Perforacja jelita grubego u wcześniaków: przyczyny, objawy i leczenie

2012-05-20 13:56

Perforację jelita grubego u wcześniaków wymienia się wśród chorób, zaburzeń i powikłań typowych dla dzieci urodzonych przed terminem. Perforacja jelita grubego u wcześniaka jest następstwem groźnego zapalenia jelit, wywołuje u dziecka silny ból i wymaga natychmiastowej interwencji chirurga.

Perforacja jelita grubego u wcześniaków
Autor: _photos.com Perforacja jelita grubego u wcześniaków

Spis treści

  1. Perforacja jelita u wcześniaka: przyczyny
  2. Perforacja jelita grubego u wcześniaka: objawy
  3. Perforacja jelita u wcześniaka i co dalej: leczenie
  4. Polecamy wideo: opieka nad wcześniakiem

Perforacja jelita grubego u wcześniaków to bardzo groźna choroba: przyjmuje się, że perforacja jelita prowadzi do śmierci nawet około 40 procent chorych dzieci, głównie z powodu zbyt późnego podjęcia leczenia chirurgicznego. Co to za choroba? Perforacja to inaczej przedziurawienie. Mówimy o nim w przypadku powstania nieprawidłowego otworu w chorobowo zmienionej ścianie narządu przewodowego lub jamistego. Brzmi groźnie? Bo i tak jest.

Perforacja jelita u wcześniaka: przyczyny

W zdecydowanej większości przypadków perforacja jelita jest powikłaniem martwiczego zapalenia jelita grubego. Dotyka ono głównie wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową. Najczęściej do perforacji dochodzi u dzieci, u których objawy zapalenia jelita nie zostały rozpoznane i nie podjęto żadnego leczenia.

Bezpośrednia przyczyna perforacji jelita grubego u wcześniaków nie jest znana. Lekarze przywołują czynniki ryzyka powodujące martwicze zapalenie jelita, które może prowadzić do perforacji jelita. Należą do nich głównie powikłania wynikające z przedwczesnego porodu i wcześniactwa, czyli niedotlenienie podczas porodu, transfuzja krwi po narodzinach oraz niedojrzały układ odpornościowy i zaburzenia flory bakteryjnej jelit. Poza tym sytuacjie nie ułatwia podawanie dziecku antybiotyków na starcie życia oraz karmienie mieszankami mlecznymi zamiast naturalnym pokarmem.

Poza tym z perforacją jelita grubego u wcześniaków wiązane jest zakażenie Pseudomonas aeruginosa, czyli pałeczki ropy błękitnej. Ten drobnoustrój może występować w przyrodzie (glebie, wodzie) albo w organizmach zwierząt i ludzi - m.in. we florze jelitowej. Jest wyjątkowowo odporny na działanie wielu antybiotyków, niewrażliwy na środki dezynfekujące, więc wywołane przez niego zakażenie jest bardzo trudne do leczenia. Zakażenie o ciężkim i ostrym przebiegu szczególnie łatwo pojawia się u wcześniaków z obniżoną odpornością. Pseudomonas aeruginosa stosunkowo często atakuje w szpitalu.

Perforacja jelita grubego u wcześniaka: objawy

Najpierw pojawiają się zwiastuny ryzyka wystąpienia perforacji jelita. Zanim do perforacji dojdzie dziecko może wymiotować, mieć bolesne wzdęcia i biegunkę (nawet krwawą) oraz rzadziej (lub wcale) oddawać mocz. Poza tym jest wyjątkowo senne oraz rozdrażnione. Obserwuje się również wahania temperatury ciała i wyraźne powiększenie żołądka.

Na podstawie tych objawów, lekarz może zalecić wykonanie dziecku badania RTG lub tomografii komputerowej. Natomiast badanie krwi wykazuje podwyższony poziom białych krwinek.

Sytuacja jest bardzo dynamiczna. Jeśli nie będzie podjęta szybka interwencja lekarza po zaobserwowaniu pierwszych objawów, dochodzi do perforacji jelita u dziecka. Tego na pewno niesposób nie zauważyć, bo to stan bezpośrednio zagrażający życiu dziecka.

Perforacji jelita u wcześniaka towarzyszy:

  • silny ból, więc dziecko płacze;
  • nasilone wymioty;
  • gorączka, a nawet dreszcze.

Perforacja jelita u wcześniaka i co dalej: leczenie

Konieczna jest natychmiastowa operacja. W przypadku perforacji jelita wykonuje się dwa zabiegi:

  • kolostomię - wyprowadzenie światła jelita grubego na powierzchnię brzucha, by umożliwić wydalanie treści jelitowej;
  • ileostomię - wyprowadzenie światła jelita cienkiego na powierzchnię brzucha, by umożliwić wydalanie płynnej treści jelitowej.

