Prawidłowe ciśnienie i tętno u dzieci - jakie powinno być ciśnienie i puls u dziecka

cisnienie u dzieci
Autor: thinkstockphotos.com

Jakie powinno być prawidłowe ciśnienie i tętno u dzieci? I jak je mierzyć, by mieć pewność, że otrzymujemy wartości prawidłowe? Przeczytaj albo posłuchaj, co warto wiedzieć na temat ciśnienia u dziecka i sprawdź, jak określić, czy dziecko ma zbyt wysoki puls.

Dlaczego warto mierzyć ciśnienie u dziecka?

Zbyt wysokie ciśnienie u dziecka to pierwszy wskaźnik nieprawidłowości, które mogą sugerować istnienie chorób serca i układu sercowo-naczyniowego. Właśnie dlatego ważne jest regularne sprawdzanie ciśnienia krwi. Nawet jeśli twoje dziecko do tej pory nie miało żadnych problemów z ciśnieniem, na wizycie kontrolnej poproś pediatrę o wykonanie badania. Możesz również dokonać pomiaru samodzielnie w domu. Jest to jednak trochę bardziej skomplikowane niż w przypadku robienia pomiarów u dorosłych.

 

Dobrze wiedzieć

Obecnie przyjmuje się, że u dzieci powyżej 3. roku życia ciśnienie powinno być mierzone co najmniej raz w roku. U dzieci poniżej 3. roku życia wskazaniem do wykonania pomiaru są:

  • obciążony wywiad okołoporodowy (dotyczy to m.in. urodzenia się z niską masą urodzeniową czy wcześniactwa),
  • częste infekcje układu moczowego lub wady układu moczowego,
  • wady serca (np. koarktacja aorty),
  • schorzenia, które mogą być związane ze zbyt wysokim ciśnieniem (takie jak np. stwardnienie guzowate).

 

Jak mierzyć ciśnienie u dziecka?

  • Posadź dziecko na krześle
  • Poczekaj 5-10 minut - niech oddech dziecka się uspokoi. Jeśli dziecko będzie zdyszane czy rozemocjonowane, pomiar nie będzie prawidłowy
  • Podeprzyj prawe ramię dziecka na stole
  • Użyj aparatu do mierzenia ciśnienia z mankietami zakładanymi na ramię
  • Wybierz mankiet odpowiedni do rozmiaru ramienia dziecka. Zbyt szeroki mankiet może zaniżyć wynik pomiaru, a zbyt wąski zawyżyć zmierzoną wartość ciśnienia tętniczego u dziecka
  • Trzykrotnie zmierz ciśnienie. Zapisz wynik drugiego i trzeciego pomiaru
Dobrze wiedzieć

Wymiary standardowo używanych mankietów do mierzenia ciśnienia to:

  • dla noworodka: szerokość 4 cm, długość 8 cm;
  • dla niemowlaka: szerokość 6 cm, długość 12 cm;
  • dla starszego dziecka: szerokość 9 cm, długość 18 cm;

 

Normy ciśnienia tętniczego
Autor: mjakmama.pl

Jak interpretować wynik ciśnienia krwi?

Rodzice mogą mieć problem z określeniem, czy zmierzona wartość ciśnienia u dziecka jest prawidłowa. U osób dorosłych to, czy ich ciśnienie tętnicze krwi jest prawidłowe, ocenia się po prostu poprzez porównanie wyniku uzyskanego pomiaru z obowiązującymi normami. W przypadku dzieci sprawa jest jednak zupełnie inna. U dzieci prawidłowe ciśnienie krwi określa się z wykorzystaniem siatek centylowych. Narzędzia te są szeroko wykorzystywane przez pediatrów. W przypadku ciśnienia tętniczego krwi norma tego parametru zależna jest zarówno od płci dziecka, jak i od jego wzrostu oraz wieku.

Jakie ciśnienie u dziecka jest prawidłowe?

Prawidłowe ciśnienie tętnicze u dziecka powinno przybierać wartości przypadające poniżej 90. centyla. U małego pacjenta, którego ciśnienie przypada na 90-95. centyl, rozpoznaje się ciśnienie wysokie prawidłowe, czasami nazywane granicznym – stan taki wymaga rutynowej kontroli ciśnienia, ponieważ zwiększa on ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego u dziecka. W sytuacji zaś, kiedy wartości ciśnienia tętniczego małego pacjenta przekraczają 95. centyl, wtedy jest już u niego rozpoznawane nadciśnienie tętnicze.

Dobrze wiedzieć

O słuszności pomiarów ciśnienia u dzieci przekonać może również to, że zbyt wysokie ciśnienie tętnicze nie dotyczy wcale małej liczby dzieci. Według obecnych statystyk nadciśnienia tętnicze spotykane jest u nawet 4 proc. wszystkich dzieci, z kolei wysokie prawidłowe ciśnienie ma nawet do 9 proc. małych pacjentów.

Normy ciśnienia tętniczego 1-13 lat
Autor: mjakmama.pl

Zasady rozpoznawania nadciśnienia tętniczego u dzieci

Nadciśnienie tętnicze może być stwierdzone wtedy, kiedy tylko jedna z wartości ciśnienia przypada na powyżej 95. centyl. Do zdiagnozowania nadciśnienia nie muszą być podniesione obie składowe ciśnienia - schorzenie można rozpoznać wtedy, kiedy nadmiernie wysokie jest samo ciśnienie skurczowe lub samo tylko ciśnienie rozkurczowe.

Jednokrotne stwierdzenie za wysokiego ciśnienia u dziecka nie umożliwia rozpoznania u niego nadciśnienia. Chorobę stwierdza się dopiero wtedy, kiedy zbyt wysokie wartości ciśnienia zostaną wykryte w trzech niezależnych pomiarach.

Za wysokie ciśnienie u dziecka niekoniecznie wynika z choroby

Niektóre dzieci wcale nie mają nadciśnienia, a podczas wizyt w gabinecie lekarskim wynik pomiaru ciśnienia wychodzi u nich zbyt wysoki. Taka sytuacja może się zdarzyć ze względu na możliwość występowania u pacjentów tzw. „efektu białego fartucha”. Najprościej można to wytłumaczyć w ten sposób, że u takich osób lęk i inne emocje związane z wizytą u lekarza prowadzą do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi.

Aby wyeliminować taką przyczynę podwyższonego ciśnienia u dzieci, konieczne jest wykonywanie pomiarów ciśnienia w warunkach domowych. Jeżeli uzyskiwane w nich wartości odpowiadają normie, to wtedy winą za zawyżone w gabinecie lekarskim wyniki pomiarów można obarczać właśnie wspomniane wyżej zjawisko.

Nadciśnienie u dziecka a inne choroby

Tak jak u dorosłych, najczęstszą postacią nadciśnienia tętniczego jest postać pierwotna, tak u dzieci nadciśnienie typowo pojawia się wtórnie do innych schorzeń. Mogą nimi być np. choroby nerek (jak zwężenie tętnicy nerkowej), choroby endokrynologiczne (np. zespół Cushinga czy nadczynność tarczycy), jak i nawet nowotwory (np. guz Wilmsa).

Patrząc na powyższe, doskonale widać, że poprzez mierzenie ciśnienia u dzieci i wykrycie w tych pomiarach nieprawidłowości, możliwe jest rozpoczęcie diagnostyki w kierunku różnych dziecięcych schorzeń. 

Pomiar tętna u dziecka

Tętno (puls), obok ciśnienia tętniczego krwi, jest drugim podstawowym parametrem wskazującym na stan układu sercowo-naczyniowego. Norma tętna jest różna i zależna jest ona przede wszystkim od wieku pacjenta.

Prawidłowe tętno u niemowlaka

Najwyższe, a jednocześnie uznawane za prawidłowe wartości tętna dotyczą noworodków i niemowląt. W tej grupie pacjentów prawidłowe są bowiem wartości pulsu sięgające 100 do nawet 220/minutę. W samej zresztą skali Apgar, stosowanej do oceny stanu nowo narodzonych dzieci, w przypadku oceny czynności serca maksymalną punktację przyznaje się po stwierdzeniu u dziecka więcej niż 100 uderzeń serca na minutę. U rocznego dziecka prawidłowy puls może sięgać od 100 do 170/min.

Prawidłowe tętno u dziecka

Wraz z wiekiem czynność serca stopniowo zwalnia. U dzieci od 2. do 10. roku życia wartość ta sięga 70-110/min. Wraz z procesem dojrzewania czynność serca stopniowo staje się zbliżona do tej, która obserwowana jest u dorosłych i u nastolatków prawidłowe tętno zaczyna sięgać od 60 do 100/minutę.

Wymaga podkreślenia, że w przypadku tętna istotna jest nie tylko jego wartość, ale i inne jego cechy. Tętno może być bowiem nieprawidłowe ze względu na to, że jest ono np. chybkie, dwubitne, nitkowate czy dziwaczne. Określanie takich cech pulsu nie jest jednak łatwe i stwierdzanie ich rodzice powinni pozostawić jednak lekarzom.

Jak zmierzyć tętno u dziecka?

Pomiaru tętna u dziecka dokonać jest stosunkowo łatwo.

  • Posadź dziecko na kolanach lub na krześle
  • Daj mu chwilę odpocząć
  • Przyłóż dwa palce (środkowy i wskazujący) w okolicy nadgarstka, tam, gdzie znajduje się tętnica promieniowa
  • Policz liczbę wyczuwanych fal tętna. Skorzystaj z sekundnika
  • Mierz puls przez minutę. Możesz również mierzyć go przez 15 sekund, a uzyskany wynik pomnożyć przez 4
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE