Jajowód: budowa i funkcje jajowodów

2018-07-16 16:22
jajowód
Autor: thinkstockphotos.com

Jajowód łączy jajniki z macicą i w dużej mierze to dzięki nim możliwe jest zapłodnienie. To nie jedyna funkcja jajowodów. Jak zbudowane są  jajowody, gdzie się znajdują i dlaczego są tak ważne dla prokreacji?  

Pod względem anatomicznym jajowód, a właściwie jajowody – bo są dwa – nie wyglądają imponująco. Przypominają przewód o grubości od kilku do 10 mm i długości około 15 cm.

Leżą pomiędzy jajnikami a macicą – po prawej stronie jajowód sąsiaduje z wyrostkiem robaczkowym, po lewej z esicą. Podobnie jak jajniki, jajowody otulone są otrzewną.

Widziane na zdjęciu niektórym do złudzenia przypominają skrzydła rozpościerające się nad macicą, inni z kolei porównują je do trąbek, symetrycznie rozszerzających się w kierunku macicy.

Budowa jajowodu

Choć jajowód wydaje się być mało skomplikowany, w rzeczywistości jego budowa to mały cud natury. Ma on cztery części, które różnią się od siebie budową.

  • Lejek – to część położona najbliżej jajnika. Swoją nazwę zawdzięcza swojemu kształtowi. Ale w odróżnieniu od lejka, jakiego używamy w kuchni, ma on postrzępione brzegi, zwane strzępkami, które unoszą się w jamie brzusznej. Najdłuższy z nich łączy się z powierzchnią jajnika za pomocą więzadła lejkowo-jajnikowego, co mu przechwytywanie wyprodukowanej, a następnie uwolnionej z jajnika komórki jajowej i wprowadzenie jej do lejka jajowodu. 
  • Bańka – to najdłuższa (stanowiąca 2/3 długości ) i zarazem najszersza część jajowodu, która ma też najgrubsze ścianki. 
  • Cieśń – znajdująca się poniżej bańki krótka i wąska część jajowodu charakteryzująca się wyjątkowo cienkimi ściankami.
  • Część maciczna (odcinek śródścienny) – to fragment jajowodu znajdujący się w ścianie macicy i wnikający w jej jamę. 

Zobacz:

Kalendarz dni płodnych

Jak wygląda zagnieżdżenie zarodka w macicy?

Kiedy zrobić test ciążowy?

Ścianki jajowodu zbudowane są z trzech warstw – błony surowiczej (położonej najbardziej zewnętrznie), błony mięśniowej i błony śluzowej.

Ich grubość różni się w zależności od odcinka jajowodu. Są dość elastyczne i dobrze unaczynione. Światło jajowodu wyściela jednowarstwowy nabłonek – wśród jego komórek niemal połowa to komórki urzęsione, czyli pokryte rzęskami, poruszającymi się w kierunku macicy (co bardzo ułatwia komórce jajowej lub zarodkowi ich podróż w kierunku macicy).

W nabłonku jajowodu obecne są również m.in. komórki wydzielnicze, które tuż przed jajeczkowaniem produkują płyn jajowodowy, przypominający surowicę krwi, bogaty w potas, chlorki i immunoglobuliny i pełniący funkcję pożywienia dla zarodka lub komórki jajowej.

Najgrubszą warstwą ściany jajowodu jest błona mięśniowa. Najwięcej jest jej w pobliżu macicy, najmniej natomiast w okolicy jajnika. Znajdujące się w niej komórki mięśniowe gładkie kurczą się, wywołując tzw. ruchy perystaltyczne, nieco podobne do tych, jakie wykonują jelita. Ich zadanie również jest podobne: dzięki nim komórka jajowa lub zarodek przesuwają się w kierunku macicy. Skurcze te zależą od fazy cyklu jajnikowego i najsilniejsze są w czasie owulacji.

Dowiedz się, ile żyją plemniki WIDEO

Funkcje jajowodu

Jajowody pełnią szereg bardzo ważnych dla rozrodu funkcji.

  • Wychwytują komórkę jajową z jajnika w trakcie owulacji.
  • Wspomagają ruch plemników w kierunku jajnika i komórki jajowej.
  • Transportują ją aż do miejsca, w którym spotyka się z plemnikami.
  • Dbają o to, by zarówno komórka jajowa, jak i plemniki, były prawidłowo odżywione (funkcję tę pełnią komórki wydzielnicze) .
  • Wytwarzają środowisko, w którym możliwa jest tzw. kapacytacja plemników, czyli ich uzdatnienie w taki sposób, by były zdolne do zapłodnienia komórki jajowej (plemnik opuszczający męski organizm tuż po ejakulacji nie jest jeszcze do tego zdolny). W trakcie tego procesu dochodzi m.in. do zmian w strukturze i składzie chemicznym błony komórkowej plemnika. 
  • W bańce jajowodu najczęściej dochodzi do spotkania plemników i komórki jajowej, czego efektem jest zapłodnienie
  • Produkują płyn jajowodowy, w którym komórka jajowa i plemniki mogą przeżyć, w którym może dojść do zapłodnienia, wreszcie – dzięki któremu zarodek nie ginie w chwilę po zapłodnieniu, lecz jest w stanie przeżyć przez kilka pierwszych dni. 
  • Pomagają przetransportować zarodek do macicy.

Zobacz:

Wodniak jajowodu a ciąża: przyczyny, objawy, leczenie

Na czym polega badanie drożności jajowodów?

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza