Ojciec nie przyznaje się do dziecka: co robić?

Ustalenie ojcostwa
fot.: thinkstockphotos.com
Jedną z metod ustalenia ojcostwa jest wykonanie badania DNA.

Zdarza się niekiedy sytuacja, kiedy ojciec dziecka nie przyznaje się do dziecka, nie chce przyjąć odpowiedzialności za swoje potomstwo. Co wówczas może zrobić matka dziecka i jakie działania prawne może podjąć, by uzyskać środki na utrzymanie dziecka? Na pytania w tym zakresie odpowiada mecenas Przemysław Wiaczkis.

Kobieta zostaje z dzieckiem sama, przy czym ojciec dziecka nie przyznaje się do potomstwa. Co może zrobić kobieta w takiej sytuacji z punktu widzenia prawa?
Przemysław Wiaczkis*: Powinna wystąpić do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania (wydział rodzinny i nieletnich) z wnioskiem o ustalenie ojcostwa. Do wniosku należy dołączyć zupełny odpis aktu urodzenia dziecka oraz wnioski dowodowe. Są one bardzo ważne, a mogą nimi być m.in. dane świadków, dokumenty. Co ważne, to na stronie wnoszącej o ustalenie ojcostwa leży obowiązek udowodnienia podnoszonych przez siebie okoliczności. Jeśli sąd uzna, że dowody są niewystarczające, wówczas może oddalić powództwo, zatem utrzymany zostanie dotychczasowy stan rzeczy.

Czytaj także: >> Jak sprawdzić, czy dziecko jest moje? >>

Wiarygodnym dowodem wydaje się być badanie DNA. W jakich okolicznościach się je przeprowadza?
Sąd może zlecić wykonanie badania DNA, by wykluczyć lub potwierdzić ojcostwo pozwanego. Badanie odbywa się wówczas w laboratorium, które posiada atest Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii na badania DNA. Bierze w nim udział domniemany ojciec, matka i dziecko, a pobranie materiału do badania odbywa się w obecności biegłego sądowego. Dzięki temu wynik badania jest wiarygodny. Zgodę na pobranie materiału od dziecka musi wyrazić jego przedstawiciel ustawowy, którym najczęściej jest matka. Gdy odmówi ona udzielenia takiej zgody lub będzie utrudniać postanowienie sądu w tym zakresie, wówczas sąd będzie musiał ocenić, jakie znaczenia nadać tego typu odmowie. Materiał do badania DNA może zostać pobrany już dzień po narodzinach dziecka.

Na czym polega dowód z grupowego badania krwi?
Przede wszystkim wynik tego badania pozwala uzasadnić, że wskazany mężczyzna nie może być ojcem dziecka. O wyłączeniu ojcostwa świadczą bowiem niektóre cechy krwi. W przypadku uzyskania negatywnej opinii, która jest nota bene dowodem pewnym, sąd zleca najczęściej powtórzenie badania. Co ważne, osoba od której krew ma zostać pobrana, musi wyrazić na to zgodę. Odmowie sąd będzie się starał nadać odpowiednie znaczenie.

Czytaj także: >> Czy można ustalić ojcostwo jeszcze w czasie ciąży? >>

Czy o ustalenie ojcostwa można wystąpić, jeśli kobieta pozostaje w małżeństwie?
Domniemywa się, że ojcem dziecka jest mąż matki, zarówno gdy małżeństwo nadal trwa, jak i sytuacji, w której urodziło się ono w okresie do 300 dni od ustania małżeństwa. Jeśli jednak mąż utrzymuje, że nie jest ojcem dziecka swojej żony, musi złożyć do sądu pozew o zaprzeczenie ojcostwa. I dopiero wówczas faktyczny ojciec dziecka może formalnie uznać dziecko lub też można wystąpić do sądu z pozwem o ustalenie ojcostwa.

Kto najczęściej wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa?
W zdecydowanej większości przypadków robi to matka, choć ma do tego prawo również domniemany ojciec dziecka, dziecko, jak również prokurator.

Kto ponosi koszty sądowe?
Ze względu na specyfikę sprawy mamy tutaj do czynienia z ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Jeśli jednak pozywający przegra proces, wówczas może zostać obciążony kosztami poniesionymi przez pozwanego, np. wynagrodzenia adwokata.
Czy w sprawie o ustalenie ojcostwa można domagać się również innych roszczeń, np. alimentów?
W pierwszej kolejności sąd musi ustalić, czy pozwany jest biologicznym ojcem dziecka, dopiero wówczas będzie mógł uwzględnić pozostałe roszczenia. Należą do nich: żądanie zasądzenia alimentów na dziecko, ustalenie zakresu władzy rodzicielskiej czy też żądanie poniesienia kosztów związanych z ciążą i porodem.

* Przemysław Wiaczkis – adwokat z wieloletnią praktyką zawodową, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Prowadzi prywatną kancelarię adwokacką w Szczecinie (www.adwokat-wiaczkis.pl).

Aktualizacja: 2016-06-20 Publikacja: 2016-02-01
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.