Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy. Czym się różnią od rodzaju żeńskiego, męskiego i nijakiego?

Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy.
Autor: Getty images Czym się różnią od rodzaju żeńskiego, meskiego i niejakiego?

Rodzaje męskoosobowy i niemęskoosobowy budzi wiele wątpliwości. Tak naprawdę wielu uczniów zapomina w ogóle o ich istnieniu. Najbardziej znane są bowiem rodzaje rzeczowników: męski, żeński i nijaki. A czym jest rodzaj niemęsko- i męskoosobowy?

Zrozumiałe i łatwe do zapamiętania rodzaje: męski, żeński i niejaki, to rodzaje rzeczowników w liczbie pojedynczej. Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy to natomiast rodzaje, które rozróżniamy wśród rzeczowników liczby mnogiej.

To najprostsza odpowiedź na pytanie, czym jest rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy, ale wymaga ona dokładniejszego  wyjaśnienia.

Spis treści

  1. Rodzaj męski, żeński i niejaki
  2. Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy
  3. Zależność między rodzajem męsko- i niemęskoosobowy a czasownikiem
  4. Rodzaj męskożywotny, męskonieżywotny

Rodzaj męski, żeński i niejaki

Rzeczownik to taka część mowy, która ma trzy rodzaje. Łatwo je rozróżnić dodając do nich zaimek wskazujący. Może być więc:

  • ta kobieta, ta mapa, ta góra – rodzaj żeński
  • ten mężczyzna, ten pies, ten policjant – rodzaj męski
  • to dziecko, to pisklę, to źródło – rodzaj nijaki

Taki podział, jak wspomnieliśmy odnosi się tylko do rzeczowników w liczbie pojedynczej.

Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

Liczba mnoga rzeczowników też dzieli się na rodzaje, jednak trochę inne. Najłatwiej wytłumaczyć to na przykładzie, zamieniając wymienione wyżej rzeczowniki z liczby pojedynczej na mnogą. Otrzymamy wówczas:

  • te kobiety, te mapy, te góry
  • ci mężczyźni, te psy, ci policjanci
  • te dzieci, te pisklęta, te źródła

Jak od razu widać po zaimkach wskazujących, rzeczowniki liczby mnogiej można podzielić na dwa rodzaje: te, które łączą się z zaimkiem „ci” oraz na te, które łączą się z zaimkiem „te”. Te pierwsze są rodzaju męskoosobowego, te drugie – niemęskoosobowego.

Rzeczownikami w rodzaju męskoosobowym będą więc: ci mężczyźni, ci policjanci, ci kucharze, ci chłopcy itd.

Rzeczownikami w rodzaju niemęskoosobowym będą natomiast: te kobiety, te mapy, te góry, te dzieci itd.

Zależność między rodzajem męsko- i niemęskoosobowy a czasownikiem

Rozróżnienie rzeczowników na męsko- i niemęskoosobowe wiąże się nie tylko z użyciem odpowiedniego zaimka, ale i z zależnością między nimi a czasownikami i przymiotnikami . Mówimy bowiem:

  • te kobiety i te dzieci śpiewały, te ładne psy i te ładne pisklęta rozbiegły się
  • ci mężczyźni śpiewali, ci ładni chłopcy rozbiegli się

Rzeczowniki w rodzaju męskoosobowym i niemęskoosobowym wymagają więc użycia różnych form przymiotników i czasowników.

Rodzaj męskożywotny, męskonieżywotny

Mówiąc o rodzajach rzeczowników, warto wspomnieć, że język polski rozróżnia jeszcze dwa inne rodzaje rzeczowników liczby pojedynczej: męskożywotny, męskonieżywotny, które tak naprawdę dodatkowo dzielą rzeczowniki rodzaju męskiego. Łatwo je odróżnić odmieniając dany rzeczownik przez przypadki, a dokładnie odmieniając go w bierniku (kogo?, co?).

Rzeczowniki występujące w mianowniku w tym samym rodzaju męskim (np. ten mężczyzna, ten samochód) w bierniku przyjmują formę „tego mężczyznę”, „ten samochód”.

  • widzę tego mężczyznę, rozumiem tego chłopca – to rzeczowniki w rodzaju męskożywotnym
  • widzę ten samochód, rozumiem ten przykład – to rzeczowniki w rodzaju męskonieżywotnym.

Jak łatwo zauważyć, rodzaj męskożywotni dotyczy rzeczowników żywotnych (ludzi, zwierząt), a męskonieżywotni - rzeczowników nieżywotnych (czyli przedmiotów, roślin, zjawisk itd).

Czytaj również:

Przecinek przed oraz - czy stawiamy przecinki przed spójnikami?

Równoważnik zdania - co to jest równoważnik zdania. Przykłady

Strona bierna – czym różnią się od siebie strona bierna i czynna czasownika?

Cyfry rzymskie - jak je zapisywać i kiedy stosować?

Jak napisać rozprawkę? Konstrukcja i zwroty stosowane w rozprawce

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE