Jak zachęcić dziecko do rozmowy? Proste zabawy i zasady uczące malucha aktywnego słuchania

Wypytywanie malucha o miniony dzień w przedszkolu potrafi mocno przetestować naszą cierpliwość. Zadajemy dziesiątki pytań i podsuwamy ulubione przekąski w nadziei na usłyszenie choćby jednego zdania. Brak ochoty na pogaduszki to rzadko efekt gorszego nastroju dziecka, bo przyczyna tego milczenia leży w zupełnie innym miejscu.

Kobieta nachyla się nad dziewczynką przy barierce. O budowaniu bliskiej relacji z dzieckiem przeczytasz na MJM.
Autor: Pixabay.com
  • Jak wskazuje czasopismo Scientific Reports mózgi ludzi rozmawiających na żywo zgrywają się ze sobą o wiele mocniej niż w trakcie używania komunikatorów
  • Zwykłe zadawanie pytań o konkretne sytuacje ze żłobka to najprostsza metoda na szczerą i długą rozmowę z dzieckiem
  • Zgodnie z informacjami organizacji American Academy of Pediatrics odkładanie ekranów na godzinę przed snem tworzy idealną przestrzeń do swobodnych pogaduszek
  • Wspólne wymyślanie opowieści i taniec z nagłym zatrzymywaniem muzyki to naturalny trening uczący malucha aktywnego słuchania
Plac Zabaw, odc. 32 - Krótkowzroczność u dzieci

Rozmowa z dzieckiem a wiadomości w telefonie. Co traci maluch?

Dzisiaj dzieci coraz rzadziej rozmawiają na żywo, bo wolą wysyłać do siebie krótkie wiadomości tekstowe i obrazki na komunikatorach. Zamiast długiego dialogu wybierają szybkie hasła, co mocno spłyca ich codzienne relacje. W efekcie sztuka słuchania drugiej osoby i skupienia się na rozmowie powoli zanika.

Jak możemy przeczytać na łamach czasopisma Scientific Reports, mózgi ludzi komunikujących się twarzą w twarz zgrywają się ze sobą o wiele mocniej niż podczas pisania na telefonie. Dzieje się tak dlatego, że w wiadomościach brakuje tonu głosu, wyrazu twarzy i mowy ciała, które budują prawdziwą więź. Bez tych wszystkich dodatkowych sygnałów zwykłe pisanie nigdy nie zastąpi dziecku korzyści płynących z prawdziwej rozmowy.

Jak odciągnąć dziecko od ekranu i zachęcić do rozmów?

Aby dziecko w ogóle chciało z nami rozmawiać, warto na początku wprowadzić w domu jasne zasady dotyczące używania elektroniki. Organizacja American Academy of Pediatrics podpowiada, żeby stworzyć w domu strefy wolne od telefonów, na przykład podczas wspólnych posiłków i w sypialniach. Dobrym pomysłem jest wyłączanie telewizora, gdy nikt go nie ogląda, oraz odkładanie ekranów na godzinę przed snem. Dzięki takim prostym krokom cała rodzina zyskuje spokojny czas na budowanie relacji i swobodne pogaduszki po całym dniu. Zamiast wpatrywać się w telefony, o wiele łatwiej wtedy zapytać malucha o to, co działo się w żłobku czy przedszkolu.

Codzienne zabawy uczące aktywnego słuchania i skupienia

Czasem najlepiej uczyć malucha przez wspólną rozrywkę, która w naturalny sposób wymaga od niego skupienia uwagi na naszych słowach. Zgodnie ze wskazówkami instytucji Center on the Developing Child at Harvard University, dobrym rozwiązaniem na naukę aktywnego słuchania są następujące zabawy:

  • zabawa w wymyślanie historii, gdzie jedna osoba zaczyna opowiadanie, a reszta musi uważnie słuchać i dodawać kolejne pasujące do siebie fragmenty
  • gra polegająca na reagowaniu na polecenia, ale tylko wtedy, gdy na początku usłyszymy umówione wcześniej hasło
  • taniec do muzyki z nagłym zatrzymywaniem nagrania, co zmusza dzieci do błyskawicznego nasłuchiwania przerw w piosence
  • zabawa w zgadywanie przedmiotów na podstawie krótkich opisów, na przykład poszukiwanie w pokoju czegoś żółtego

Powyższe aktywności to świetny trening dla pamięci i cierpliwości naszych dzieci. Dzięki nim maluch uczy się szybkiego reagowania na komunikaty, co potem bardzo pomaga mu w prowadzeniu prawdziwego i długiego dialogu.

Jak podtrzymać dialog z dzieckiem? Skuteczne sposoby na rozmowę

Wielu rodziców narzeka, że na pytanie o miniony dzień słyszy od dziecka tylko jedno słowo, a cała rozmowa urywa się po chwili. Maluchy często nie potrafią jeszcze budować długich opowieści i łatwo gubią wątek, jeśli nie czują naszego pełnego zainteresowania. Przez to codzienna wymiana zdań bywa krótka i przypomina bardziej rzucanie przypadkowych haseł niż prawdziwą rozmowę z dzieckiem.

Aby pomóc maluchowi w prowadzeniu dialogu, warto stosować taktykę zadawania pytań pomocniczych, o której wspomina instytucja North Carolina Department of Public Instruction. Zamiast pytać ogólnie, dobrym sposobem jest dopytywanie o konkrety, na przykład o to, z kim maluch bawił się na placu zabaw i co dokładnie razem robili. Wystarczy utrzymywać z nim kontakt wzrokowy i na zmianę zabierać głos, aby dziecko poczuło się wysłuchane i chętniej opowiadało o swoich przeżyciach.

Źródła:

Scientific Reports (Nature)

Center on the Developing Child at Harvard University — “5 Games & Activities for Children (4-7 years)”

North Carolina Department of Public Instruction (NC DPI) — “Oral Language for 2nd Grade”

American Academy of Pediatrics (AAP) — Pediatrics policy statement “Digital Ecosystems, Children, and Adolescents”