Perlak - przyczyny i objawy perlaka u dzieci

2017-08-21 0:37

Perlak – guz standardowo rozwijający się w uchu środkowym – nie jest nowotworem, a mimo to może doprowadzić do wyjątkowo poważnych konsekwencji. Wśród potencjalnych powikłań perlaka wymienia się głuchotę, ale i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy nawet ropień mózgu. Czym są perlaki, jak się objawiają i jak przebiega leczenie tych zmian?

perlak
Autor: thinkstockphotos.com

Spis treści

  1. Co to jest perlak?
  2. U kogo występują perlaki?
  3. Jakie są przyczyny perlaka?
  4. Jakie mogą być objawy perlaka?
  5. Perlak wywołuje dolegliwości uszne, ale nie tylko...
  6. Rozpoznawanie perlaka – do jakiego lekarza się udać?
  7. Jak przebiega leczenie perlaka?

Najprawdopodobniej większość ludzi słysząc pojęcie „guz”, od razu kojarzy je z chorobami nowotworowymi. Rzeczywiście, wyróżnia się wiele rozmaitych guzów nowotworowych, zarówno łagodnych, jak i złośliwych, jednakże nie każdy guz jest w rzeczywistości nowotworem. Tak bywa chociażby w przypadku perlaka, który jest guzem pochodzenia zapalnego.

Co to jest perlak?

Perlak jest zmianą, która typowo rozwija się w obrębie ucha środkowego. Nazwa tego tworu wzięła się stąd, że przypomina on perłę – ma on bowiem białawe lub srebrne zabarwienie i kulisty kształt. W pierwszych publikacjach, autorstwa francuskich uczonych, dotyczących tego guza, określano go jako guz perłowy. Innym terminem, którym również określana bywa ta zmiana, jest łacińskie określenie cholesteatoma. W polskiej literaturze medycznej również widniało specyficzne określenie dla perlaka – nazywano go bowiem w przeszłości... żółciołojakiem.

Jeżeli perlak nie jest nowotworem, to czym w takim razie jest ten guz i z czego jest zbudowany? Otóż perlaki składają się z prawidłowych komórek, które po prostu znajdują się w niewłaściwej lokalizacji. Masę tych guzów stanowią bowiem komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego, oprócz nich w perlakach znajdują się również złogi cholesterolu oraz keratyny.

U kogo występują perlaki?

Perlaki występują u pacjentów w dowolnym wieku – spotykane są one zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych. Jeżeli zaś chodzi o różnice w zachorowaniach, to są one wyraźnie widoczne, jeżeli przeanalizuje się płeć osób z perlakami – otóż tego rodzaju guzy ucha środkowego spotykane są częściej u mężczyzn niż u kobiet.

Jakie są przyczyny perlaka?

W zależności od tego, jaka jest przyczyna perlaka, wyróżnia się trzy główne rodzaje tych guzów. Pierwszym z nich jest perlak wrodzony, którego obecność wynika z zaburzeń podczas embriogenezy, dotyczących rozwoju struktur ucha. Innymi rodzajami perlaków są perlaki nabyte: wśród nich wymienia się perlaki nabyte pierwotne oraz wtórne.

O perlaku nabytym pierwotnym mówi się wtedy, kiedy guz ten pojawia się u człowieka, który nie cierpi na żadne schorzenie dotyczące uszu. W takiej sytuacji za przyczynę pojawienia się zmiany uznawane są zaburzenia dotyczące złuszczania się komórek nabłonka.

Perlak nabyty wtórny jest z kolei stanem, do którego doprowadzają różne patologie narządu słuchu. Przede wszystkim jego przyczyną mogą być uszkodzenia błony bębenkowej. Do takowych może dojść np. w związku z nieprawidłowym czyszczeniem uszu (chociażby poprzez wykorzystanie do tego celu patyczków higienicznych), przerwanie ciągłości błony bębenkowej z późniejszym rozwojem perlaka może też stanowić powikłanie jakiegoś zabiegu przeprowadzanego w obrębie ucha. Perlak nabyty wtórny pojawiać się może także jako komplikacja – szczególnie wielokrotnych – zapaleń ucha środkowego.

Jakie mogą być objawy perlaka?

O tym, jakie objawy perlaka pojawią się pacjenta, decyduje przede wszystkim wielkość guza, tempo jego wzrostu oraz to, w okolicy jakich struktur zmiana ta się rozwija. Perlaki wrodzone przez długi czas mogą być całkowicie bezobjawowe. Podobnie bywa w przypadku perlaków nabytych – ogólnie guzy te cechują się powolnym wzrostem, przez co różne dolegliwości mogą pojawiać się u pacjentów nawet dopiero wiele lat po tym, kiedy w ich uchu wytworzył się perlak.