Poza tym chirurg usuwa martwe tkanki jelita, będące skutkiem martwiczego zapalenia jalita. Najczęściej dziecku podawane są antybiotyki, aby zapobiec ewentualnemu zakażeniu. W tym okresie, gdy jelita są na zewnątrz, dziecko karmione jest pozajelitowo. Po wyzdrowieniu przeprowadza się kolejną operację - "chowania" jelit na właściwe miejsce.

Polecamy wideo: opieka nad wcześniakiem

Aneta i Robert Żuchowscy poznali się w programie "Ślub od pierwszego wejrzenia" i stworzyli szczęśliwy związek. Para ma dwoje dzieci, ale każdego dnia musi mierzyć się z dużymi wyzwaniami. Ich córeczka ma ogromne problemy ze zdrowiem.
Każdy rodzic wcześniaka martwi się, czy jego dziecko dogoni rówieśników urodzonych o czasie. Porównuje swojego malca i martwi się, jeśli te porównania wypadną na niekorzyść ich dzieci. O tym, jak wcześniaki doganiają swoich rówieśników, opowiada dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska, specjalista neonatolog, pediatra, kierownik Oddziału Neonatologii Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie.
Wcześniaki w naturalny sposób odstają od rówieśników. Potrzeba czasem miesięcy lub lat, żeby dogoniły dzieci, które urodziły się o czasie. I nie chodzi tylko o problemy fizyczne, ale również o rozwój emocjonalny, społeczny czy poznawczy. Wielu rodziców obserwuje również, że dzieci urodzone przedwcześnie często mają też problemy w szkole. Naukowcy jednak uspokajają - wszystkie problemy miną pod koniec edukacji.
Każdy z nas zna kogoś, kto urodził wcześniaka. W Polsce i na świecie jest ich coraz więcej. Dzieje się tak, ponieważ potrafimy już ratować najmniejsze dzieci, czyli takie, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu, po prostu by nie przeżyły. Z drugiej strony dlatego, że wciąż nie jesteśmy w stanie wyeliminować wszystkich czynników wywołujących przedwczesny poród.
Mówią jednym głosem, ściśle ze sobą współpracują. Dzięki temu potrafią przekonać do swoich rozwiązań różnych partnerów, w tym Ministerstwo Zdrowia. O wyzwaniach polskiej neonatologii rozmawiamy z ustępującym prezesem Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego – prof. dr hab. n. med. Marią Katarzyną Borszewską-Kornacką i obecnym prezesem PTN – prof. dr hab. n. med. Ryszardem Lauterbachem.
Pielęgnacja wcześniaka w domu jest dla rodziców olbrzymim wyzwaniem. Lista obaw i pytań jest długa. Jak prawidłowo opiekować się wcześniakiem? Na co szczególnie być wyczulonym? Na te pytania odpowiada prof. Ewa Helwich, pediatra neonatolog, konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii.
Patrycja przyszła na świat w 25. tygodniu ciąży. W chwili, gdy nastąpił poród przedwczesny, miała dokładnie 24 tygodnie i 6 dni. Była tak maleńka, że z rozłożonymi nóżkami przypominała dużą żabkę i tak słabiutka, że nie było wiadomo, czy uda jej się przeżyć. Dziś ma sześć miesięcy i jest zdrowym, pogodnym niemowlęciem.
Za nią stresująca ciąża z pięcioraczkami obarczona ogromnym ryzykiem, śmierć synka, walka o życie i zdrowie pozostałej czwórki maluszków, a w międzyczasie zwykłe obowiązki mamy 11-ściorga pociech, gospodyni domowej i przedsiębiorcy. „Nie jestem żadną superwoman” – twierdzi skromnie Dominika Clarke. My po wywiadzie z nią jesteśmy jednak innego zdania.
W przededniu światowego Dnia Wcześniaka WHO prezentuje nowe rekomendacje dotyczące dzieci przedwcześnie urodzonych. "Wcześniaki powinny mieć zapewniony kontakt skóra do skóry natychmiast po urodzeniu, aby poprawić ich szanse przeżycie" - twierdzi Światowa Organizacja Zdrowia.
Jak sprawdzić, czy wcześniak lub noworodek przebywających na intensywnej terapii odczuwa ból? Specjaliści z Australii opracowali metody oceny, czy maluszek cierpi, aby móc z porę złagodzić jego dyskomfort.  
Kolejne oddziały neonatologiczne dostaną kamery, dzięki którym rodzice wcześniaków będą mogli obserwować swoje dzieci w domu. Wszystko to w ramach akcji "Oko na Malucha", która wspiera rodziny dzieci przedwcześnie urodzonych, zwłaszcza w czasie pandemii, gdy dostęp do szpitali jest ograniczony.
Jesteś mamą wcześniaka? Chcesz wesprzeć go w rozwoju, by jak najszybciej dogonił rówieśników urodzonych o czasie? Jedną z metod może być muzykoterapia i utwory muzyczne stworzone specjalnie z myślą o dzieciach wcześniej urodzonych. Poznaj piosenki stworzone w ramach wyjątkowego projektu „Młodzi Wirtuozi Najmniejszym z Najmłodszych”.