Przewlekły kaszel: przyczyny i leczenie przewlekłego kaszlu u dziecka

2019-06-12 10:45 lek. Tomasz Nęcki
Przewlekły kaszel u dziecka
Autor: Getty Images

Przewlekły kaszel u dziecka może oznaczać stan po infekcji dróg oddechowych, jak i przewlekłą i groźną chorobę, którą jest mukowiscydoza. Kiedy z przewlekłym kaszlem należy wybrać się do lekarza?

Syrop z cebuli. Posłuchaj, jak go zrobić i na co pomaga. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Przewlekły kaszel (taki, który utrzymuje się przez 8 lub więcej tygodni) może stanowić objaw choroby. Jeśli mimo podawania syropów kaszel nie znika, należy udać się z dzieckiem do pediatry.

W artykule znajdziesz:

  1. Przyczyny przewlekłego kaszlu u dzieci
  2. Przewlekły kaszel a choroby układu oddechowego
  3. Przewlekły kaszel a inne choroby
  4. Przewlekły kaszel a… nałogi rodziców
  5. Przewlekły kaszel a inne schorzenia
  6. Nietypowe przyczyny przewlekłego kaszlu u dzieci
  7. Problemy, które razem z przewlekłym kaszlem powinny niepokoić
  8. Diagnostyka przewlekłego kaszlu u dzieci
  9. Leczenie przewlekłego kaszlu u dzieci

Przyczyny przewlekłego kaszlu u dzieci

Najczęstszą przyczyną przewlekłego kaszlu u dzieci jest tzw. zespół kaszlu z górnych dróg oddechowych. Może on się pojawić w związku z wieloma różnymi schorzeniami tej części układu oddechowego:

  • przewlekłego zapalenia zatok
  • nieżytu nosa (zarówno alergicznego, jak i niealergicznego)
  • przerostu migdałka gardłowego

Przewlekły kaszel a choroby układu oddechowego

Zdarza się, że przewlekły kaszel stanowi następstwo zakażenia dolnych dróg oddechowych (np. zapalenia oskrzeli). W takim przypadku problem określa się jako kaszel poinfekcyjny i typowo, w przeważającej większości przypadków, napady kaszlu ustępują w ciągu 3 tygodni od wyleczenia zakażenia.

Czasami kaszel po zakażeniu może się jednak utrzymywać przez dłuższy czas i stawać się kaszlem przewlekłym. Tutaj warto od razu nadmienić, że nierzadko dochodzi do sytuacji, gdzie ciężko stwierdzić, czy kaszel u dziecka rzeczywiście może być kaszlem poinfekcyjnym. Zdarza się bowiem tak, że malec zapada na następujące po sobie kolejno infekcje i to z tego powodu dochodzi u niego do występowania przewlekającego się kaszlu.

Warto wiedzieć
Drosetux - Boiron

Autor: Boiron

materiał partnera

Jedną z metod leczenia kaszlu jest zastosowanie syropu homeopatycznego na kaszel suchy. Syrop Drosetux można podawać dzieciom, ponieważ nie ma ograniczeń wiekowych. Stosuje się go wspomagająco w leczeniu suchego i drażniącego kaszlu.

Drosetux nie zawiera alkoholu i sztucznych barwników, a delikatny smak ułatwia podanie go małym dzieciom.

Przewlekły kaszel a inne choroby

Wśród innych jeszcze chorób układu oddechowego, które także mogą stanowić przyczyny przewlekłego kaszlu u dziecka, wymienić warto jeszcze:

  • mukowiscydozę,
  • zespół nieruchomych rzęsek,
  • przetokę tchawiczo-przełykową,
  • przewlekłe zapalenie oskrzeli,
  • astmę,
  • wady wrodzone układu oddechowego (np. rozszczep krtani),
  • gruźlicę płuc,
  • ropień płuc.

Przewlekły kaszel a nałogi rodziców

Nie od wczoraj wspomina się, że dym tytoniowy szkodzi nie tylko palaczom papierosów, ale i osobom, które przebywają w ich najbliższym otoczeniu. Bierne palenie również szkodzi i może ono być przyczyną przewlekłego kaszlu u dzieci. Rodzice, którzy sami palą papierosy, powinni pamiętać o tym, aby nie narażać swoich pociech na wdychanie dymu papierosowego.

Przewlekły kaszel a inne schorzenia

Kaszel automatycznie traktuje się jako objaw chorób układu oddechowego, w praktyce jednak do przewlekłego kaszlu prowadzić mogą również i schorzenia innych niż powyżej wspomniany układów.

Długotrwały kaszel bywa skutkiem:

Zdarza się, że przewlekły kaszel jest skutkiem ubocznym zażywania przez dziecko jakichś leków (problem może pojawiać się np. wskutek przyjmowania środków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny – tutaj warto jednak od razu zaznaczyć, że preparaty tego typu są przeznaczone przede wszystkim do leczenia nadciśnienia tętniczego i u dzieci są stosowane stosunkowo rzadko).

Nietypowe przyczyny przewlekłego kaszlu u dzieci

Dość ciekawymi rodzajami kaszlu przewlekłego są kaszel nawykowy oraz kaszel psychogenny.

  • kaszel nawykowy - pojawia się zwykle po przebyciu jakiejś infekcji i jego występowanie związane jest z subiektywnie odczuwaną potrzebą oczyszczenia gardła. Tak jak jednak kaszel nawykowy przypomina dolegliwość, która jest spotykana w przebiegu różnych infekcji, tak już zdecydowanie inaczej jest z kaszlem psychogennym.
  • kaszel psychogenny - w jego przypadku dziecko wydaje nienaturalne odgłosy, a jednocześnie samo… nie sprawia wrażenia, jakoby dla niego epizody kaszlu były w jakimś stopniu dokuczliwe. Przyczyną kaszlu psychogennego są przede wszystkim problemy natury psychologicznej (trudności rodzinne czy szkolne) i charakterystyczne dla niego jest to, że jego epizody raczej nie pojawiają się wtedy, kiedy dziecko przebywa w samotności – najbardziej nasilone napady takiego kaszlu mają miejsce w tych sytuacjach, gdy dziecko znajduje się wśród innych ludzi (np. członków swojej rodziny czy w szkole).

Problemy, które razem z przewlekłym kaszlem powinny niepokoić

Zazwyczaj samo już tylko długie utrzymywanie się kaszlu u dziecka prowadzi do znacznego niepokoju jego rodziców. Należy jednak zwrócić uwagę, że pewne powiązane z nim objawy – jeżeli się pojawiają – wymagają pilnego udania się z pociechą do lekarza. Mowa tutaj o takich dolegliwościach, jak:

  • początek epizodów kaszlu w okresie noworodkowym (co może sugerować istnienie u pacjenta jakiejś wady wrodzonej),
  • nagły początek kaszlu (zwłaszcza bez jakiejś wyraźnej przyczyny – może to świadczyć o aspiracji jakiegoś ciała obcego do dróg oddechowych),
  • odkrztuszanie przez długi czas dużych ilości wydzieliny (szczególny niepokój pojawia się wtedy, gdy wydzielina ma charakter ropny – może to sugerować mukowiscydozę, ale i jakąś przewlekłą infekcję układu oddechowego),
  • występowanie napadów kaszlu w skojarzeniu z posiłkami (może to być związane zarówno z chorowaniem przez dziecko na refluks, jak i z posiadaniem przez nie jakiejś przetoki),
  • nasilający się wraz z czasem kaszel,
  • utrata masy ciała, 
  • nocne poty,
  • krwioplucie.

Diagnostyka przewlekłego kaszlu u dzieci

  1. Na początku najważniejszą rolę w poszukiwaniu przyczyny przewlekłego kaszlu u dziecka odgrywa dokładne przeprowadzenie wywiadu lekarskiego. Podczas zbierania go lekarz zadaje dość szczegółowe pytania, które koncentrują się wokół charakteru występującego u dziecka problemu.
  • Ważne jest to, czy maluch kiedykolwiek wcześniej doświadczał długotrwałych epizodów kaszlu, ale i to, czy przed wystąpieniem przewlekłego kaszlu miały miejsce jakieś nieprawidłowości (takie jak np. infekcja).
  • Duże znaczenie ma to, czy kaszel pojawił się nagle, czy też stopniowo narastał. Lekarz pyta również rodziców i pacjenta o ewentualne towarzyszące kaszlowi dolegliwości, takie jak np. krwioplucie czy odkrztuszanie jakiejś wydzieliny.
  • 2. Po zebraniu wywiadu lekarskiego, specjalista przechodzi do wykonania badania przedmiotowego – w przypadku kaszlu najistotniejsze jest osłuchiwanie klatki piersiowej. W trakcie tego badania możliwe jest chociażby stwierdzenie nieprawidłowości, które pozwalają wysunąć podejrzenie co do tego, jaka może być dokładnie przyczyna występujących u pacjenta dolegliwości (np. świsty mogą świadczyć o chorowaniu przez dziecko na astmę). Istotne jest jednak również i badanie jamy ustnej (podczas którego możliwe jest chociażby zaobserwowanie przerośniętych migdałków).

Jeśli lekarz nie jest w stanie stwierdzić, jaka jest przyczyna kaszlu u dziecka, zlecane mogą być u niego dodatkowe badania. Ich wybór uzależniony jest od podejrzewanego źródła problemu – gdy za stan dziecka może odpowiadać gruźlica, zlecane mogą być badania mikrobiologiczne, przy podejrzeniu refluksu żołądkowo-przełykowego wykorzystywana może być z kolei pH-metria. Cenne bywają również i badania obrazowe, takie jak RTG czy tomografia komputerowa klatki piersiowej.

Leczenie przewlekłego kaszlu u dzieci

Dokładna diagnostyka przewlekłego kaszlu u dziecka jest kluczowa. Od tego, jaka jest przyczyna problemu, zależne jest to, jakie leczenie zostanie zaproponowane małemu pacjentowi.

  • Astmę leczy się z wykorzystaniem leków przeciwzapalnych oraz rozszerzających oskrzela
  • Gruźlicę leczy się za pomocą odpowiednich leków przeciwdrobnoustrojowych
  • Refluks żołądkowo-przełykowy za pomocą odpowiedniej diety (czyli takiej, która nie będzie zwiększała wydzielania kwasu solnego w żołądku), a czasami również i przez zażywanie pewnych farmaceutyków (np. inhibitorów pompy protonowej).

Czasami jednak nie pomogą leki ani dieta – tak bywa w przypadku kaszlu psychogennego. Tutaj konieczna jest eliminacja zjawisk, które do niego doprowadziły (czyli np. trudności rodzinnych lub w relacjach z rówieśnikami), a także nierzadko i pomoc psychologiczna.

Omawiając leczenie przewlekłego kaszlu u dzieci warto wspomnieć o tym, iż nie zaleca się tutaj podawania małym pacjentom preparatów przeciwkaszlowych. W przypadku tego schorzenia leki te są po prostu nieskuteczne.

Dodatkowo to, że mały pacjent je zażywa, może niekorzystnie wpływać na proces diagnostyczny – może to opóźnić moment znalezienia przyczyny przewlekłego kaszlu, a przez i to rozpoczęcie niezbędnego leczenia.

Drosetux® - postać farmaceutyczna: syrop. Skład jakościowy i ilościowy: produkt złożony. Wskazanie do stosowania: wspomagająco w leczeniu suchego i drażniącego kaszlu. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Podmiot odpowiedzialny: BOIRON SA

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Nowy numer magazynu Dziecko Zakupy i My już w sprzedaży! A w nim ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży a także inspiracje i porady dla całej rodziny! 164 strony za 4,99 zł.

Sprawdź
Dziecko zakupy i my
KOMENTARZE