Leczenie wad wymowy: ćwiczenia logopedyczne

2014-07-23 14:32 Katarzyna Hubicz, Konsultacje: Urszula Kuleta, logopeda, specjalista zaburzeń mowy i głosu u dzieci i dorosłych

Ćwiczenia logopedyczne pozwalają zniwelowac większość wad wymowy u dzieci. Specjaliści alarmują, że w ciągu ostatnich kilku lat aż o 60 proc. wzrosła liczba dzieci mających problemy logopedyczne, zaś niemal połowa sześciolatków ma wadę wymowy wymagającą leczenia. Podpowiadamy, jakie ćwiczenia logopedyczne warto wykonywac z dzieckiem.

Możesz mieć wpływ na to, by twoje dziecko nie mialo takich problemów. Dlaczego to takie ważne? Bo mowa to nie tylko sposób komunikowania się. Za jej pośrednictwem kształtuje się też osobowość i zdolności psychiczne dziecka.Badania wykazały, że dzieci, które mają problemy logopedyczne, zwykle mają również kłopoty z nauką już od początku edukacji. Z powodu wady wymowy źle wymawiają poznawane litery, źle je odczytują i tak też zapisują. Jeśli zamiast „czapka” dziecko powie „capka”, to jest duże prawdopodobieństwo, że tak samo napisze. Dzieci te wolniej uczą się czytać, mają trudności ze zrozumieniem tekstu i niechętnie odpowiadają na pytania nauczyciela. Często są też wyśmiewane przez kolegów, co powoduje osamotnienie i obniża poczucie własnej wartości.

Ćwiczenia logopedyczne: rozwój dziecka zależy od rozwoju mowy

Mowa, podobnie jak chodzenie, jest umiejętnością, której dziecko musi się nauczyć. Jest jednak czynnością psychiczną – jej rozwój warunkuje własciwe funkcjonowanie procesów nerwowych. Dużą rolę odgrywa tu najbliższe otoczenie, w którym dziecko przebywa. To ono jest pierwszym przekaźnikiem wzorców prawidłowej lub nieprawidłowej mowy. Można powiedzieć, że rodzina jest pierwszym trenerem mowy dziecka. Codzienny kontakt, najpierw z rodzicami, dziadkami, a później rówieśnikami, dostarcza mu nowych wzorców i pozwala na doskonalenie umiejętności językowych.

>> Jak mówić do dziecka, aby wspierać rozwój jego mowy?

Dobrze wiedzieć

Wady wymowy: przyczyny powstania
Kłopoty z wymową może powodować zbyt długie podawanie dzieciom posiłków o konsystencji papki. Ich jedzenie nie wymaga żucia, które pomaga w rozwoju narządów artykulacji.

Inną przyczyną wad może być zbyt wcześnie rozpoczynana nauka języków obcych. Prawidłowa wymowa angielskich słówek wymaga bowiem układania języka w pozycji „sepleniącej”. Z kolei dla języka francuskiego charakterystyczne jest r tylnojęzykowe (w języku polskim wymawia się r przedniojęzykowe).

>> Kiedy zacząć uczyć dziecko języków obcych?

Dlatego mów do dziecka jak najwięcej, nawet jeśli jest ono zbyt małe, by ci odpowiedzieć. Tematem pogawędki może być nawet kolejność wykonywania zabiegów higienicznych („umyłam ci rączki, a za chwilę cię wykąpię”). Staraj się przy tym nie używać pieszczotliwych zdrobnień. Dziecku, które już mówi, stwarzaj zaś jak najwięcej okazji do opowiedzenia tego, co przeżyło. Gdy twoja pociecha zaczyna dopytywać się, jaka to litera, staraj się wymawiać ją prawidłowo – mów: t (nie ty), m (nie em). A gdy maluch źle wymawia jakąś głoskę, nie każ mu powtarzać jej dotąd, aż powie ją prawidłowo, ani nie zawstydzaj go, że źle mówi – takie postępowanie może utrwalić złe nawyki i zahamować chęć do mówienia.

>> Jaką rolę odgrywa przedszkole w rozwoju mowy dziecka? [Wywiad]

Rozwój mowy wspomogą ćwiczenia logopedyczne

Rozwój mowy można usprawnić również dzięki ćwiczeniom narządów mowy – języka, warg i podniebienia. Im lepiej będą wygimnastykowane, tym sprawniej poradzą sobie z wymową trudnych dla dziecka głosek – sz, z, cz, dz, r.
Ponieważ dzieci najszybciej i najchętniej uczą się poprzez zabawę, również i takie ćwiczenia powinny być zabawne i przyjemne. Ich ilość i długość muszą być dostosowane do chęci i możliwości dziecka. Z trzylatkiem można ćwiczyć codziennie przez 5 minut, ze starszym dzieckiem – dłużej. Oto propozycje:

  • podczas mycia zębów poproś dziecko, by języczek przywitał się z każdym ząbkiem, dotykając go;
  • posmaruj mu usta miodem i poproś, by go zlizało,
  • sprawdź, czy maluch umie rysować językiem kółko, przesuwając nim po wargach;
  • naśladujcie zwierzęta: świnkę (robiąc z warg ryjek), chomika (wypychając językiem raz jeden, raz drugi policzek), żabę (wydymając oba policzki), konika (kląskając językiem, naśladując dźwięk kopyt, parskając). Uwaga: nawet te zabawy warto skonsultować ze specjalistą. Czasem można bowiem niechcący utrwalić już występujące zaburzenia.

>> Domowe ćwiczenia logopedyczne!

Dobrze wiedzieć

Kiedy wada wymowy wymaga wizyty u logopedy?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta – gdy nie jesteś pewna, czy twoja pociecha mówi prawidłowo, bądź gdy zauważysz problemy z wymową. Nie zwlekaj z wizytą. Im wcześniej logopeda zdiagnozuje ewentualną wadę wymowy, tym łatwiej będzie ją skorygować. Sygnałem do wizyty są również następujące objawy:

  • gdy dwulatek wypowiada pojedyncze słowa bądź w ogóle nie mówi. Przyczyn może być wiele, m.in. nieprawidłowa budowa narządów mowy, choroby neurologiczne, problemy ze słuchem;
  • dziecko ma problemy z rozumieniem mowy;

>> Leczenie wad wymowy u dzieci.

  • starsze dziecko mówi niewyraźnie i niegramatycznie;
  • mowa nie jest płynna, dziecko się „zacina”. To zjawisko często wystepuje u trzy-, czterolatków, gdy chcą coś szybko powiedzieć, a narządy artykulacyjne odmawiają im posłuszeństwa. Nie są bowiem jeszcze na tyle sprawne, aby nadążyć za tokiem myślowym;
  • dziecko, mówiąc, wsuwa język między zęby, ociera nim o wargę, albo dentysta stwierdzi wadę zgryzu;
  • gdy sześciolatek nie mówi poprawnie wszystkich głosek;
  • dziecko mówi przez nos, oddychając ustami. Język jest wtedy w nienaturalnej pozycji, musi bowiem zrobić miejsce strumieniowi powietrza. Dziecko może mieć wówczas problem z wymawianiem niektórych głosek;
  • jest alergikiem (tzw. wziewnym), co ogranicza kształtowanie się prawidłowego toru oddechowego.
miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE