Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci

2010-04-15 14:21

Nie umiemy rozmawiać o śmierci, zwłaszcza z dziećmi. Albo udajemy, motamy się w kłamstwie, albo w ogóle takich rozmów unikamy. Tymczasem dziecka oszukać się nie da i nie wolno tego robić. Jak powiedzieć dziecku, że mama czy tata nie żyje, że babcia odeszła na zawsze?

Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci
Autor: thinkstockphotos.com Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci

Spis treści

  1. Czego absolutnie mówić nie wolno, rozmawiając z dzieckiem o śmierci
  2. Co i jak mówić, rozmawiając z dzieckiem o śmierci

Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? Jak przekazać dziecku, że mama, tata, babcia - ktoś mu bardzo bliski, już nigdy go nie przytuli? Dziecko nie wie, dlaczego na pytanie, czemu tata tak długo nie wraca, mama odpowiada, że wyjechał i bardzo, bardzo płacze, choć kiedyś tata też wyjeżdżał, a mama nie płakała...

Przeczytaj: Gdy odchodzą bliscy

Tymczasem dziecka oszukać się nie da i nie wolno tego robić. Ono również, podobnie jak dorosły, odczuwa w tym czasie silne emocje, przeżywa i cierpi podobnie. A ponieważ jest małe i wielu spraw jeszcze nie rozumie, wymaga szczególnie troskliwej opieki w tych trudnych momentach – mówi psycholog dr Katarzyna Korpolewska.

Przeczytaj: Żałoba potrzebuje czasu

- O śmierci trzeba z dzieckiem rozmawiać, ale w taki sposób, żeby go nie przerazić, nie spowodować trwałego urazu, nie okaleczyć. To nie jest łatwe, ale próbować trzeba. Jeśli sami jesteśmy w takim stanie, że nie możemy rozmawiać, należy poprosić kogoś innego, inną bliską osobę, do której dziecko ma zaufanie.

Przeczytaj: Najpierw jest szok

Na pewno o wiele łatwiej rozmawiać z dzieckiem o śmierci w domu, gdzie nie był to temat tabu, gdzie dziecko już się zetknęło ze śmiercią, chociażby ukochanego zwierzaka.

Czego absolutnie mówić nie wolno, rozmawiając z dzieckiem o śmierci

  • że ktoś umarł, bo dziecko źle się zachowywało, że śmierć jest pewnego rodzaju karą za jego złe zachowanie. To mogłoby doprowadzić do trwałego urazu, a w konsekwencji nawet do poważnej choroby;
  • że „ukochani przez Boga wcześnie odchodzą”, czyli Bóg zabiera tych, których najbardziej kocha. Dziecko na pewno nie tak wyobraża sobie miłość Boga i takie tłumaczenie mogłoby wywołać u niego wiele negatywnych, skrajnie niewłaściwych odczuć;
  • że Bóg zabrał do siebie mamę, tatę czy babcię, bo bardzo je kochał. Taka argumentacja to szok dla dziecka;
  • że bliska osoba nie umarła, tylko mieszka teraz w innym miejscu, na cmentarzu. Takie tłumaczenie może rodzić wiele trudnych sytuacji potem, np. dziecko będzie chciało zobaczyć bliska osobę w jej „nowym mieszkaniu”...
  • że bliska osoba żyje i wróci, tylko jeszcze nie wiadomo kiedy. To jedno z najgorszych tłumaczeń. Kłamstwo, które w żaden sposób nie może być przecież odwrócone.

Co i jak mówić, rozmawiając z dzieckiem o śmierci

  • Prawdę. To podstawa. Że bliska osoba umarła i już nie wróci. To bardzo, bardzo ważne. Bo dziecko, wychowane na kreskówkach i innych formach przekazu, w których śmierć pokazana jest jako coś odwracalnego, niekiedy w sposób wręcz zabawny, wierzy, że i teraz ktoś umarł tylko „na niby”. Powiedzenie, że zmarła osoba już nie wróci, jest szczególnie ważne w przypadku małych dzieci, do 5.roku życia. Bo w tym okresie mały człowiek jeszcze nie ma świadomości przemijania czasu. Dla niego śmierć jest czymś w rodzaju snu. Ktoś zasypia, a potem się budzi, i znowu jest tak samo. A dziecko, nawet małe, powinno wiedzieć, że to sen, z którego już się nie można obudzić.
  • Starsze dzieci już prawidłowo kojarzą śmierć, ale przypisują ją starym ludziom. I trzeba im wytłumaczyć, że to nie zawsze tak.
  • Posługiwać się przykładami zwierząt, roślin, które umierają, bo chorują, bo ktoś im zrobił krzywdę, bo tak złożyły się okoliczności. Czasami można sięgnąć do bajki.
  • Zaproponować dziecku wykonanie rysunku czy napisanie listu do zmarłej osoby. To wyciszy emocje i ułatwi przyjęcie tragicznej wieści.
  • Nie ukrywać własnych uczuć. Dziecko i tak zauważy, że coś się przed nim ukrywa. Płakać razem z nim i mówić, że to normalne w takich okolicznościach, bo tak wyraża się żal po stracie.
  • Podkreślać, że zmarła osoba bardzo kochała dziecko i na pewno chciałaby, żeby ono było szczęśliwe, uśmiechnięte. Że teraz płacz jest potrzebny, ale taki płacz oczyszcza i potem życie toczy się dalej.
  • A przede wszystkim - okazywać dziecku większą miłość, czułość, częściej je przytulać.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza