Kultowe powieści PRL wracają. Te tytuły czytałyśmy z wypiekami na twarzy

2026-04-20 15:20

W czasach PRL książki dla młodzieży były prawdziwą ucieczką od codzienności. Historie o pierwszej miłości, rodzinnych perypetiach i dorastaniu wciągały bardziej niż dzisiejsze seriale. Wiele z nich do dziś budzi ogromny sentyment i wraca na półki czytelniczek. To literackie wehikuły czasu, które przypominają, jak wyglądała młodość sprzed lat.

Bestsellery PRL, w których zaczytywałyśmy się jako uczennice. To książkowe wehikuły czasu

i

Autor: Getty Images
  • „Jeżycjada” Małgorzaty Musierowicz była jedną z najpopularniejszych serii PRL
  • Książki Krystyny Siesickiej, jak „Zapałka na zakręcie”, opowiadały o pierwszej miłości
  • Powieści Hanny Ożogowskiej i Ewy Lach poruszały temat dorastania i relacji rodzinnych
  • Literaturę młodzieżową PRL czytano masowo mimo ograniczonego rynku wydawniczego
  • Dziś te książki wracają jako sentymentalne klasyki dla kolejnych pokoleń

Choć rynek książki i promocji nowości wydawniczych z pewnością nie działał tak prężnie jak dziś - w PRL często czytałyśmy nie tylko lektury szkolne.

Małgorzata Musierowicz: Jeżycjada

Ogromną popularnością cieszyły się wszystkie (i każda z osobna) części Jeżycjady, czyli opowieści o rodzinie Borejków. Pełen ciepła dom przy Roosvelta 5, różniące się od siebie jak poszczególne żywioły siostry Borejko i ich życiowe perypetie... Wszystko to sprawiało, że od tej lektury naprawdę trudno było się oderwać. Wielu - nawet najzagorzalszych czytelników Małgorzaty Musierowicz - przyznaje, że części Jeżycjady opublikowane po 1989 roku to już nie to samo...

Krystyna Siesicka: Zapałka na zakręcie i Jezioro Osobliwości

W PRL trudno było też o dziewczynę, która nie znałaby książek Krystyny Siesickiej. Fanki jej twórczości dzieliły się na dwie drużyny: wielbicielek Zapałki na zakręcie i wielbicielek Jeziora Osobliwości.

Bohaterką Zapałki jest Mada, która podczas wakacji nad morzem przeżywa pierwszą miłość. Wszystko, co dzieje się tego lata w jej życiu jest trudne i niezwykłe jednocześnie. Jezioro osobliwości również dotyczy nastoletnich rozterek i kłopotów na różnych polach. Mama Marty, głównej bohaterki zamierza wyjść ponownie zamąż. Ojczym ma syna, który staje się dla dziewczyny kimś więcej niż przyrodni brat...

Hanna Ożogowska: Za minutę pierwsza miłość

Temat pierwszej miłości pojawia się również w książce Hanny Ożogowskiej (autorki Dziewczyny i chłopaka, czyli hecy na czternaście fajerek). Bohaterami Za minutę pierwsza miłość są uczniowie siódmej klasy, którzy właśnie odkrywają emocje towarzyszące dorastaniu. Książka skłąda się przede wszystkim z dialogów, ale nie tylko między uczniami. To z niej pochodzi cytat:

Każdy robi po swojemu, jak go w domu nauczyli. Mnie matka zawsze mówiła: „Na noc wszystko ma być w porządku, bo jakby nie daj Boże pożar albo co - ludzie wejdą i powiedzą : brudasy. Wstyd!" Tak sobie to zapamiętałam, że nie mogłabym zasnąć, gdybym po kolacji zostawiła brudne naczynia.

Ewa Lach: Zielona gwiazdka pomyślności

Zielona gwiazdka pomyślności to książka o siedmiorgu rodzeństwie Sawanów. Wielodzietna rodzina w realiach PRL, choć ukazana chwilami w dość zabawny sposób, dziś może budzić również niewesołe refleksje. Młodzi bohaterowie to ponadprzeciętnie inteligentne dzieci, którzy nie mogą liczyć specjalnie ani na wciąż nieobecnego tatę, ani na - co prawda obecną, ale tylko ciałem - matkę.

Halina Popławska: Klawikord i róża

Wśród książkowych propozycji nie brakowało również powieści historycznych. Akcja Klawikordu rozgrywa się tuż po powstaniu listopadowym.

Jej bohaterką jest Valentine, młoda Francuzkka, która zyskuje posadę guwernantki na tarnowickim dworze. Jej spokojne życie zmienia się, gdy wkracza w nie postać tajemniczego Liberatora-Wyzwoliciela.

M jak Mama Google News