Głównymi objawami perlaka najczęściej są wydostawanie się wydzieliny z ucha oraz niedosłuch. Płyn wyciekający z małżowiny usznej ma zwykle ropny charakter i nieprzyjemny zapach – przyczyną takiej sytuacji jest to, że złuszczone komórki nabłonka stanowią wręcz idealną pożywkę dla komórek bakteryjnych. Jeżeli zaś chodzi o niedosłuch spowodowany obecnością perlaka w uchu, to może on przybierać różny stopień – zakres pojawiających się zaburzeń zależny jest głównie od wielkości guza. Początkowo niedosłuch może nawet nie być zauważony przez pacjenta, wraz z czasem jednak – i wraz ze zwiększaniem się rozmiarów perlaka – zaburzenia słuchu zazwyczaj narastają. W sytuacji, kiedy guz doprowadzi do uszkodzenia kosteczek słuchowych, zaburzenia słuchu mogą przybrać nawet formę głuchoty.

Powyżej opisane problemy stanowią typowe objawy perlaka, poza nimi guz prowadzić może również do:

  • bólów głowy,
  • występowania uczucia rozpierania we wnętrzu ucha,
  • bólu ucha,
  • szumów usznych.

Perlak wywołuje dolegliwości uszne, ale nie tylko...

Perlaki typowo rozwijają się powoli i – jak już wspomniano – są zmianami nienowotworowymi, jednakże nie oznacza to, że są one całkowicie niegroźnymi tworami. Perlaki niestety mogą prowadzić do różnych komplikacji – taka możliwość istnieje z tego względu, że guzy te mogą cechować się rozprężającym wzrostem i doprowadzać do uszkodzeń rozmaitych struktur znajdujących się w ich sąsiedztwie.

Perlak może np. uszkodzić struktury błędnika, doprowadzając do pojawienia się u pacjenta zaburzeń równowagi. Guz może także uszkodzić elementy siódmego nerwu czaszkowego, przez co u chorego może się rozwinąć porażenie nerwu twarzowego. Szczęśliwie najrzadsze, lecz również możliwe do wystąpienia są wewnątrzczaszkowe powikłania perlaka. Do nich zalicza się tak groźne schorzenia, jak np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej czy ropień mózgu.

Rozpoznawanie perlaka – do jakiego lekarza się udać?

Diagnostyką i leczeniem perlaków zajmują się specjaliści otolaryngologii. Przed wizytą u takiego lekarza zazwyczaj jednak należy udać się do lekarza rodzinnego – do otolaryngologa wymagane jest bowiem posiadanie skierowania.

Rozpoznanie perlaka postawione może być na drodze nieinwazyjnego i prostego badania, którym jest otoskopia. Podczas otoskopii lekarz – wykorzystując niewielki wziernik i wyposażony w źródło światła otoskop – ocenia wnętrza ucha i właśnie wtedy może on stwierdzić istnienie w jego wnętrzu perlaka. Czasami, w celu dokładniejszego ustalenia wielkości perlaka i tego, jakie struktury guz ten nacieka, pacjentom zlecane są badanie obrazowe, takie jak np. tomografia komputerowa głowy.

Jak przebiega leczenie perlaka?

Zasadniczo istnieje jedna metoda leczenia perlaka – są nią zabiegi chirurgiczne. Operacja perlaka ma na celu przede wszystkim usunięcie całej masy guza. Dokładność i precyzja są tutaj wręcz niezbędne z tego względu, że perlaki mają niestety tendencję do wznowy – pozostawienie jakichś fragmentów perlaków we wnętrzu ucha prowadzi do znacznego zagrożenia, że guz pojawi się z powrotem.

Pacjentów – co nie budzi zapewne zdziwienia – nie satysfakcjonuje zazwyczaj samo to, że w ich uchu nie ma już guza – chcieliby oni z powrotem słyszeć tak jak kiedyś. Takie postępowanie również stanowi element całego leczenia perlaka, w celu poprawy słuchu u pacjentów wykonywane bywają – w zależności od potrzeby danego chorego – operacje rekonstrukcyjne (mające na celu np. korektę defektów błony bębenkowej czy kosteczek słuchowych). Zabiegi te nie są jednak zazwyczaj przeprowadzane jednocześnie z resekcją perlaka, a zwykle dopiero wtedy, kiedy dojdzie już do całkowitego wygojenia tkanek ucha.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza