Świadczenia dla samotnej matki: jakie wsparcie może otrzymać kobieta samotnie wychowująca dziecko?

samotne matki
fot.: Thinkstock
Świadczenia dla samotnych matek często są uzależnione od kryterium dochodowego.

W ostatnich miesiącach dużo mówi się o zmianach prawnych, mających na celu wsparcie finansowe rodzin w wychowywaniu dzieci. W Polsce mamy aż 1,3 miliona rodzin, w których dzieci wychowują samotni rodzice. 90 procent z nich to kobiety. Na jakie świadczenia dla samotnej matki mogą więc one liczyć?

Świadczenia dla samotnych matek wielu kobietom, znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, dałyby szansę na godne wychowywanie dzieci. 1 lutego 2016 roku rząd przyjął ostateczną wersję programu rodzina 500 plus. Według jego postanowień, rodzice otrzymają 500 zł na dziecko. Dfinansowania miesięcznie dostaną na drugie i kolejne dzieci, bez względu na sytuację finansową. W przypadku pierwszego dziecka sytuacja wygląda inaczej - dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 800 zł, by otrzymać wsparcie dla pierworodnego syna czy córki. 2 lutego 2016 roku, podczas rozmowy w Polskim Radiu 24 zapytano Beatę Mazurek, rzeczniczkę Prawa i Sprawiedliwości, co w takim przypadku z samotnymi matkami, w których rodzinach dochód na głowę wynosi np. 801 zł. Rzeczniczka odpowiedziała, że zachęca samotne matki do tego, by ustabilizowały swoją sytuację i urodziły kolejne dzieci, by móc skorzystać z programu 500 plus. Odpowiedź rzeczniczki wywołała niemało komentarzy, stała się również kolejnym przyczynkiem do rozmów na temat świadczeń dla samotnej matki.

- Przepisy dotyczące 500 plus, gdzie jest ustanowiony konkretny próg finansowy w przypadku jednego dziecka, grupę samotnych mam, które pracują i starają się utrzymać rodzinę, stawiają na marginesie. Problem w tym, że często są to osoby, które zarabiają 1600-1700 zł miesięcznie, a za tę kwotę nie można godnie przeżyć, jeśli chodzi o dwuosobowe gospodarstwo domowe. Co więcej, inne świadczenia dla samotnej matki też nie są dostępne dla wszystkich kobiet w tej sytuacji - zauważa w rozmowie z "Dzień dobry TVN" dr Elżbieta Karolczuk, socjolog.

Z jakich więc świadczeń dla samotnej matki można w Polsce korzystać i na jakich zasadach są one przyznawane?

Świadczenia dla samotnej matki: jakie są dostępne w Polsce?

Samotne matki mogą korzystać ze świadczeń przewidzianych zarówno im, jak i wszystkim rodzicom. Przeczytajcie, na jakich zasadach przyznawane są konkretne z nich.

Świadczenia dla samotnej matki: rodzina 500 plus

To świadczenie przysługuje samotnym matkom na takich samych zasadach, jak wszystkim innym rodzicom. Na drugie i kolejne dzieci można otrzymać 500 zł świadczenia miesięcznie na podstawie wniosku złożonego w urzędzie gminy/miasta/ośrodku pomocy społecznej. Nie obowiązują żadne kryteria dochodowe. Inaczej jest w przypadku rodziców jedynaków, również samotnych matek. Kryterium dochodowe wynosi 800 zł na osobę w rodzinie lub 1200 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego. Zaświadczenie o dochodach należy złożyć razem z wnioskiem.

Świadczenia dla samotnej matki: zasiłek rodzinny

Kobieta samotnie wychowująca nieślubne dziecko może się również ubiegać o przyznanie zasiłku rodzinnego. I tutaj jego otrzymanie jest zależne od kilku warunków. Przede wszystkim, nie mogą się o niego ubiegać panie, którym nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka. Wyjątkiem są sytuacje, w których ojciec dziecka jest nieznany, ojciec dziecka nie żyje, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego zostało odrzucone lub sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka.

Co więcej, aby otrzymać ten rodzaj świadczenia dla samotnej matki, kobieta nie może przekroczyć kryterium dochodowego, które wynosi 674 zł na osobę w rodzinie lub 764 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego. Zasiłek rodzinny wynosi 89 zł w przypadku dziecka do 5. roku życia, 118 zł w przypadku dzieci od 5. do 18. roku życia i 124 zł w przypadku dzieci od 18. do 24. roku życia.

