Moczenie nocne: jak pomóc dziecku, które moczy się w nocy?

2015-01-29 14:09 Anna Jarosz

Moczenie nocne (enureza) to brak kontroli nad pracą pęcherza moczowego podczas snu. Większość rodziców w Polsce uważa, że problem pojawia się, gdy moczy się dziecko, które ukończyło 3 lata. Anglicy są bardziej wyrozumiali i twierdzą, że dzieci mogą moczyć łóżko nawet powyżej 5 roku życia. W Holandii, Szwajcarii i USA granicą jest 6 lat. Ale niektóre dzieci nie kontrolują tego nawet po ukończeniu 10 lat. Każdego dnia na świecie w zasiusianym łóżku budzi się prawie 5 mln dzieci. Dlaczego tak się dzieje? Czy można zaradzić nocnemu moczeniu?

Moczenie nocne u dzieci - przypadłość tę większość rodziców i opiekunów uważa za powód do wstydu i nie rozmawia o tym nawet z pediatrą. Niesłusznie, bo to tylko opóźnienie w dojrzewaniu mechanizmów odpowiedzialnych za przespanie całej nocy w suchym łóżku. W większości przypadków moczenie nocne jest wrodzone. Poza nielicznymi przypadkami nie jest ono związane z problemami psychospołecznymi. Z całą pewnością jednak dziecko uważa się za gorsze od rówieśników, bo nie wie, dlaczego tak się dzieje.

Specjaliści wyróżniają moczenie nocne pierwotne i wtórne. Moczenie nocne pierwotne występuje, kiedy nie ma przerwy w moczeniu łóżka między wiekiem niemowlęcym a starszym. Trzy razy częściej dotyczy ono chłopców niż dziewczynek i ma podłoże genetyczne. Gen odpowiedzialny za tę przypadłość wykryto w 1995 roku. Wtórne dotyczy dzieci, które co najmniej przez sześć miesięcy nie siusiały do łóżeczka.

>> Jakie są psychologiczne aspekty moczenia nocnego?

Niektórzy lekarze są przekonani, że moczenie nocne jest efektem niedoboru hormonu antydiuretycznego, który wydziela się właśnie podczas snu i ułatwia przepływ sygnału z przepełnionego pęcherza do mózgu. Jeśli jednak sygnał ten jest za słaby, dziecko nie budzi się w odpowiednim momencie i moczy łóżko.

Jak moczenie nocne wpływa na rozwój dziecka?

Jeżeli moczenie nocne powtarza się przez wiele miesięcy czy nawet lat, dziecko staje się nadpobudliwe, ma kłopoty z koncentracją, gorszy kontakt z rówieśnikami oraz problemy w nauce. Najbardziej niebezpieczna jest jednak nietolerancja otoczenia. Wywołuje w dziecku poczucie winy, które niekorzystnie wpływa na jego kontakty z najbliższymi. W przypadku tej przypadłości nie ma reguł. Moczyć mogą się dzieci zarówno z kochających się rodzin, jak i tych z różnymi problemami. Często moczenie towarzyszy poważnym zaburzeniom emocjonalnym, takim jak depresje, psychozy dziecięce czy nerwice.

>> Moczenie dzienne u dzieci powyżej 3. roku życia: przyczyny i leczenie

Dobrze wiedzieć

Nocne moczenie u dorosłych jest najczęściej objawem choroby, np. cukrzycy, przewlekłego zapalenia układu moczowego lub chorób neurologicznych. U mężczyzn np. przyczyną może być powiększenie gruczołu krokowego (prostaty), a u kobiet nagły skurcz pęcherza spowodowany niewłaściwym funkcjonowaniem mięśnia wypieracza.

  • Nie krzycz, nie krytykuj, nie stosuj kar  fizycznych i psychicznych. Nie zawstydzaj dziecka przy obcych. Nie przekupuj go, ale też nie obiecuj złotych gór. Moczenie łóżka w nocy nie zależy od woli dziecka.
  • Nie wysadzaj dziecka w nocy na siłę. W ten sposób odsuwasz w czasie wytworzenie u niego nawyku budzenia się na sygnał wysyłany przez przepełniony pęcherz  do ośrodków czuwania w mózgu.
  • Nie ograniczaj, zwłaszcza w drugiej połowie dnia, ilości płynów podawanych dziecku. Rozmiar pęcherza nie ma nic wspólnego z nocnym moczeniem. Gdyby tak było, dziecko moczyłoby się także w dzień.
  • Nie szukaj pomocy u psychiatry dziecięcego. Podawanie  leków uspokajających nie zlikwiduje problemu nocnego moczenia.  Taka kuracja będzie  w ogóle nieskuteczna, a dziecko zmęczone i z poczuciem winy.

Moczenie nocne to nie choroba

Rodzice muszą przekonać siebie i dziecko, że moczenie nocne nie jest ani schorzeniem, ani defektem psychicznym, bo nie ma chorób, które się objawiają tylko między godziną 20 a 6 rano. Istnieje wprawdzie medyczny problem nazywany nietrzymaniem moczu. Jego przyczyną jest podrażnienie mięśni zwieracza bądź refluks i mocz wypływa bezwiednie przez całą dobę. Nie wolno więc moczenia nocnego mylić z nietrzymaniem moczu. Tej pierwszej przypadłości nie da się uleczyć cudowną tabletką, ziołami czy wizytą u szamana. Trzeba wiele cierpliwości i zrozumienia. Najskuteczniejszą pomoc można uzyskać w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zatrudnieni tam specjaliści pomagają rodzicom i dzieciom, które moczą się w nocy.

>> Refluks moczu u dzieci: przyczyny i leczenie nietrzymania moczu

Moczenie nocne: sposoby postępowania

Prawidłowa terapia polega przede wszystkim na wytwarzaniu u dziecka nawyku kontroli oddawania moczu. Upominanie lub karanie nic nie daje. To tak jakby namawiać garbatego, aby się wyprostował. Niektórzy psychoterapeuci uważają, że używanie pieluszek lub środków pomagających opanować bezwiedne nocne siusianie nie rozwiązuje podstawowego problemu. Inni natomiast polecają pieluszki na noc lub specjalne urządzenia, bo dają poczucie bezpieczeństwa i wzmacniają więź z rodzicami, którzy zamiast karcić, starają się pomóc.

Jedno z takich urządzeń to alarm wilgotnościowy. Jego działanie polega na wytworzeniu odruchu warunkowego trzymania moczu. Kiedy dziecko zaczyna siusiać, budzi je sygnał dźwiękowy. Sonda alarmu musi być umieszczona w kieszonce przyszytej w kroku majteczek. Jeśli zdarzy się „mokra katastrofa", dziecko powinno pójść do łazienki, zrobić siusiu i włożyć suche majtki. Po pewnym czasie powstaje odruch trzymania moczu i alarm jest niepotrzebny. W naturalny sposób wyrastają z moczenia nocnego także dzieci, które korzystają ze specjalnych majteczek pod piżamkę. Są one bardzo chłonne i prawie niezauważalne pod piżamą, przez co zapewniają najmłodszym komfort, dyskrecję i dobre samopoczucie. Pozwalają też ograniczyć do minimum stres, jaki u dzieci powoduje moczenie łóżka i przysparzanie rodzicom dodatkowej pracy.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE