Agresja u dzieci: Co robić gdy dziecko jest zazdrosne o młodsze rodzeństwo?

2013-09-03 13:08 Karolina Wojtaś, psycholog

Agresja u dzieci, które są rodzeństwem to nierzadkie zjawisko. Wydaje ci się zupełnie naturalne, że starsze dziecko powinno zrozumieć nową sytuację i wykazać się wyrozumiałością? Nie rozumiesz, skąd takie wybuchy agresji? Jest kilka powodów takich, a nie innych zachowań starszego rodzeństwa. Co robić, gdy twoje starsze dziecko jest zazdrosne o młodsze rodzeństwo, wyraźnie nie radzi sobie z obecnością nowego członka rodziny i staje się agresywne?

Co możesz zrobić gdy zauważysz agresję u dziecka?

Jeżeli zauważysz agresję u dziecka, które właśnie zostało starszym rodzeństwem, zastanów się, w jaki sposób przygotowywaliście swoje starsze dziecko na przyjście na świat młodszego rodzeństwa. Czy podsycaliście jego radość, opowiadając o wspólnej zabawie z młodszym bratem, graniu w piłkę i układaniu klocków? Jeśli były to główne tematy waszych rozmów, starszak może poczuć się zdezorientowany i oszukany. Miała być wspólna zabawa – jest nakaz ciszy i płaczący, niezdolny do zabawy niemowlak. Dziecko czuje, że zostało zepchnięte na drugi plan, a przecież miało mieć kompana do zabawy! Rozwiązaniem jest szczera rozmowa. Wytłumacz mu, że obecna sytuacja niedługo się zmieni i za rok, dwa, dzieci będą mogły się wspólnie bawić. Pokaż dziecku na obrazkach, jak rozwijają się niemowlęta – niech sam zauważy, jak szybko to przebiega. Zaproponuj mu także udział w pielęgnacji niemowlęcia. Nie będzie to jeszcze zabawa, ale już pierwsza interakcja. 

Kiedy starsze rodzeństwo jest zazdrosne?

Zazdrość o młodsze rodzeństwo może pojawić się nawet, jeżeli śpiewająco zdaliście egzamin na przygotowanie dziecka do pojawienia się na świecie nowego członka rodziny. Najdłuższe tłumaczenia mogą nie pomóc opanować uczucia bycia gorszym, kiedy niemowlę jest już na świecie. Przedszkolak czuje się odsunięty na drugi plan, chce robić to samo, co niemowlę, próbuje zwrócić uwagę rodziców na swoją osobę – nawet postępując niewłaściwie. Ostatecznie, maluch może rzeczywiście odczuwać niechęć do drugiego dziecka – w końcu to właśnie niemowlę odpowiedzialne jest za brak czasu rodziców.
Jeśli czujesz, że uczucie zazdrości zaczyna przerastać starsze dziecko, pojawiają się objawy agresji u rodzeństwa, postaraj się poświęcić mu trochę więcej czasu. Poproś innego członka rodziny o zabranie maluszka na spacer i spędź chwilkę tylko ze starszakiem. Może akurat ma gorszy okres i potrzebuje właśnie tylko ciebie? Zapewniaj go też o swoich uczuciach, nie podkreślaj zalet tylko w oparciu o zachowania wobec niemowlęcia. Zamiast mówić: „jesteś taki duży, pięknie podałeś butelkę braciszkowi”, pochwal jego wielką budowlę z klocków.

Zapoznaj się również ze sposobami na poskromienie agresywnego dziecka

Jak sprawić by dziecko nie czuło się zaniedbywane?

Do tej pory planowaliście dzień tak, by we wszystkim mógł uczestniczyć twój synek lub córka. Teraz jednak pewne rzeczy są dla niego niedostępne – ale możliwe dla młodszego brata lub siostry, co może wywoływać agresję u dziecka. Przedszkolak obserwujący, jak karmisz piersią, może mieć wobec tego uczucie niesprawiedliwości i odsunięcia go od ukochanej mamy. W takiej sytuacji musisz pomóc starszakowi uzyskać obiektywny obraz tego, co dzieje się wokół niego. Jeśli dziecko histeryzuje, bo też chce być karmione piersią, spytaj, czy w takim razie decyduje się na rezygnację z lodów, ciasteczek, soków, mięska i wszystkiego, co ci przyjdzie do głowy – bo przecież niemowlę tego nie je. Podkreśl, jak wspaniale ma smyk, który już na szczęście może jeść więcej rzeczy, niż tylko mleko.

Sprawdz jak radzić sobie z histerią u dziecka

Jakie mogą być przejawy agresji u dzieci?

Twoje starsze dziecko jest zazdrosne o młodsze rodzeństwo, możesz zaobserwować przeróżne, niepokojące zachowania. Oto te, które występują najczęściej:

1. Gryzienie, bicie
Wychodzisz tylko do kuchni, a po powrocie widzisz, jak twoje młodsze dziecko płacze. Na rączce ma ślad po ugryzieniu albo czerwony odcisk. Niestety, wszystko wskazuje na to, że winowajcą jest mały zazdrośnik. W takiej sytuacji niezwykle ważne jest, byś zachowała spokój. To trudne zadanie, gdy poziom złości sięga zenitu, jednak pamiętaj, że wybuchem tylko pogorszysz sytuację – przedszkolak poczuje jeszcze większą niechęć do brata czy siostry. Koniecznie musisz porozmawiać ze swoim dzieckiem. Wytłumacz mu, dlaczego bicie jest złe, zapowiedz karę, jeśli sytuacja się powtórzy i wymagaj, by starszak przeprosił malucha. Następnym razem nie zwlekaj z wymierzeniem kary – i na przykład odeślij dziecko przejawiające agresję, do swojego pokoju.

Przeczytaj również, jak karać dziecko

2. Wyrywanie zabawek
To manifestowanie swojej siły i przewagi nad niemowlęciem. Niestety, twój maluch nie może się tak zachowywać – na każdy incydent związany z wyrywaniem zabawki niemowlęciu musisz reagować. Podobnie, jak przy poprzedniej sytuacji, najważniejsze jest wytłumaczenie przedszkolakowi, dlaczego pewne rzeczy są niedopuszczalne. Jeśli to nie pomaga, karą może być jednodniowe odebranie ulubionej zabawki starszakowi.

3. Wrzucanie niebezpiecznych przedmiotów do łóżeczka, karmienie niemowlaka

Czyli na przykład – zestawu sztućców. Jeśli nawet podejrzewasz, że malec zrobił to specjalnie – nie możesz mieć takiej pewności. 3- czy 4-letnie dziecko ma prawo jeszcze nie wiedzieć, że niemowlę nie bawi się w gotowanie i nie je żelków. Porozmawiaj więc z nim na spokojnie i ustalcie twarde zasady – czego absolutnie nie wolno robić.
Choć początki wydają się być bardzo trudne, pamiętaj, że twoja konsekwencja w postępowaniu znacznie ułatwi dzieciom nawiązanie więzi. A pierwszy rok życia dziecka mamy już za sobą, niemiłe incydenty będą tylko wspomnieniem.

Dowiedz się również jak postępować z dzieckiem, które tobą manipuluje

Psychologia dziecka - Nowe rodzeństwo

Powiększenie rodziny to wielkie przeżycie nie tylko dla rodziców, ale przede wszystkim dla dzieci. Reakcje na młodsze rodzeństwo mogą być różne. O to jak poradzić sobie z trudnymi emocjami u małego człowieka - zapytałam eksperta.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE