Jak wzmocnić odporność dziecka - 5 kroków

2022-09-16 10:47 Materiał partnerski

Nadejście sezonu jesienno-zimowego spędza sen z powiek wielu rodzicom. Zwiększone ryzyko zachorowań na przeziębienie czy grypę i osłabiona odporność sprzyjają infekcjom wśród dzieci – zwłaszcza tych, które chodzą do żłobka lub przedszkola. Jak mądrze wspierać układ immunologiczny dziecka?

Jesień - czas aktywacji wirusów
Autor: thinkstockphotos.com

Układ immunologiczny  ma na celu ochronę organizmu przed drobnoustrojami, patogenami i innymi obcymi cząsteczkami. Wyróżnia się dwa współpracujące ze sobą mechanizmy – odporność wrodzoną i odporność nabytą.

Odporność wrodzona, zwana również nieswoistą, jest pierwszą linią obrony przed patogenami. Jej głównym zadaniem jest natychmiastowe działanie po kontakcie z antygenem. To szereg fizjologicznych rozwiązań i barier, które organizm wykorzystuje do ochrony przed zagrożeniem. Zaliczymy do nich m.in. skórę, błony śluzowe, barierę jelitową, a także komórki fagocytujące, które eliminują obce substancje.  Odporność wrodzona dodatkowo wspomagana jest wydzielinami takimi jak: łzy, pot, ślina, czy soki żołądkowe, które zawierają substancje niszczące bakterie i wirusy.

Drugim rodzajem odporności jest odporność nabyta, nazywana odpornością swoistą. Jej działanie jest bardziej sprecyzowane, jednak do jej wykształcenia potrzeba czasu. Podczas długotrwałego procesu, organizm styka się z różnymi antygenami i uczy się na nie odpowiednio reagować. Receptory w odporności nabytej są wysoce przystosowane wyłącznie do konkretnego patogenu. Receptory powstają na nowo w wyniku każdorazowego kontaktu z danym antygenem.

Jak wzmocnić odporność dziecka – 5 kroków

Krok 1: Zadbaj o jelita!

Układ immunologiczny to niezwykle skomplikowana struktura składająca się z wielu elementów. Jednym z nich jest bariera jelitowa, będąca ważną częścią kilku osi, np. osi jelitowo-płucnej, która ma szczególne znaczenie dla naszej odporności. Jak zapewnić prawidłowe działanie bariery jelitowej i wspomóc organizm w walce z chorobotwórczymi drobnoustrojami? Kluczową rolę w stymulacji układu odpornościowego stanowią bakterie jelitowe. W przypadku dysbiozy, czyli zaburzenia równowagi ilościowej i jakościowej bakterii jelitowych, zmienia się odpowiedź immunologiczna organizmu, a ryzyko infekcji wzrasta. Dlatego tak ważne jest, by w organizmie dziecka nie doszło do dysbiozy, która może być wynikiem nieodpowiedniej diety, infekcji czy antybiotykoterapii. Jak temu zapobiec?

Kluczową rolę odgrywa zdrowa, zróżnicowana i odpowiednio dopasowana do aktualnych potrzeb i wieku dziecka dieta. Duże ilości świeżych warzyw i owoców pomogą w wytworzeniu w jelitach zdrowego środowiska. Do codziennego menu warto włączyć warzywa kapustne, np. kapustę, jarmuż, brukselkę czy kalafior. Nie powinno zabraknąć też „dobrych” tłuszczy np. oliwy z oliwek i ryb bogatych w kwasy tłuszczowe omega-3.

W trudnym dla odporności czasie, pomocne okażą się też probiotyki, w szczególności te zawierające  szczepy bakterii o udowodnionym działaniu wzmacniającym barierę jelitową, np. Lactobacillus plantarum 299v. Stanowią doskonałą konkurencję dla bakterii patogennych i hamują ich rozwój. Do tego wzmacniają barierę jelitową, nie dopuszczając tym samym patogenów do krwioobiegu. Stymulują także komórki immunologiczne, wspierając pracę układu odpornościowego dziecka. Postać kropli, w przeciwieństwie do tabletek, z łatwością można podać dziecku w każdym wieku i tym samym wspomóc je w walce z chorobą.

Bakterie probiotyczne zwiększają wytwarzanie ochronnego śluzu, regenerują komórki nabłonka jelitowego, a także produkują związki cytoochronne, co zwiększa szczelność bariery jelitowej. Dzięki obecności „dobrych” bakterii w organizmie, zmniejsza się liczba patogenów, dla których zwyczajnie nie starcza już miejsca i składników odżywczych.

Krok 2: Codzienne spacery

Codzienne spacery i aktywność na świeżym powietrzu są szczególnie istotne dla prawidłowego rozwoju dziecka. Pod wpływem światła słonecznego organizm wytwarza witaminę D niezbędną do prawidłowej pracy układu odpornościowego. Z przebywania na zewnątrz powinno się zrezygnować jedynie wtedy, gdy temperatura jest bardzo wysoka (powyżej 35OC) lub bardzo niska (poniżej -10 OC). Ważne, by dziecko było ubrane odpowiednio do panujących warunków pogodowych, bowiem zarówno przegrzanie, jak i wychłodzenie organizmu może odbić się niekorzystnie na jego zdrowiu. Spacer powinien trwać minimum godzinę, dzięki czemu dziecko później lepiej śpi i ma większy apetyt.

Krok 3: Sen to zdrowie

Sen i odpoczynek w ciągu dnia mają zasadniczy wpływ na rozwój i odporność dziecka. Kluczowa jest nie tylko długość, ale i jakość snu. Niewystarczająca ilość snu, zarówno u małych dzieci jak i u młodzieży, prowadzi do pogorszenia samopoczucia fizycznego i emocjonalnego. Niedobór snu może mieć również wpływ na funkcjonowanie organizmu, co związane jest z poziomem cytokin oraz markerów zapalnych poprzez pogorszenie funkcji komórek układu immunologicznego. Co ciekawe, wskazane jest, by w miarę możliwości dziecko każdego dnia zasypiało o tej samej porze i przesypiało mniej więcej tyle samo godzin. U maluchów regularność i rutyna odgrywają szczególną rolę - sprzyjają stabilnemu rozwojowi, co zgodne jest z naturalnym rytmem dobowym dziecka. Odpowiednia ilość i jakość snu zapewnia organizmowi właściwą regenerację i wzmacnia odporność.

Krok 4: Przyjazne otoczenie

Istotną rolę w procesie wzmacniania odporności u dziecka odgrywa otoczenie, w którym przebywa. Zarówno zbyt suche jak i zbyt wilgotne powietrze może doprowadzić do pogorszenia samopoczucia u dziecka i zaostrzenia przewlekłych dolegliwości. Optymalny poziom wilgotności powietrza w zależności od temperatury powinien wynosić od 40 do 60 proc. Suche powietrze osłabia mechanizm obronny organizmu i ułatwia drogę zakażenia chorobotwórczym drobnoustrojom. Zbyt niski poziom nawilżenia ma także niekorzystny wpływ na sen i koncentrację, dlatego w sezonie grzewczym należy nawilżać powietrze w pomieszczeniu.

Krok 5: Szczepienia ochronne

Należy pamiętać, że skuteczną bronią przeciw chorobotwórczym drobnoustrojom są szczepienia ochronne, dzięki którym organizm wytwarza przeciwciała potrzebne do walki z infekcją w przyszłości. Szczepienia imitują naturalną infekcję, by „nauczyć” układ odpornościowy zaszczepionego dziecka jak radzić sobie w przypadku wystąpienia prawdziwego przeziębienia. Szczepionka prowadzi do rozwoju odporności analogicznej, którą uzyskuje organizm podczas pierwszego kontaktu z drobnoustrojem.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza