dłoniach, a potem delikatnie wmasować w skórę dziecka.

Noworodek w domu: bez kołderki i poduszki

Przez pierwsze tygodnie niemowlaka w łóżeczku nie trzeba niczym przykrywać – zwłaszcza ciepłą kołdrą – bo istnieje ryzyko, że naciągnie ją sobie na główkę. Lepiej ubrać go w body z długimi rękawami i ciepłe śpioszki – wtedy nie zmarznie, leżąc bez ruchu. Ze względów bezpieczeństwa do łóżeczka nie wkładamy również poduszki.

>> Sprawdź, jak uniknąć spłaszczenia główki noworodka >>

Noworodek w domu: wygodne ubranko

Niemowlaka nie trzeba przebierać co chwilę, chyba że uleje pokarm albo ubranko zamoczy się z powodu źle zapiętej pieluszki. Nic się nie stanie, jeśli dziecko będzie w tym samym ciuszku od rana do nocy. Ważne, by ubranko było wygodne – nigdzie nie uciskało, nie miało na plecach zapięć mogących drażnić skórę. Dopóki nie odpadnie kikut pępowiny, najlepszy będzie kaftanik, później najwygodniejszy dla strój maluszka to body zapinane w kroku oraz śpioszki.

Noworodek w domu: jak najmniej bodźców

Układ nerwowy noworodka nie jest jeszcze w pełni przystosowany do nowych warunków, dlatego nadmiar bodźców może wywołać płacz, który trudno ukoić. Noworodek nie potrzebuje zabawek, zwłaszcza głośnych (dla niego) grzechotek czy karuzeli nad łóżeczko, której jeszcze nie widzi, a dźwięk pozytywki może być dla niego denerwujący. Takie atrakcje lepiej odłożyć na kilka miesięcy, kiedy dziecko zacznie już dobrze widzieć i kojarzyć skutek z przyczyną. Ze względu na migające światło, będące silnym bodźcem, malca lepiej też izolować od telewizora oraz ekranu komputera.

WIDEO: Higiena miejsc intymnych u niemowlaków - odprowadzanie napletka

Właściwa higiena miejsc intymnych niemowlaków często bywa dla rodziców kłopotliwa. Pojawia się wiele pytań: czy napletek u chłopców powinno się odprowadzać? Czy brak możliwości zsunięcia napletka u rocznego dziecka to oznaka choroby? Co powinno wzbudzić nasz niepokój? Zadaliśmy te pytania urologowi.

Noworodek w domu: czapka nie zawsze konieczna

Do niedawna była obowiązkowa nawet w domu. Dziś wiemy, że nie trzeba jej zakładać noworodkowi, zwłaszcza jeśli jest ciepło, bo dziecko może się przegrzać. Lekką, bawełnianą czapeczkę zakładamy po kąpieli, tylko jeśli niemowlak kąpany jest w nagrzanej łazience, a potem przenoszony do znacznie chłodniejszego pokoju. Nie ma takiej potrzeby, jeśli w obu pomieszczeniach jest tak samo ciepło. Czapeczka jest natomiast konieczna podczas spacerów – im chłodniej, tym powinna być grubsza. Musi zakrywać uszka. Najlepiej sprawdzają się te zawiązywane pod brodą za pomocą troczków.

Noworodek w domu: podział obowiązków

Już od początku w opiekę nad dzieckiem trzeba włączać jego tatę, który nie tylko nawiąże dzięki temu bliższą więź z niemowlakiem, ale też odciąży cię od niektórych obowiązków. Jeśli karmisz piersią, będziesz musiała wstawać do dziecka nawet w nocy, ale innymi czynnościami można się dzielić. Tata może kąpać dziecko, przewijać je, wychodzić na spacery.

>>Przeczytaj także: Jak zwiększyć laktację. Zobacz, co powinnaś zrobić, by karmić jak najdłużej<<

Noworodek w domu: sen w rytmie dziecka

Pełna dyspozycyjność i brak snu skutkują irytacją i znużeniem. Dlatego każdą wolną chwilę, zwłaszcza gdy dziecko śpi, warto wykorzystać na sen albo odpoczynek. Odsypiaj, nawet kosztem sprzątania czy przygotowania obiadu i nie miej z tego powodu wyrzutów sumienia. Nawet niezbyt długa chwila regeneracji w ciągu dnia pomoże ci lepiej przetrwać kolejną noc i pozwoli następnego dnia lepiej funkcjonować.

>> Dołącz do dyskusji o akcesoriach dla niemowląt na forum Mjakmama24.pl >>

Noworodek w domu: pierwszy spacer

Latem można spacerować już po tygodniu od powrotu ze szpitala. Pierwsze spacery powinny być krótkie (do pół godziny). Z  dzieckiem najlepiej spacerować tam, gdzie jest w miarę cicho, spokojnie i czysto. Wyprawa do centrum handlowego nie jest dobrym pomysłem – zgiełk i głośna muzyka to bodźce, których lepiej jeszcze unikać.

Nie przegap

Aktualizacja: 2016-08-05 Publikacja: 2016-07-29
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.