- Otwarta buzia podczas snu może pojawić się przejściowo, np. przy zatkanym nosie, i sama nie oznacza choroby.
- Stałe oddychanie przez usta warto skonsultować, szczególnie jeśli występuje także bez kataru.
- Trudności z oddychaniem przez nos mogą powodować odrywanie się od piersi lub butelki i męczenie się podczas ssania.
- Sinienie, wciąganie przestrzeni między żebrami, bezdechy i wyraźny wysiłek oddechowy wymagają pilnej pomocy medycznej.
- Przy katarze można zastosować sól fizjologiczną i delikatnie oczyścić nos przed karmieniem.
Co oznacza otwarta buzia u noworodka?
Noworodki i małe niemowlęta oddychają głównie przez nos, choć w pewnych sytuacjach potrafią też nabierać powietrza ustami. Otwarta buzia podczas snu może więc pojawić się przejściowo, zwłaszcza gdy w nosie zalega wydzielina lub śluzówka jest obrzęknięta. Sam ten objaw nie przesądza o chorobie.
Większe znaczenie ma to, czy dziecko śpi w ten sposób stale oraz jak wygląda jego oddychanie i karmienie. Jeśli niemowlę często odrywa się od piersi lub butelki, męczy się przy ssaniu albo słabo przybiera na wadze, trudności z oddychaniem przez nos wyraźnie przeszkadzają mu w codziennym jedzeniu i śnie. Warto też zwrócić uwagę, czy problem występuje tylko podczas infekcji, czy również wtedy, gdy dziecko nie ma kataru.
Przyczyny oddychania przez usta u noworodka
Najczęstszą przyczyną jest obrzęk błony śluzowej nosa związany z łagodną infekcją. Mogą wtedy pojawić się katar, kaszel, podwyższona temperatura lub wyraźnie gorszy nastrój dziecka. Nawet niewielka ilość wydzieliny może utrudniać noworodkowi ssanie i spokojny sen.
Niedrożność nosa bywa obustronna, ale czasem dotyczy przede wszystkim jednej strony. Jednostronny, stały problem, zwłaszcza bez typowego kataru, wymaga większej czujności, ponieważ może mieć inną przyczynę niż infekcja. Rzadziej przeszkodę w przepływie powietrza powodują różnice w budowie nosa lub inne zmiany anatomiczne.
Przy widocznej wydzielinie można zastosować sól fizjologiczną i bardzo delikatnie oczyścić nos aspiratorem lub gruszką, najlepiej przed karmieniem. Nie należy robić tego zbyt często ani głęboko, ponieważ podrażnienie śluzówki może nasilić obrzęk. Leki obkurczające nos nie są rozwiązaniem do samodzielnego stosowania u noworodka, a wybór każdego preparatu warto omówić z pediatrą lub farmaceutą.
Hałaśliwy oddech niemowlęcia. Kiedy otwarta buzia powinna niepokoić?
Głośne sapanie, świst przy wdechu lub oddech, który wygląda na wymagający wysiłku, nie powinny być traktowane jak zwykłe chrapanie. Czasem hałas wynika z zalegającej wydzieliny, ale może też pochodzić z wyżej położonych dróg oddechowych. Szczególnej uwagi wymagają objawy świadczące o tym, że dziecko ma trudność z nabieraniem powietrza:
- wyraźne wciąganie przestrzeni między żebrami lub okolicy pod żebrami
- poruszanie skrzydełkami nosa przy każdym oddechu
- sinienie ust, języka albo skóry
- trudność w ssaniu, piciu lub wybudzeniu dziecka
W takiej sytuacji potrzebna jest pilna pomoc medyczna. Natychmiastowej reakcji wymagają także dłuższe przerwy w oddychaniu, nagłe pogorszenie stanu dziecka i wiotkość. U niemowlęcia poniżej 3. miesiąca życia gorączka 38°C lub wyższa również wymaga pilnej oceny, a przy duszności lub zagrożeniu życia należy zadzwonić pod numer 112 albo 999.
Bezdech senny u niemowlęcia a oddychanie z otwartą buzią
Oddychanie przez usta podczas snu nie oznacza automatycznie bezdechu sennego. Niepokojące są przede wszystkim przerwy w oddychaniu trwające około 20 sekund lub dłużej, a także powtarzające się krótsze pauzy połączone z sinieniem, wybudzaniem albo wyraźnym osłabieniem dziecka. Takie epizody należy traktować poważnie i zgłosić je pilnie specjaliście, nawet jeśli między nimi niemowlę wygląda spokojnie.
Jak bezpiecznie pomóc noworodkowi z zatkanym nosem?
Jeśli problem wiąże się z katarem, oczyszczenie nosa przed karmieniem może ułatwić dziecku ssanie. Po podaniu kilku kropli soli fizjologicznej warto odczekać chwilę i usunąć tylko tę wydzielinę, która jest łatwo dostępna. Po karmieniu dobrze jest przez pewien czas trzymać niemowlę w bardziej pionowej pozycji, ale wyłącznie wtedy, gdy nie śpi i pozostaje pod opieką.
Do snu niemowlę nadal powinno być układane na plecach, na twardym i płaskim materacu. Poduszka, klin, zwinięty koc czy spanie w pozycji siedzącej nie są sposobem na udrożnienie nosa i mogą zwiększać ryzyko niebezpiecznej pozycji podczas snu. W łóżeczku nie powinno być luźnych przedmiotów, które mogłyby przemieścić się w okolice twarzy dziecka.
Warto obserwować, czy otwarta buzia znika po ustąpieniu kataru i oczyszczeniu nosa. Jeśli utrzymuje się mimo braku infekcji, wraca regularnie albo łączy się z hałaśliwym oddechem czy trudnościami w karmieniu, warto zapisać swoje obserwacje i skonsultować je z pediatrą. Najważniejsze jest połączenie spokojnej obserwacji z szybką reakcją wtedy, gdy oddech dziecka wyraźnie się pogarsza.
Mity na temat rozwoju twojego dziecka. Też wpadłaś w ich pułapkę?
5
