Matura 2026 rozszerzona polski lektury. Jaka lektura będzie na egzaminie 2026? [20.05.2026]

Ile lektur do matury z języka polskiego trzeba znać w 2026 roku?

Każdy z nas z pewnością nieraz widział swoje dziecko pochylone nad grubymi tomami powieści, streszczeniami i notatkami. Dobrze jest jednak wiedzieć, że w 2026 roku lista tekstów, z którymi muszą zapoznać się uczniowie, opiera się na odchudzonej podstawie programowej z 2024 roku. Odpowiadając na często zadawane w domach pytanie, ile lektur do matury obowiązuje obecnie – na poziomie podstawowym są to 32 pozycje, natomiast poziom rozszerzony wymaga znajomości dodatkowych kilkunastu bardzo istotnych dzieł. Należy pamiętać, że na wyższym poziomie od zdających wymaga się nie tylko doskonałej znajomości fabuły, ale przede wszystkim umiejętności dostrzegania szerszych kontekstów historycznych, literackich i filozoficznych.

Pełny wykaz lektur do matury. Lektury obowiązkowe polski rozszerzony na 2026 rok

Z punktu widzenia ucznia podchodzącego do egzaminu rozszerzonego, kluczowe jest metodyczne opracowanie konkretnej puli tekstów. Oficjalny wykaz lektur do matury dla tego poziomu składa się z tekstów poznawanych w całości, a także tych omawianych jedynie we fragmentach. Lektury obowiązkowe polski rozszerzony stanowią absolutny fundament przy pisaniu wielowątkowego wypracowania. Warto upewnić się, że nasze dzieci uwzględniły w swoich planach powtórzeniowych pełną listę lektur przygotowaną przez CKE.

Utwory literackie poznawane w całości (poziom rozszerzony):

• Jan Kochanowski, Treny (znajomość jako spójny cykl poetycki)
• William Szekspir, Hamlet
• Juliusz Słowacki, Kordian
• Realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (tutaj uczeń musi znać jedną z wybranych pozycji: Honoré de Balzac Ojciec Goriot lub Charles Dickens Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert Pani Bovary)
• Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata
• Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy
• Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa
• Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku

Utwory i formy krótsze poznawane we fragmentach (uzupełniające wiedzę z rozszerzenia):

• Homer, Odyseja (fragmenty)
• Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)
• Franz Kafka, Proces (fragmenty)
• Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe
• Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie
• Wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego lub Zbigniewa Herberta

W galerii poniżej zobaczysz arkusz maturalny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym 2025

Lektury na rozszerzenie a podstawa. O czym warto przypomnieć maturzyście?

Gdy wspólnie organizujemy harmonogram nauki i przeglądamy podręczniki, często zastanawiamy się, jak te wszystkie wiadomości logicznie poukładać. Lektury na rozszerzenie to zaledwie jedna strona medalu. Przystępując do egzaminu z języka polskiego na wyższym poziomie, uczniowie bezwzględnie muszą płynnie posługiwać się także tekstami z kanonu podstawowego (w którym znajdują się klasyki takie jak Dziady cz. III Adama Mickiewicza, Lalka Bolesława Prusa, Zbrodnia i kara Fiodora Dostojewskiego czy Wesele Stanisława Wyspiańskiego). Dobrą praktyką jest przypominanie młodzieży, że egzaminatorzy najwyżej oceniają prace, w których maturzysta potrafi zręcznie połączyć lekturę rozszerzoną z motywami zaczerpniętymi z tekstów obowiązkowych z poziomu podstawowego.

W galerii poniżej zobaczysz arkusz maturalny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym 2024

Matura rozszerzona polski lektury. Z czym mierzyli się uczniowie w poprzednich latach?

Zawsze cenną wskazówką jest przyjrzenie się temu, jak wyglądały arkusze w poprzednich sesjach. Analizując egzaminy z lat 2023–2025, możemy lepiej zrozumieć oczekiwania komisji i odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie lektury na maturę można uznać za najważniejsze filary nauki. Choć w części pisemnej arkusz może odwoływać się do każdego tytułu z listy, pewne motywy i utwory wracają wyjątkowo często.

Na poziomie rozszerzonym w poprzednich latach zadania wielokrotnie polegały nie tyle na streszczaniu konkretnej książki, co na głębokiej interpretacji podanego na arkuszu tekstu krytycznoliterackiego, eseju lub zestawienia wierszy. Przykładowo, w 2024 roku abiturienci musieli zająć stanowisko wobec tekstu teoretycznego (autorstwa M. Głowińskiego, A. Okopień-Sławińskiej i J. Sławińskiego) i obronić swoje zdanie, sięgając po wybrane teksty kultury. Oznacza to, że uczeń sam dobierał lektury, które najlepiej udowadniały jego tezę. Natomiast biorąc pod uwagę wszystkie egzaminy z lat 2023-2025 (w tym poziom podstawowy i matury ustne), niepodzielnie królowały odwołania do Lalki, Dziadów cz. III oraz Potopu. Zrozumienie, jak wszechstronnie można wykorzystać te powieści, to ważny krok do sukcesu.

Poszukiwanie lektur na maturę rozszerzoną z polskiego często bywa źródłem stresu, dlatego warto pamiętać, że gruntowne powtórzenie powyższego wykazu, dobra organizacja czasu oraz zwykła domowa rozmowa o przeczytanych książkach potrafią skutecznie zbudować pewność siebie naszego dorastającego dziecka.