>> Jak pogodzić studia z wychowaniem dziecka? Poznaj historię młodej i szczęśliwej mamy!

Warto dodać, że prawo do otrzymywania zasiłku rodzinnego niesie za sobą możliwość otrzymania dodatków:

  • dodatek z tytułu urodzenia dziecka - 1000 zł
  • dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka - 170 zł
  • dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - 400 zł
  • dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej - 80 zł na trzecie i następne dziecko - 80 zł
  • dpdatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - 60 zł na dziecko do 5. roku życia/80 zł na dziecko od 5. do 24. roku życia, jeśli posiada orzeczenie o niepełnosprawności
  • dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - 100 zł jednorazowo
  • dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania - 90 zł przez 10 miesięcy, jeśli dziecko mieszka poza miejscowością, w której się uczy i 50 zł, jeśli dziecko dojeżdża do miejscowości, w której się uczy

Świadczenia dla samotnej matki: rozliczanie się wspólnie z dzieckiem

Samotni rodzice mogą rozliczać się wspólnie z dzieckiem, co stanowi dla nich preferencyjne rozwiązanie - samotna matka, rozliczając się z dzieckiem, w swoim zeznaniu rocznym deklaruje podatek w wysokości podwójnej kwoty, którą oblicza się od połowy rocznych dochodów obu osób, które się rozliczają. Oczywiście, dziecko nie musi zarabiać, by być rozliczonym razem z rodzicem. Dzięki temu potrącony podatek będzie niższy, a samotna matka otrzyma więcej pieniędzy.

Warto dodać, że rozliczyć się razem z dzieckiem może tylko osoba, która jest samotna w świetle prawa: rozwódka, wdowa, panna, osoba przebywająca w orzeczonej sądowo separacji, osoba, której mąż odbywa karę więzienia bądź został pozbawiony praw rodzicielskich.

>> Ojciec nie przyznaje się do dziecka - co robić?

Świadczenia dla samotnej matki: fundusz alimentacyjny

Kobieta samotnie wychowująca dziecko, którego ojciec uchyla się od płacenia alimentów, może otrzymać wsparcie z funduszu alimentacyjnego. Jednak w przypadku funduszu alimentacyjnego, próg dochodowy, jakiego nie można przekroczyć, jest jeszcze niższy niż w przypadku programu rodzina 500 plus i wynosi 725 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Świadczenie z funduszu alimentacyjnego powinno wynosić tyle, ile zasądzone alimenty, jednak kwota ta nie może przekraczać 500 zł miesięcznie.

Aby móc ubiegać się o świadczenia dla samotnej matkiz funduszu alimentacyjnego, musi dojść do bezskutecznej egzekucji alimentów. Ma ona miejsce, gdy komornik od co najmniej dwóch miesięcy nie może od ojca dziecka ich otrzymać. Świadczenie uzyskuje się po złożeniu wniosku, a matka otrzymuje je do ukończenia przez dziecko 18. lub, w przypadku kontynuowania nauki, 25. roku życia. W przypadku dzieci niepełnosprawnych świadczenie przysługuje bezterminowo.

Świadczenia dla samotnej matki: refundacja kosztów opieki nad dzieckiem

Jeśli samotna mama dziecka jest osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotna, która jednak zostanie skierowana na staż lub podejmie pracę zarobkową, weźmie udział w przygotowaniu zawodowym dorosłych lub szkolenie i otrzyma z tego tytułu wynagrodzenie, które nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę, może uzyskać refundację kosztów opieki nad dzieckiem.

Aby otrzymać takie świadczenie, bezrobotna musi mieć co najmniej jedno dziecko poniżej 18. roku życia, a refundacja przysługuje na dziecko do lat 7. Wynosi ona nie więcej niż połowa zasiłku dla bezrobotnych. Poniesione koszty muszą zostać udokumentowane, a świadczenie przysługuje na okres do 6 miesięcy. Jeśli kobieta zostanie skierowana na staż, szkolenie lub przygotowanie zawodowe dorosłych, świadczenie będzie przysługiwało przez czas ich trwania.

Aktualizacja: 2017-03-01 Publikacja: 2016-02-09
Ocena: 5
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.