- Badanie z 2024 roku ujawnia, że tak zwany financial mental load, czyli niewidzialna praca umysłowa, w ponad 70% obciąża matki
- Nierówny podział obowiązków finansowych w związku jest realnym zagrożeniem dla zdrowia psychicznego i może prowadzić do wypalenia rodzicielskiego
- Analiza danych z zeszłego roku wskazuje, że niezadowolenie z podziału obowiązków w domu ma bezpośredni wpływ na decyzje o powiększeniu rodziny
- Zarządzanie domowym budżetem często nie daje poczucia bezpieczeństwa, a zamiast tego paradoksalnie potęguje stres finansowy i niepokój
Dlaczego to ty pamiętasz o opłatach? Wyjaśniamy, czym jest 'financial mental load'
Wiesz, kiedy trzeba zapłacić za wycieczkę szkolną, pamiętasz o odnowieniu pakietu internetowego i masz w głowie datę składki na radę rodziców. To nie przypadek, a tak zwany „finansowy mental load”, czyli niewidzialna praca umysłowa polegająca na ciągłym planowaniu, przewidywaniu i pamiętaniu o wszystkich zobowiązaniach finansowych rodziny. To coś znacznie więcej niż samo wykonanie przelewu, to bycie rodzinnym kontrolerem finansowym dwadzieścia cztery godziny na dobę.
Badanie opublikowane przez naukowców z USC Dornsife w 2024 roku nie pozostawia złudzeń – to obciążenie spoczywa głównie na kobietach. Okazuje się, że matki odpowiadają za około 73% tego typu pracy umysłowej w domu, podczas gdy na partnerów przypada zaledwie 27%. Dlatego często to jedna osoba staje się nieformalnym strażnikiem domowego budżetu, co niestety rzadko jest wspólną i świadomą decyzją, a bardziej efektem cichego przejęcia obowiązków.
Nierówny podział obowiązków finansowych. Skutki dla zdrowia i relacji w związku
Przeładowanie umysłu domowymi finansami to nie tylko kwestia zmęczenia, ale i realne zagrożenie dla zdrowia psychicznego, mogące prowadzić do wypalenia rodzicielskiego i problemów w związku. To prawdziwy sygnał alarmowy. Badania opublikowane w bazie naukowej PMC w 2024 roku dowodzą, że nierówny podział tej „niewidzialnej pracy” wiąże się z wyższym poziomem depresji i stresu, co bywa bardziej szkodliwe dla relacji niż codzienne kłótnie o niepozmywane naczynia. Sytuacja w Polsce zdaje się to potwierdzać. Według dostępnych danych z zeszłego roku, kobiety wciąż wykonują znacznie więcej pracy domowej. Jak podaje Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), aż 36% Polek jest niezadowolonych z takiego podziału obowiązków w związku, a co istotne, poziom tej satysfakcji bezpośrednio wpływa na decyzję o powiększeniu rodziny.
Zarządzasz domowym budżetem, ale wciąż czujesz niepokój? Skąd ten paradoks
Można by pomyśleć, że trzymanie ręki na pulsie wszystkich domowych finansów daje poczucie bezpieczeństwa i kontroli. Niestety, dane malują zupełnie inny obraz, pełen ogromnej presji i niepokoju. Jedno z badań przeprowadzonych w zeszłym roku ujawniło, że chociaż 69% kobiet określa siebie jako główną osobę decyzyjną w kwestiach finansowych, to zaledwie 26% z nich ocenia swoje zdrowie finansowe jako dobre. Ten rozziew jest źródłem niemałego stresu finansowego.
Ta rozbieżność między odpowiedzialnością a poczuciem kompetencji ma głębsze przyczyny. To samo badanie pokazało również, że aż 58% kobiet przyznaje, że z trudem wiąże koniec z końcem. Z kolei inna analiza z 2025 roku wskazuje, że aż 78% kobiet niepokoi się, że obecna sytuacja ekonomiczna uniemożliwi im realizację życiowych celów. Jakby tego było mało, jeden z raportów opublikowanych kilka lat temu donosił, że co trzecia Polka w ogóle nie może sobie pozwolić na odkładanie pieniędzy.
Jak sprawiedliwie podzielić obowiązki finansowe? Proste kroki i narzędzia
Kluczem do odciążenia rodzinnego „kontrolera finansowego” jest zmiana myślenia z „pomagania” na „współodpowiedzialność” i skuteczne zarządzanie finansami w rodzinie poprzez stworzenie prostego, wspólnego systemu. Badania z 2024 roku pokazują, że pary, które łączą finanse i razem podejmują decyzje, zgłaszają wyższą satysfakcję ze związku. Warto więc usiąść razem, spisać wszystkie regularne opłaty, subskrypcje i przewidywane wydatki, a następnie podzielić odpowiedzialność za konkretne kategorie. Powinna ona obejmować nie tylko samo płacenie, ale także pamiętanie o terminach i planowanie z wyprzedzeniem. Pomocne mogą być aplikacje do zarządzania budżetem lub proste, wspólne kalendarze, które pozwalają zwizualizować wszystkie zadania, tak by stały się one widoczne i mierzalne dla obojga partnerów.
