Po urodzeniu bliźniąt państwowe becikowe wynosi 2000 zł łącznie, bo świadczenie liczy się na każde dziecko, a nie na rodzinę. To jednak nie jest wypłata automatyczna. Trzeba zmieścić się w progu dochodowym, złożyć wniosek w terminie i dołączyć wymagane dokumenty. W praktyce najwięcej problemów powodują trzy rzeczy: przekroczenie limitu dochodu, spóźniony wniosek i brak zaświadczenia o opiece medycznej w ciąży.
Najważniejsze informacje
- Becikowe państwowe to 1000 zł na jedno dziecko.
- Przy bliźniętach rodzina może dostać 2 x 1000 zł, czyli 2000 zł.
- Obowiązuje kryterium dochodowe 1922 zł netto na osobę w rodzinie.
- Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od narodzin dziecka.
- Dla rodziców biologicznych ważny jest warunek opieki medycznej najpóźniej od 10. tygodnia ciąży do porodu.
- Sprawę załatwia gmina, urząd miasta, urząd gminy albo OPS wskazany przez gminę. Nie ZUS.
- Becikowego nie trzeba rozliczać w PIT. To świadczenie jest zwolnione z podatku.
Polecany artykuł:
Ile wynosi becikowe przy bliźniętach
Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 15b przewiduje jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. To najważniejsza odpowiedź dla rodziców wieloraczków. Przy urodzeniu bliźniąt świadczenie nie wynosi więc 1000 zł na poród ani 1000 zł na rodzinę, tylko 2000 zł łącznie.
W materiale źródłowym wskazano, że obecne kwoty i progi dla becikowego oraz innych świadczeń rodzinnych obowiązują od 1 listopada 2024 r. Ustawa przewiduje ich weryfikację co 3 lata, ale nie oznacza to automatycznej, corocznej podwyżki.
Komu przysługuje świadczenie
O becikowe mogą wystąpić matka albo ojciec dziecka, a także opiekun prawny lub opiekun faktyczny. W przypadku rodziców biologicznych ważny jest nie tylko dochód rodziny, ale też udokumentowana opieka medyczna matki w czasie ciąży.
Warunek dochodowy to 1922 zł netto miesięcznie na osobę w rodzinie. Brief nie podaje szczegółowego sposobu liczenia składu rodziny i dochodu, dlatego przy wątpliwościach trzeba sprawdzić zasady w swojej gminie.
Dla rodziców biologicznych konieczne jest zaświadczenie od lekarza lub położnej, potwierdzające, że matka pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu. Ten wymóg nie dotyczy opiekunów prawnych, opiekunów faktycznych i osób, które dziecko przysposobiły.
Cudzoziemcy mieszkający w Polsce także mogą ubiegać się o becikowe, jeśli spełniają warunki pobytowe i dotyczące dostępu do rynku pracy. Z kolei polski obywatel mieszkający za granicą co do zasady nie dostanie becikowego w Polsce. Gdy rodzina pracuje lub mieszka w różnych państwach UE, EOG albo w Szwajcarii, może wejść w grę koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.
Na jaki termin trzeba uważać
Wniosek o becikowe trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. To termin ustawowy. Po jego przekroczeniu urząd pozostawia wniosek bez rozpoznania, więc pieniędzy nie da się już odzyskać samym wyjaśnieniem spóźnienia.
Dla opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego albo rodzica adopcyjnego termin wynosi 12 miesięcy od objęcia dziecka opieką albo od przysposobienia, ale nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.
Gdzie złożyć wniosek i jakie dokumenty mogą być potrzebne
Wniosek składa się w organie gminy właściwym dla miejsca zamieszkania. W praktyce będzie to zwykle urząd miasta, urząd gminy albo ośrodek pomocy społecznej. To ważne, bo becikowe nie jest obsługiwane przez ZUS.
Poza samym wnioskiem urząd może żądać dokumentów dochodowych, dokumentów potwierdzających utratę albo uzyskanie dochodu, dokumentów pobytowych cudzoziemca oraz dokumentów alimentacyjnych przy samotnym wychowywaniu dziecka. Dane wpisywane do wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia.
Kiedy urząd może odmówić albo żądać zwrotu
Najczęstsze przyczyny odmowy to przekroczenie progu 1922 zł netto na osobę, spóźniony wniosek oraz brak zaświadczenia o opiece medycznej w przypadku rodziców biologicznych. Problemem mogą być też braki w dokumentach dotyczących alimentów przy samotnym wychowywaniu dziecka.
Samotni rodzice muszą liczyć się z dodatkowymi wymogami alimentacyjnymi, chyba że działa ustawowy wyjątek, na przykład drugi rodzic nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany albo obowiązuje opieka naprzemienna. Brief nie rozwija wszystkich wariantów dokumentacyjnych, więc w takich sprawach znaczenie mają konkretne okoliczności.
Po przyznaniu świadczenia trzeba też zgłaszać zmiany w liczbie członków rodziny, dochodzie i innych okolicznościach wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych. Nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi z odsetkami. Może też zostać potrącone z innych świadczeń albo wyegzekwowane administracyjnie.
Nie myl z innymi świadczeniami
Becikowe państwowe to nie to samo co dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Ten dodatek także wynosi 1000 zł jednorazowo, ale przysługuje tylko rodzinom, które mają prawo do zasiłku rodzinnego. Progi dla zasiłku rodzinnego są dużo niższe: 674 zł netto na osobę albo 764 zł netto, gdy w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością. Przy porodzie mnogim dodatek również przysługuje na każde dziecko.
Osobnym wsparciem jest też świadczenie rodzicielskie w wysokości 1000 zł miesięcznie. Przy urodzeniu dwojga dzieci przy jednym porodzie przysługuje przez 65 tygodni. Do tego niektóre gminy wprowadzają własne, lokalne becikowe albo inne jednorazowe świadczenia rodzinne. Takie wsparcie zależy jednak od uchwały rady gminy i nie ma jednej, ogólnopolskiej zasady.
Dobra wiadomość dla domowego budżetu jest taka, że becikowe jako świadczenie rodzinne jest zwolnione z PIT. Rodzina dostaje więc pełną kwotę, bez podatku dochodowego.
Co warto zrobić teraz
- Sprawdzić, czy dochód na osobę w rodzinie mieści się w limicie 1922 zł netto.
- Upewnić się, że jest zaświadczenie o opiece medycznej od 10. tygodnia ciąży do porodu, jeśli wniosek składają rodzice biologiczni.
- Nie czekać do końca terminu - wniosek trzeba złożyć w 12 miesięcy od narodzin.
- Złożyć dokumenty w gminie, urzędzie miasta, urzędzie gminy lub OPS, a nie w ZUS.
- Przy samotnym rodzicielstwie przygotować dokumenty alimentacyjne albo sprawdzić, czy działa ustawowy wyjątek.
- Sprawdzić osobno, czy rodzina ma też prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, świadczenia rodzicielskiego albo lokalnego becikowego gminnego.
Artykuł napisany przy wykorzystaniu AI
