Zespół Guillaina-Barrégo: objawy i leczenie zespołu Guillaina-Barrégo

2018-08-16 16:23
zespół g
Autor: Getty images

Zespół Guillaina-Barrégo to choroba, która rozwija się po infekcji (np. zakażeniu wirusowym dróg oddechowych), objawiająca się osłabieniem mięśni kończyn oraz zaburzeniami czucia. Zazwyczaj objawy zespołu Guillaina-Barrégo po pewnym czasie ustępują, mimo to pacjentom proponowane jest leczenie, które może złagodzić intensywność dolegliwości. Część chorych powraca do pełnej sprawności, część niestety nie – od czego zależą rokowania chorych z zespołem Guillaina-Barrégo?

Zespół Guillaina-Barrégo (inaczej ostra zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna) to schorzenie neurologiczne występujące dość rzadko – szacuje się, że rocznie zapada na nie 1-2 na 100 tysięcy osób. Wystąpić ono może w każdym wieku, im jednak człowiek jest starszy, tym jest on bardziej podatny na zachorowanie. Zespół Guillaina-Barrégo występuje z podobną częstością u kobiet i mężczyzn.

Przyczyny zespołu Guillaina-Barrégo

Tak naprawdę do tej pory nie udało się odkryć dokładnych przyczyn zespołu Guillaina-Barrégo. Znany jest mechanizm, w którym dochodzi do uszkodzeń nerwów w przebiegu tej choroby – otóż u chorych rozwija się reakcja autoimmunologiczna, gdzie komórki układu odpornościowego zaczynają produkować przeciwciała skierowane przeciwko całkowicie prawidłowym gangliozydom. Substancje te są obecne w błonach komórek nerwowych i kiedy dochodzi do tego, że przyłączają się do nich przeciwciała, może to prowadzić do zaburzeń czynności neuronów.

Reakcja autoimmunologiczna, która prowadzi do rozwinięcia się zespołu Guillaina-Barrégo, pojawia się zwykle u osób, które nie cierpią na żadną chorobę autoimmunologiczną. Co jest czynnikiem wyzwalającym tę reakcję?

Obecnie dominuje teoria, że reakcja ta ma podłoże w tym, że antygeny różnych drobnoustrojów cechują się podobieństwem do antygenów neuronalnych i w sytuacji, gdy po wtargnięciu do organizmu takich patogenów produkowane są przeciwko nim przeciwciała, to później reagują one właśnie z elementami komórek nerwowych.

Twórcy takiej teorii argumentują jej słuszność tym, że u większości – bo nawet 2/3 chorych na zespół Guillaina-Barrégo – schorzenie pojawia się w ciągu 1-6 tygodni od jakiejś infekcji, takiej jak np. zapalenie oskrzeli, biegunka wirusowa czy grypa.

Zobacz:

Biegunka u dzieci. Przyczyny i leczenie rozwolnienia u dzieci

BIEGUNKA W CIĄŻY: twoja strategia na biegunkę

Jakie są objawy zespołu Guillaina-Barrégo?

W przebiegu zespołu Guillaina-Barrégo wspomniane wyżej reakcje dotyczą komórek nerwowych zaliczanych do obwodowego układu nerwowego. Odpowiedzialne one są za przekazywanie sygnałów pomiędzy m.in. mózgiem a komórkami mięśniowymi, od których uzależnione jest to, że możemy wykonywać zamierzone przez nas ruchy.

Z tego powodu dominującymi objawem zespołu Guillaina-Barrégo – wynikającym z uszkodzenia włókien nerwowych – jest osłabienie mięśni. Przybierać może ono postać niedowładu, a czasami nawet paraliżu i dotyczy przede wszystkim kończyn górnych oraz dolnych.

Innymi objawami zespołu Guillaina-Barrégo mogą być:

  • nieprzyjemne doznania czuciowe (np. mrowienia lub kłucia),
  • problemy z zachowaniem równowagi podczas chodzenia,
  • ból zlokalizowany w różnych częściach ciała,
  • zaburzenia mowy i upośledzenie połykania (w sytuacji, gdy dojdzie do osłabienia mięśni w obrębie twarzy),
  • wahania ciśnienia tętniczego i arytmia (występujące wtedy, kiedy zajęte procesem chorobowym zostaną włókna nerwowe układu autonomicznego).

W najcięższych przypadkach zespołu Guillaina-Barrégo pojawiać się mogą również i zaburzenia oddychania (przejawiające się np. dusznością), które wynikać mogą z zajęcia mięśni oddechowych.

Objawy zespołu Guillaina-Barrégo mogą narastać w różnym czasie – u jednych chorych ich nasilenie zwiększa się powoli i stopniowo, u innych zaś pacjentów do znacznego pogorszenia ich stanu może dochodzić nawet w ciągu zaledwie kilku godzin od zachorowania.

Czytaj także:

Sposoby na wzmacnianie odporności u dziecka

GRYPA czy PRZEZIĘBIENIE - jak odróżnić?

Dieta na przeziębienie: jadłospis wzmacniający odporność

Diagnostyka zespołu Guillaina-Barrégo

Pierwszym badaniem, które jest przeprowadzane w diagnostyce zespołu Guillaina-Barrégo, jest badanie neurologiczne. Bardzo ważny jest wywiad lekarski – w sytuacji, gdy pacjent powie, że objawy pojawiły się u niego po pewnym czasie od jakiejś infekcji, może to nasuwać podejrzenie właśnie zespołu Guillaina-Barrégo.

Jak już jednak wspomniano na samym początku, zespół Guillaina-Barrégo jest schorzeniem dość rzadkim – trzeba go różnicować z częściej występującymi jednostkami, które mogą doprowadzać do podobnych objawów, takich jak np.: zatrucie toksyną botulinową, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zatrucie jakimś metalem ciężkim (np. ołowiem).

W tym celu u pacjentów wykonywane są dodatkowe badania, wśród których najistotniejsze są:

  • punkcja lędźwiowa: uzyskuje się podczas niej płyn mózgowo-rdzeniowy, które następnie poddawany jest analizom laboratoryjnym – w przypadku zespołu Guillaina-Barrégo w płynie mózgowo-rdzeniowym typowo obserwuje się zwiększone stężenie białka,
  • elektromiografia: badanie służące ocenie pobudliwości mięśni, pozwala ono określić, czy osłabienie mięśni wynika z uszkodzenia komórek mięśniowych czy też z zaburzeń czynności włókien nerwowych.

Jak odróżnić grypę od przeziębienia? WIDEO

Sprawdź, jak odróżnić grypę od przeziębienia

Zespół Guillaina-Barrégo: leczenie

Reakcja autoimmunologiczna, doprowadzająca do wystąpienia zespołu Guillaina-Barrégo, ma charakter samoograniczający – po pewnym czasie ustępuje. Mimo to choroby zdecydowanie nie wolno bagatelizować – nie da się przewidzieć, jaki będzie jej przebieg, może ona skutkować nawet całkowitym paraliżem, dlatego też pacjent z zespołem Guillaina-Barrégo zdecydowanie powinien trafić do szpitala.

Zasadniczo możliwości leczenia zespołu Guillaina-Barrégo są dwie.

Pierwszą z nich jest dożylne podawanie choremu immunoglobulin, które neutralizują przeciwciała atakujące komórki nerwowe.

Drugą opcją leczenia zespołu Guillaina-Barrégo jest plazmafereza – jest to zabieg z wykorzystaniem maszyny, podczas którego krew pacjenta trafia do specjalnego układu filtrów, gdzie dochodzi do jej oczyszczenia (w tym wypadku usuwane są z niej przeciwciała przeciwko elementom komórek nerwowych).

Poza wymienionymi, chorym na zespół Guillaina-Barrégo podawane mogą być leki przeciwbólowe, wdrażana może być u nich też profilaktyka przeciwzakrzepowa (zasadna szczególnie u tych pacjentów, którzy mają trudności z poruszaniem się). Zarówno w okresie występowania objawów schorzenia, jak i po ich ustąpieniu niezwykle ważną rolę dla poprawy stanu pacjentów odgrywa rehabilitacja.

Hospitalizowani pacjenci z zespołem Guillaina-Barrégo wymagają stałego monitorowania – istnieje u nich przecież ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania, które mogą wymagać zaintubowania chorego i wspomagania jego oddechu z wykorzystaniem respiratora.

Jakie są rokowania chorych na zespół Guillaina-Barrégo?

Czas, po którym całkowicie ustępują objawy zespołu Guillaina-Barrégo, bywa różny – u jednych chorych znaczna poprawa pojawia się po kilku tygodniach, u innych zaś dopiero po kilku miesiącach.

Większość – bo aż 80% pacjentów – jest w stanie całkowicie samodzielnie chodzić po upływie pół roku od ustania objawów. Ostatecznie ponad połowa chorych odzyskuje całkowicie siłę mięśniową sprzed zachorowania. Przeważająca większość pacjentów nie doświadcza ponownie objawów zespołu Guillaina-Barrégo – nawrót szczęśliwe występuje u zaledwie około 2% osób, które zachorowały na tę jednostkę.

Ciężko jest przewidzieć, jakie będą rokowania danego chorego na zespół Guillaina-Barrégo. Pewne jednak czynniki wskazują na ryzyko tego, że powrót do pełnej sprawności będzie utrudniony. Są nimi m.in. zachorowanie na zespół Guillaina-Barrégo w podeszłym wieku, bardzo szybkie narastanie objawów choroby oraz konieczność zastosowania w trakcie leczenia wspomaganej wentylacji.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza