W świecie małych odkrywców. Pomagamy dzieciom rozwijać zdolności motoryczne

2024-05-27 8:06 Materiał sponsorowany

Za pomocą zdolności motorycznych dzieci eksplorują świat. Od najmłodszych lat warto dbać o ich rozwój, ponieważ stymulują także umiejętności poznawcze naszych maluchów oraz wspierają ich w drodze do samodzielności i pewności siebie.

LEGO DUPLO
Autor: materiały prasowe

Ta fascynująca podróż rozpoczyna się już w pierwszych dniach życia, a my każdego dnia obserwujemy, jak maluchy od nieświadomych, odruchowych chwytów stopniowo dochodzą do świadomej manipulacji przedmiotami i precyzyjnego wykorzystywania małych mięśni rąk. Istotne jest, że zdolności motoryczne są znaczące także dla rozwoju poznawczego oraz emocjonalno-społecznego dziecka.

Od odruchu do świadomego chwytu

W pierwszych tygodniach życia dominuje chwyt odruchowy. Noworodki, kiedy poczują coś w swoich dłoniach, instynktownie zaciskają na tym paluszki. Stopniowo, w miarę rozwoju mózgu i układu nerwowego, odruchowy chwyt ustępuje miejsca bardziej świadomej kontroli nad ruchami.

W okolicach czwartego miesiąca życia dzieci zaczynają celowo chwytać przedmioty, a potem przenosić je z jednej ręki do drugiej. Każda nowa umiejętność manualna, która jest w tym czasie nabywana, buduje podstawę dla następnych.

Wraz z upływem miesięcy maluchy doskonalą swoje zdolności motoryczne. Około pierwszego roku życia zaczynają precyzyjniej manipulować małymi przedmiotami, co jest możliwe dzięki rozwojowi koordynacji oko-ręka oraz motoryki małej. Ta zdolność do precyzyjnych ruchów otwiera przed dziećmi nowy świat – są teraz w stanie lepiej bawić się zabawkami, takimi jak klocki czy puzzle.

Ogólnorozwojowe zdobycze malucha

Interesujące jest, jak rozwój zdolności motorycznych wpływa na inne obszary rozwoju dziecka - pierwsze małe sukcesy pomagają mu w eksploracji świata, co z kolei stymuluje rozwój poznawczy. Dalej, zdolność do samodzielnego jedzenia czy ubierania się buduje u dzieci poczucie niezależności i pewności siebie.

Rola rodziców i opiekunów we wspieraniu w tej podróży jest nieoceniona. Świadomość etapów rozwojowych pozwala na dostarczanie dzieciom odpowiednich narzędzi i zabawek, które wspierają ich naturalny rozwój. Od prostych grzechotek, poprzez zabawki do chwytania, aż po klocki i puzzle – każdy etap wymaga innych stymulantów. Istotne jest także zapewnienie bezpiecznego środowiska, gdzie dzieci mogą eksperymentować i rozwijać swoje umiejętności.

Motoryka mała i duża - jak ze sobą współpracują?

Rozwój dziecka to skomplikowany proces, w którym ważne są zarówno motoryka duża, jak i mała. O ile instynktownie możemy skupiać się na rozwijaniu precyzyjnych ruchów dłoni i palców, to właśnie sprawność ruchowa całego ciała – duża motoryka – kładzie fundament pod późniejsze sukcesy w doskonaleniu motoryki małej. Znalezienie równowagi między tymi dwoma aspektami jest kluczowe, by wspierać harmonijny rozwój dziecka.

Psycholog, Dorota Maciejec, uważa, że najlepszą strategią jest podążanie za zasadą "od ogółu do szczegółu". Rozwój motoryki dużej, która obejmuje umiejętności takie jak chodzenie, bieganie czy skakanie, jest fundamentem, na którym budujemy precyzyjne zdolności manualne. To dzięki dobrze rozwiniętej motoryce dużej dziecko zyskuje kontrolę nad swoim ciałem, co jest niezbędne do dokładnego i skoordynowanego wykonywania ruchów małymi grupami mięśni.

Rodzice i opiekunowie mogą odgrywać kluczową rolę w znalezieniu tego balansu, poprzez świadome planowanie aktywności dziecka. Zachęcanie do zabaw ruchowych, angażujących duże partie mięśni, takich jak bieganie, skakanie czy pływanie, powinno iść w parze z działaniami wymagającymi precyzji, takimi jak rysowanie, modelowanie czy układanie małych przedmiotów.

LEGO DUPLO
Autor: materiały prasowe

Zabawki i aktywności wspierające obydwie motoryki

Aktywności na placu zabaw, jazda na rowerze czy zjeżdżanie na sankach, są nieocenione dla rozwoju motoryki dużej. Nie tylko wspierają sprawność fizyczną, ale również uczą równowagi, koordynacji i orientacji przestrzennej. Włączanie tych aktywności do codziennej rutyny dziecka ma ogromne znaczenie dla jego wszechstronnego rozwoju.

Adaptacja do indywidualnych potrzeb dziecka

Każde dziecko jest inne i rozwija się w swoim własnym tempie. Zadaniem dorosłych jest obserwowanie tego rozwoju i dostosowywanie aktywności tak, aby wspierać zarówno motorykę dużą, jak i małą, w zależności od indywidualnych potrzeb i możliwości malucha. Zrozumienie, że rozwój nie odbywa się liniowo, ale jest procesem z wieloma zmiennymi, pomaga w tworzeniu środowiska najbardziej korzystnego dla rozwoju dziecka.

Integracja zabawy i nauki

Znajdowanie balansu między dużą a małą motoryką nie musi być trudne. Często, najprostsze aktywności, które angażują i ciało i umysł, mogą być najbardziej efektywne. Zabawy tematyczne, wymagające od dziecka budowania, skakania, biegania oraz dokonywania precyzyjnych manipulacji małymi przedmiotami, stanowią doskonałą okazję do rozwijania obu typów motoryki. Proste zadania, jak układanie toru przeszkód w salonie, gdzie dziecko musi zarówno skakać, pełzać, jak i precyzyjnie układać elementy, mogą dostarczać mnóstwa zabawy i jednocześnie wspierać rozwój.

Rozwój motoryki można także wzmacniać poprzez wprowadzenie różnorodnych materiałów do zabawy. Masy plastyczne, kredki, farby, dużych rozmiarów puzzle, a także różne tekstury i materiały do eksploracji ręką i całym ciałem, mogą być fascynującym światem do odkrycia dla dziecka. Malowanie pędzlami po dużych arkuszach papieru rozwija zarówno duże, jak i małe grupy mięśni, jednocześnie stymulując kreatywność i wyobraźnię.

Aktywności, które pobudzają małe paluszki

Rozwijanie motoryki małej u dzieci w wieku żłobkowym jest niezwykle ważne, ponieważ ma bezpośredni wpływ na ich późniejsze zdolności manualne, takie jak pisanie, rysowanie, a nawet codzienne czynności, np. zawiązywanie sznurówek. Poniżej znajduje się kilka pomysłów na kreatywne aktywności, które pobudzają małe paluszki do działania:

1. Zabawy z masą plastyczną

Różnego rodzaju masy plastyczne to jedne z najlepszych materiałów do rozwijania motoryki małej. Ugniatanie, wałkowanie, formowanie kształtów i wycinanie figur z ciastoliny lub plasteliny wzmacnia mięśnie dłoni i palców, a także zachęca do kreatywności. Zadania mogą być proste, takie jak robienie kulek czy walców, lub bardziej złożone, jak tworzenie konkretnych form i scenek.

2. Malowanie i rysowanie

Używanie kolorowych kred, kredek, pędzli czy palców do malowania i rysowania nie tylko jest doskonałą formą ekspresji artystycznej, ale również wspaniale rozwija motorykę małą. Zachęcanie dzieci do eksperymentowania z różnymi technikami i narzędziami malarskimi może przynieść niespodziewane efekty w postaci oryginalnych dzieł sztuki.

3. Zabawy z materiałami o różnej teksturze

Dotykanie i manipulowanie materiałami o różnych teksturach, jak piasek, ryż, makaron czy nawet woda, może być fascynującym doświadczeniem sensorycznym dla dziecka. Przesypywanie, sortowanie czy tworzenie wzorów rozwija nie tylko zdolności manualne, ale również zmysł dotyku i percepcję sensoryczną.

