Wielkanoc: zwyczaje i obrzędy, które powinno znać twoje dziecko

2021-02-05 13:25 Marta Nowik
Wielkanoc: zwyczaje i obrzędy
Autor: Getty images

Wielkanoc obfituje w zwyczaje i obrzędy, które powinno znać każde dziecko, wychowywane w tradycji polskiej. Niestety, dla większości dzieci Wielkanoc jest mniej atrakcyjna niż Boże Narodzenie. Aby to zmienić, pokaż dziecku piękno świąt wielkanocnych: przybliż mu świąteczne zwyczaje, a będzie z radością w nich uczestniczyło.

Wielkanocne obrzędy i zwyczaj związane są mocno z wiosną - wszak o tej porze roku obchodzimy święta Zmartwychwstania Pańskiego. Przygotowaniom do świąt wielkanocnych towarzyszy więc zawsze radość z powodu budzenia się natury do życia oraz powrotu słońca.

Sianie rzeżuchy, sadzenie żonkilów w doniczkach i wprowadzanie wiosennych akcentów do wystroju mieszkania sprawiają, że czujemy powiew zdrowej świeżości i energii. Zapoznaj dziecko ze zwyczajami i obrzędami wielkanocnymi, takimi, jak przygotowywanie święconki, robienie palm czy zabawy w lany poniedziałek.

Spis treści:

  1. Przygotowania do Wielkanocy
  2. Święconka w Wielką Sobotę
  3. Rezurekcja i wielkanocne świąteczne śniadanie
  4. Lany poniedziałek: na to czekają dzieci

Przygotowania do Wielkanocy

Skoro wiosna, to i wiosenne porządki. Kiedyś, u dawnych Słowian, wraz z nadejściem mocniejszych promieni słońca i budzeniem się przyrody do życia, ludzie wyganiali ze swych domów brud, choroby i... grzechy. To było takie dosłowne i metaforyczne oczyszczenie przed nowymi narodzinami natury.

Ważnym elementem przygotowania do świąt jest robienie pisanek. To ulubiona przez dzieci czynność. Możesz zaproponować mu różne metody dekorowania jajek lub wydmuszek: pisanki można malować farbami, flamastrami, można farbować je w łupinach cebuli, buraku, oklejać włóczką lub zdobić naklejkami. Możesz zachęć też dziecko do opracowania własnej techniki robienia pisanek.

Czytaj: Pisanki wielkanocne: pomysły dla kreatywnych mam [GALERIA]

Święconka w Wielką Sobotę

W Wielką Sobotę tradycyjnie święcimy pokarm na świąteczny stół. Do wiosennie przystrojonego (np. listkami bukszpanu czy stokrotkami) koszyczka z bożymi darami pakujemy kiełbasę (symbolizuje dostatek), chrzan (w tradycji chrześcijańskiej symbolizuje pokonanie goryczy męki Chrystusa), sól (zapewnia trwałość i chroni życie), chleb (symbolizujący Chrystusa - chleb życia), wodę (obmywa nas z grzechów), wielkanocnego baranka (symbol Baranka Bożego, czyli Jezusa) i dużo jajek (symbolizują nowe życie, ale i dostatek, szczęście oraz zdrowie).

Tymi poświęconymi produktami dzielimy się kolejnego dnia przy świątecznym śniadaniu.

Czytaj: Sałatki wielkanocne: 5 pysznych przepisów

Wielkanocne ciasta: poznaj 5 słodkich przepisów!

Rezurekcja i wielkanocne świąteczne śniadanie

Zanim jednak zasiądziemy do stołu, wiele rodzin wita Wielką Niedzielę w kościele na tzw. rezurekcji. Ta odprawiana wczesnym rankiem msza św. kiedyś była wpisana w obrzęd wyganiania wiedźm z wsi – gdy kapłan śpiewał „Alleluja”, z kościoła uciekały czarownice w obawie, że stracą swoją moc władania czarami.

Tradycją rezurekcyjną jest strzelanie z petard - hałasy symbolizują odgłosy kamieni zasłaniających grób, pękających w czasie zmartwychwstania.

Wielkanocne śniadanie to prawdziwa uczta. Zaczyna się od dzielenia jajkami. Na świątecznym stole obowiązkowo żurek z jajkiem, białą kiełbasą i zabielony śmietaną oraz obficie przyprawiony chrzanem. W niektórych domach jest barszcz biały z jajkiem albo zupa chrzanowa z jajkiem i boczkiem.

Poza tym Polacy jedzą domowe potrawy mięsne i samodzielnie przygotowane wędliny w towarzystwie jajek faszerowanych lub w majonezie oraz sałatki jarzynowej z majonezem. Na deser serwowany jest pięknie zdobiony mazurek, tradycyjna babka wielkanocna lub sernik – czyli ciasta, którym żadne dziecko się nie oprze.

Jajka jako symbol nowego życia i zmartwychwstania pełnią ważną rolę w zwyczajach wielkanocnych. Gdy rozkruszymy je w kątach domu (zwyczaj jeszcze podtrzymywany w wiejskich domostwach), odstraszymy tak myszy; jeśli rozrzucimy skorupki w ogrodzie, zapewnimy urodzaj, a darując pisankę komuś bliskiemu zdradzamy się ze swoimi gorącymi uczuciami.

Dzieciaki uwielbiają wojny na pisanki, czyli turlania jajek albo stukanie się nimi – przegrywa ten, którego jajko pęknie jako pierwsze.

Lany poniedziałek: na to czekają dzieci

Po dniu biesiadowania, przychodzi dzień wzajemnego odwiedzania się. Wielki Poniedziałek upływa pod znakiem goszczenie się u bliskich oraz przyjmowanie gości w swoim domu („Gość w domu. Bóg w dom”). Na wsiach gospodarze objeżdżają pola końmi, by zapewnić urodzaj.

Ale Wielki Poniedziałek dla dzieci to przede wszystkim śmigus-dyngus, który również wpisuje się w zwyczaj wzajemnych wizyt u rodziny i znajomych. Wielu przedszkolaków przez wiele dni szykuje na ten dzień „broń” - plastikowe pistolety różnego kalibru.

Nie zdziw się więc, gdy o świcie w Wielki Poniedziałek obudzi cię zimy strumień wody. No i nie złość! Przecież śmigus-dygus to zabawa o charakterze ludycznym, czyli dającym radość.

Przyjęło się myśleć, że oblewania wodą zapobiega chorobom i sprzyja płodności w najbliższym roku. A jeśli nie chcesz być totalnie mokra, wykup się u dziecka najpiękniejszymi pisankami. Na to pozwala wielkanocny zwyczaj i z tym wiąże się nazwa „dyngus” - od niemieckiego słowa „dingen”, czyli „wykupywanie się”.

Czytaj: Święta wielkanocne: ile jajek może zjeść dziecko? Wielkanocne menu dla dzieci

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE