Badanie HCV: na czym polega badanie HCV?

Badanie HCV
Autor: Redakcja|redakcja M jak mama

Badanie HCV opiera się przede wszystkim na wykrywaniu przeciwciał przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C i oznaczaniu obecności materiału genetycznego wirusa HCV we krwi pacjentów. Na czym polega badanie HCV w ciąży i czy wszystkie ciężarne powinny je wykonywać?

Badanie HCV wykonuje się, aby potwierdzić obecność przeciwciał na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Wirusowe zapalenia wątroby są schorzeniami budzącymi w pacjentach lęk. Wyróżnia się pięć ich typów (WZW A, WZW B, WZW C oraz WZW D i WZW E), jednakże najwięcej – ze względu na związane z nimi zagrożenia – mówi się o wirusowych zapaleniach wątroby typu B i typu C.

Badanie HCV w ciąży

Badanie HCV w ciąży wykonuje się w celu sprawdzenia, czy w krwi mamy są przeciwciała anty-HCV. Jeśli wynik jest pozytywny, taka ciąża będzie pod specjalną opieką. Kobieta mogłaby zarazić dziecko wirusem HCV w czasie porodu, dlatego tak ważne jest sprawdzenie tego przed terminem rozwiązania i w razie konieczności, skierowanie kobiety do specjalistycznego szpitala. Badanie HCV wykonuje się z krwi. Można je zrobić o dowolnej porze dnia, ciężarna nie musi być nad czczo.

Czytaj też: Kalendarz badań w ciąży. Jakie badania powinna wykonać każda kobieta przed porodem

HCV a WZW B i WZW C

Zarówno WZW B, jak i WZW C mogą doprowadzać do wielu różnych powikłań, w tym przede wszystkim do marskości wątroby. W przypadku WZW B lekarze dysponują jednak skutecznymi szczepieniami, jeżeli zaś chodzi o wirusowe zapalenie wątroby typu C, to do tej pory nie udało się opracować efektywnej szczepionki przeciwko wirusowi wywołującemu tę chorobę.

Badanie HCV a WZW typu C 

U 20-30 proc. osób, które zostaną zakażone WZW C, ich organizmom udaje się pokonać wirusa i nie dochodzi u nich do rozwoju przewlekłego zakażenia. U znacznej większości, bo u 70-80 proc. osób zakażonych, rozwija się jednak przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C. Choroba ta może nawet przez 40 lat (!) nie dawać żadnych objawów, a jednocześnie patogenny wirus może w tym czasie siać spustoszenie w organizmie. Szczęśliwie istnieją badania HCV, które – nawet jeżeli pacjent nie doświadcza żadnych dolegliwości – pozwalają zdiagnozować wirusowe zapalenie wątroby typu C.

Objawy zakażenia HCV

Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest niestety dość częste – Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że na całym świecie wirusem HCV jest zarażonych nawet 170 milionów pacjentów, a w ciągu każdego roku (z powodu komplikacji, do których doprowadza WZW C) umiera ponad 300 tysięcy osób.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest jednostką podstępną, bowiem u nawet 70 proc. wszystkich pacjentów zakażonych tych wirusem nie występują żadne dolegliwości (przynajmniej do momentu, w którym to dojdzie już do wystąpienia powikłań wirusowego zapalenia wątroby). U pozostałej liczby zakażonych mogą natomiast pojawiać się różne dolegliwości, aczkolwiek typowo są one niespecyficzne – takowymi problemami, pojawiającymi się we wczesnej fazie zakażenia HCV, bywają np. bóle brzucha, złe samopoczucie czy zmęczenie.

Zobacz: 

Próby wątrobowe w ciąży - jak odczytać wyniki?

Dobrze wiedzieć

Jak i gdzie można się zarazić wirusem HCV?

Wirus HCV przenosi się poprzez krew. Zakazić się tym patogenem mogą osoby stosujące dożylne narkotyki, ale i możliwe jest stanie się nosicielem wirusa w sytuacji, kiedy wykonany zostanie u nas tatuaż z wykorzystaniem niewysterylizowanych igieł. Na zakażenie WZW C narażeni są również pracownicy ochrony zdrowia, u których istnieje ryzyko zakłucia się igłą zanieczyszczoną materiałem pochodzącym od chorującego na WZW C pacjenta. Wirusa HCV można nabyć również i w gabinecie stomatologicznym czy nawet u fryzjera – ryzyko zakażenia jest więc tak naprawdę dość duże.