4. Pomoc w prostych czynnościach domowych

Włączanie dzieci do prostych czynności domowych, takich jak mieszanie ciasta, sortowanie skarpetek czy nakładanie jedzenia łyżeczką, jest świetnym sposobem na rozwijanie motoryki małej w naturalnych warunkach. Dzieci uczą się przez naśladowanie dorosłych i chętnie angażują się w działania, które dają im poczucie bycia "dużymi".

5. Puzzle i gry zręcznościowe

Układanie puzzli czy gry zręcznościowe, które wymagają precyzji, np.  z dopasowywaniem kształtów to doskonały sposób na rozwijanie zdolności manualnych, a także na naukę cierpliwości i koncentracji.

Czujność rodzica i budowanie relacji z dzieckiem na drodze do rozwoju motorycznego

Ważne jest, aby rodzice i opiekunowie byli czujni na potrzeby i reakcje dziecka. Obserwacja, jak dziecko radzi sobie z różnymi typami aktywności, pozwala na dostosowanie poziomu trudności i typu zabaw do jego indywidualnych potrzeb i możliwości. Wprowadzanie nowych wyzwań powinno odbywać się stopniowo, zawsze z poszanowaniem granic i tempa rozwoju dziecka.

Pamiętajmy, że wspólne spędzanie czasu z dzieckiem, podczas zabaw rozwijających zarówno dużą, jak i małą motorykę, jest niezastąpione. To nie tylko wspiera rozwój dziecka, ale także buduje mocne i trwałe więzi emocjonalne. Wspólne budowanie zamków z klocków, malowanie czy zabawy ruchowe na świeżym powietrzu to cenne chwile, które wzmacniają poczucie bezpieczeństwa i przynależności u dziecka.

Harmonijny rozwój motoryki dużej i małej jest fundamentem dla zdrowego rozwoju fizycznego i emocjonalnego dziecka. Poprzez świadome planowanie aktywności, które angażują różne grupy mięśni, oraz przez wspólne spędzanie czasu, rodzice mogą skutecznie wspierać rozwój swoich dzieci. Pamiętajmy, że każda chwila jest okazją do nauki i rozwijania nowych umiejętności, które będą służyć dziecku przez całe życie.

Motoryka klocek po klocku z LEGO® DUPLO®

Zestawy LEGO DUPLO mogą służyć do tworzenia większych konstrukcji, które wymagają użycia całego ciała, jednocześnie zachęcając do precyzyjnego łączenia mniejszych elementów. Ale możemy wykorzystywać je też na różne, kreatywne sposoby, np. zabawy w poszukiwanie przedmiotów w domu, które pasują kolorystycznie do klocków, mogą stymulować ruch całego ciała oraz koordynację oko-ręka.

LEGO DUPLO Pociąg ze zwierzątkami (10412)

Zestaw LEGO DUPLO Pociąg ze Zwierzątkami to fantastyczny wybór dla młodszych konstruktorów. Kolorowe zwierzątka  zachęcają do zabawy przez łączenie elementów, które są idealnie dopasowane rozmiarem do małych, nieporadnych jeszcze  rączek. Budowanie pociągu nie tylko rozwija motorykę małą, ale również uczy rozpoznawania kolorów i zwierząt. Dodatkowo, tworzenie różnorodnych konfiguracji pojazdu stymuluje wyobraźnię i uczy rozwiązywania problemów.

LEGO DUPLO
Autor: materiały prasowe

LEGO DUPLO Pociąg z cyferkami – Nauka liczenia (10954)

Innym edukacyjnym zestawem, który warto polecić, jest LEGO DUPLO Pociąg z cyferkami - nauka liczenia. Oferuje nie tylko zabawę związaną z budowaniem, ale również wprowadza dzieci w świat liczb i podstaw matematyki. Łącząc zabawę z nauką, dzieci mogą układać cyfry w kolejności od 0 do 9, ucząc się liczyć podczas konstruowania własnego pociągu. To doskonały sposób na rozwijanie precyzji manualnej, koordynacji oko-ręka oraz wprowadzenie podstaw matematyki w sposób zabawny i interaktywny.