Newsletter

Groźny bezdech u dziecka: przyczyny i zapobieganie

autor: Katarzyna Hubicz Konsultacje: dr Małgorzata Gołkowska, pediatra neonatolog, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie źródło: miesięcznik "M jak mama"
Groźny bezdech
fot.: Jupiterimages

Bezdech i śmierć łóżeczkowa – to słowa spędzające sen z powiek debiutującym rodzicom. Kiedy dochodzi do bezdechu u dziecka, czym grozi bezdech, i co zrobić, gdy zauważysz, że twoje dziecko choć na chwilę przestało oddychać?

Bezdech u dziecka i śmierć łóżeczkowa, która może być jego konsekwencją są postrachem rodziców. Gdy patrzysz na śpiące niemowlę, możesz mieć wrażenie, że w ogóle nie oddycha. Jest tak, gdyż jego oddech jest płytszy niż oddech dorosłego. Niekiedy dzieciom zdarza się jednak rzeczywiście "zapomnieć" o oddychaniu.

Bezdech u dziecka: dlaczego dziecko nie oddycha?

Chwilowe zatrzymanie oddechu może nastąpić z różnych powodów. Doświadcza go ponad połowa maluchów urodzonych przed czasem, co jest efektem niedojrzałości mechanizmu oddychania. U niemowląt o niskiej masie urodzeniowej bezdech może również wystąpić na skutek nadmiernego oziębienia organizmu. U zdrowych niemowląt może pojawić się podczas infekcji, gdy drogi oddechowe stają się niedrożne. Epizody bezdechu najczęściej występują między 1. a 6. miesiącem życia i zanikają po 12. miesiącu. Częściej zdarzają się u dzieci, których matki paliły bądź palą papierosy, śpiących na brzuszku oraz takich, których rodzeństwo miało bezdech.

Kiedy bezdech u dziecka jest groźny?

Jeśli bezdech nie trwa dłużej niż 15 sekund, zdarza się sporadycznie i nie wywołuje sinienia albo bladości twarzy, nie ma powodu do niepokoju. Tym niemniej nawet wówczas warto  konsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze postępowanie.
Niebezpieczne są natomiast sytuacje, gdy przerwa w oddychaniu trwa 15–20 sekund, zwłaszcza jeśli zdarza się w nocy. Dziecko z powodu niedotlenienia może zrobić się sine i stracić świadomość (te objawy lekarze nazywają zespołem ALTE). Konieczna jest wówczas natychmiastowa interwencja rodziców, gdyż bezdech jest jedną z głównych przyczyn SIDS, czyli zespołu nagłej śmierci niemowląt (znanego również jako śmierć łóżeczkowa). Gdy znajdziesz się w takiej sytuacji , szybko wyjmij malca z łóżeczka i, pochylając buzią w dół, potrząśnij nim i mocno poklep po pleckach. Upewnij się też, czy nosek i buzia są drożne. Jeśli to nie pomoże, jak najszybciej wezwij pogotowie, stosując do jego przyjazdu sztuczne oddychanie metodą usta–usta.

Jak kontrolować bezdech u dziecka?

By rozpoznać, czy niemowlę oddycha, musisz przybliżyć twarz do jego buzi albo przez chwilę obserwować, czy unosi się klatka piersiowa. Jeśli masz wątpliwości, delikatnie pogłaszcz dziecko po buzi – tak, by wywołać reakcję malca, ale go nie budzić. Obserwacja jest metodą skuteczną, ale na dłuższą metę niepraktyczną. Któreś z rodziców co noc musiałoby obserwować malucha, by zauważyć początek bezdechu i w porę pospieszyć dziecku na ratunek.
Skuteczniejszym sposobem kontroli są specjalne aparaty, które monitorują oddech dziecka i same wszczynają alarm, gdy malec przestanie oddychać na dłużej niż kilka sekund. Zazwyczaj aparat składa się z dwóch części. Pierwsza to superczuła płytka, którą wsuwa się pod materac na wysokości pleców dziecka, i która wychwytuje najmniejsze zmiany w oddychaniu. Druga to minikomputerek, który odbiera sygnały z płytki. Gdy przez kilkanaście sekund monitor nie zarejestruje ruchu, daje o tym znać rodzicom głośnym sygnałem. Od niedawna można też kupić modele wielkości pudełka od zapałek, które przypina się dziecku do śpiochów lub pieluszki. Dodatkowo urządzenia te mają możliwość stymulacji oddechu dziecka poprzez wywołanie wibracji. Monitor oddechu powinnaś kupić dla wcześniaka bądź jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki bezdechu i śmierci łóżeczkowej. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, by takie urządzenie pojawiło się przy łóżeczku zupełnie zdrowego niemowlęcia, choćby po to, by zapewnić rodzicom maksimum komfortu.

Bezdech u dziecka: zasady dla rodziców

  • do snu układaj dziecko na pleckach – w tej pozycji bezdech zdarza się o połowę rzadziej
  • nie dawaj dziecku poduszki. Śpiący maluch może głęboko wtulić w nią buzię. Dziecko oddycha wówczas wydychanym przez siebie powietrzem, zawierającym dwutlenek węgla – zbyt duża jego ilość we krwi jest przyczyną zaburzeń czynności układu nerwowego.
  • śpij z dzieckiem w tym samym pokoju. Wówczas możesz szybko zareagować w razie potrzeby.
  • nie przemęczaj dziecka w ciągu dnia. Niemowlę narażone na zbyt dużą ilość bodźców staje się pobudzone i zmęczone, co powoduje obniżenie napięcia mięśni górnych dróg oddechowychi łatwiejsze ich zapadanie się, a w konsekwencji zwiększa ryzyko problemów z oddychaniem.
  • nie otulaj dziecka grubą kołdrą. Przegrzanie może spowodować tzw. stres termiczny, który zaburza krążenie i oddychanie.
  • nie pozwalaj palić przy dziecku. Bierne palenie zmniejsza dopływ tlenu, może też powodować u dzieci infekcje i choroby płuc.
  • na oparciu łóżeczka nie wieszaj niczego, co mogłoby w nocy zsunąć się na buzię dziecka. Sprawdzaj, czy dziecko przez sen nie przykryło sobie główki kołderką.
forum.mjakmama24.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.