Podstawowe badania na WZW C

Podstawowymi badaniami, które zlecane są w diagnostyce wirusowego zapalenia typu C, są badania specyficznych przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi HCV. Uzyskiwany wynik takiego badania może potwierdzać lub wykluczać istnienie u badanego wspomnianych wyżej przeciwciał.

Pozytywny wynik badania HCV: co dalej?

Pacjent, u którego zostaną wykryte przeciwciała przeciwko HCV, niekoniecznie jest obarczony wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Stwierdzenie istnienia u badanego przeciwciał może być bowiem związane z tym, że dany człowiek przebył w przeszłości WZW C, ale wyzdrowiał i obecnie nie choruje. Istnieje również możliwość, że wynik badania jest fałszywie dodatni, czyli że zostały wykryte przeciwciała mimo tego, że tak naprawdę nie ma ich u pacjenta.

Wykrycie przeciwciał anty-HCV pozwala więc jedynie postawić przypuszczenie, że pacjent może chorować na wirusowe zapalenie wątroby typu C. To właśnie z wymienionych wyżej względów badanie przeciwciał jest badaniem przesiewowym i w razie uzyskania pozytywnego wyniku takiego badania, konieczne jest przeprowadzenie dokładniejszej diagnostyki. U pacjenta może być powtórnie wykonane badanie przeciwciał, ogólnie jednak zalecane jest wtedy wykonanie bardziej precyzyjnych analiz laboratoryjnych.

WZW C: udaj się na pobranie krwi

Diagnostyka potwierdzająca zakażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu C opiera się na wykrywaniu materiału genetycznego wirusa we krwi pacjentów. W tym przypadku badanie HCV polega na oznaczaniu RNA wirusa HCV. Stwierdzenie obecności kwasu nukleinowego wirusa HCV we krwi pacjenta pozwala na postawienie u niego rozpoznania WZW typu C.

WZW C: wykonaj badania wątroby

Wspomniane wyżej badanie rzeczywiście umożliwia postawienie pacjentowi diagnozy, jednakże nie jest ono wystarczające ani do ustalenia rokowań chorego, ani do podjęcia decyzji o wdrożeniu leczenia. Aby w pełni poznać stan pacjenta, konieczne jest wykonanie badań oceniających stan jego wątroby (mowa tutaj o badaniach obrazowych, np. o USG wątroby). Wśród badań HCV wymienia się również oznaczenie genotypu wirusa, którym jest zarażony dany pacjent – wyróżnia się sześć typów tego patogenu i poszczególne z nich cechują się odmienną wrażliwością na stosowane w leczeniu WZW typu C leki.

Badanie HCV: ile kosztuje badanie HCV? 

Aby sprawdzić, czy jesteśmy zakażeni WZW C, możemy się udać po prostu do lekarza rodzinnego – ten specjalista może skierować pacjenta na podstawowe badania HCV. Ogólnie badanie HCV, jeżeli tylko istnieją wskazania do ich wykonania, są refundowane przez NFZ. Czasami pacjenci preferują jednak skorzystanie z oferty prywatnych placówek medycznych – oznaczenie przeciwciał anty-HCV w takim przypadku kosztuje zwykle około 20-40 złotych, zdecydowanie bardziej kosztowne są już badania wykrywające materiał genetyczny wirusa HCV, których cena oscyluje w granicach kilkuset złotych.

Komu zaleca się badanie HCV?

Trudno jest jednak o to, aby każdy z marszu udawał się badanie HCV. Wyróżnić można jednak szczególne grupy pacjentów, u których rzeczywiście warto jest wykonać badania przesiewowe w kierunku potencjalnego zakażenia WZW typu C. Przeprowadzenie takiej diagnostyki bywa zalecane pacjentom, u których:

  • wielokrotnie wykonywano jakieś zabiegi chirurgiczne,
  • stwierdzono podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych (takich jak ALAT czy AspAT),
  • wykonywane są (zwłaszcza wielokrotne) dializy,
  • kiedykolwiek doszło do stosowania narkotyków drogą dożylną,
  • istnieje zakażenie wirusem HIV,
  • przetaczano krew lub przeszczepiano jakiś narząd przed 1992 rokiem,
  • istnieje ryzyko WZW C wynikające z ich aktywności zawodowej (mowa tutaj przede wszystkim o pracownikach systemu ochrony zdrowia – lekarzach, pielęgniarkach, ratownikach medycznych itd.).
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE