Wyrostek robaczkowy u dziecka - objawy i leczenie zapalenia

2016-09-19 17:20 Natalia Adamska, lekarz
wyrostek-robaczkowy
Autor: thinkstockphotos.com

Wyrostek robaczkowy może być powodem naprawdę silnego bólu brzucha u dziecka. Co więcej, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci jest najczęstszą, wymagającą interwencji chirurgicznej dolegliwością związaną z bólem brzucha.

Wyrostek robaczkowy to niewielkie uwypuklenie, część jelita grubego. Zapalenie wyrostka robaczkowego rozwija się gdy dojdzie do niedrożności światła wyrostka. Najczęściej jest to efekt zatkania jego światła małym kamieniem kałowym, a rzadziej rozrostem tkanki chłonnej lub owsicą. Następuje wzrost wydzielania do jego światła, wzrost ciśnienia i w efekcie zaburzenie przepływu krwi w jego obrębie, co powoduje martwicę.

Wyrostek robaczkowy - zapalenie

Chociaż może wystąpić w każdym wieku, bardzo rzadko jest rozpoznawane u dzieci przed ukończeniem 3. roku życia.

Jakie są objawy zapalenia wyrostka robaczkowego?

Do objawów klinicznych zapalenia wyrostka robaczkowego zaliczamy:
• Jadłowstręt
• Wymioty (zwykle kilka epizodów)
• Ból brzucha – początkowo w okolicy pośrodkowej o charakterze kolki, następnie zlokalizowany w prawym dole biodrowym
• Ból brzucha nasila się pod wpływem ruchu
• Długotrwała tkliwość palpacyjna z obroną mięśniową w prawym dole biodrowym
• Zarumieniona twarz oraz nieprzyjemny zapach z jamy ustnej
• Niewysoka gorączka 37,2-38°C

W przypadku wyrostków robaczkowych położonych zakątniczo (odmiana anatomiczna) może nie występować miejscowa obrona mięśniowa, a wyrostkom zlokalizowanym w miednicy może towarzyszyć niewielka liczba objawów brzusznych!

Zobacz też: Pobyt dziecka w szpitalu

Wyrostek robaczkowy - przebieg procesu

Początkowo proces zapalny toczący się w ścianie wyrostka robaczkowego to zapalenie nieżytowe, później ropowicze i w końcu zgorzelinowe z perforacją. Jest to najczęstsza przyczyna rozlanego zapalenia otrzewnej u dzieci, które nieprawidłowo leczone może nawet doprowadzić do zgonu. Zdarza się, że proces zapalny ulega samoograniczeniu. Powstaje wtedy naciek okołowyrostkowy, ropień lub ropnie między pętlami jelit, pod przeponą lub pod wątrobą. Niekiedy rozwija się posocznica.

Jak rozpoznać czy to wyrostek robaczkowy?

Nie istnieją badania laboratoryjne lub obrazowe umożliwiające jednoznaczne ustalenie rozpoznania. Jednak zawsze należy wykonać badanie morfologiczne krwi i moczu oraz USG jamy brzusznej. Badania te służą przede wszystkim diagnostyce różnicowej. Należy wykluczyć m.in. zapalenie przydatków, skręt torbieli jajnika u dziewczynek, zakażenie bakteriami Salmonella lub Shigella, zapalenie w obrębie układu moczowego, zapalenie węzłów chłonnych jamy brzusznej. W morfologii nie zawsze stwierdza się granulocytozę. W zapaleniu wyrostka robaczkowego nierzadko w moczu obecne są leukocyty i bakterie, gdyż zmieniony zapalnie wyrostek może przylegać do moczowodów lub pęcherza. Zapalenie wyrostka robaczkowego jest stanem postępującym , dlatego powtarzane co kilka godzin obserwacje i ocena kliniczna są kluczem do ustalenia właściwego rozpoznania. U dzieci w wieku przedszkolnym ustalenie rozpoznania jest trudniejsze, zwłaszcza we wczesnym stadium choroby. Łatwo jest również zbagatelizować objawy przedmiotowe. Może szybko dochodzić do perforacji, gdyż sieć jest gorzej wykształcona i nie jest w stanie otoczyć wyrostka. 

Zobacz też: Bóle głowy u dzieci: przyczyny, niepokojące objawy, zapobieganie [WYWIAD]

Jak wygląda leczenie wyrostka robaczkowego?

W leczeniu zapalenia wyrostka robaczkowego wykonuje się zabieg appendektomii, czyli usunięcia wyrostka robaczkowego. Zabieg ten można przeprowadzić klasycznie lub metodą laparoskopową. W razie nietrafionej diagnozy, usunięcie wyrostka nie jest uważane za błąd. W przypadku podejrzenia perforacji, przed wykonaniem laparotomii podaje się płyny dożylne oraz antybiotyki. Stwierdzenie wyczuwalnej masy w prawym dole biodrowym bez objawów rozlanego zapalenia otrzewnej może wskazywać na powstanie nacieku okołowyrostkowego. Wtedy rozsądnym postępowaniem może być leczenie zachowawcze za pomocą dożylnej antybiotykoterapii, z appendektomią odroczoną o kilka tygodni. W przypadku stwierdzenia ropnia w badaniu USG konieczny jest drenaż operacyjny oraz appendektomia.

Zobacz wideo:
Pobyt dziecka w szpitalu. Jak przygotować się do pobytu w szpitalu z dzieckiem - co zabrać dla dziecka, co zapewnia szpital. Czy może z dzieckiem przebywać rodzic?

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 2/2020 "Zdrowia": co pomoże na ból głowy, sztuczne hormony wokół nas, dźwięczny głos na lata, stopy bez odcisków, eko zwierzak w domu, chudnij z wyobraźnią, hity zdrowej kuchni. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych rad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 2/2020
KOMENTARZE