Wielkanoc: zwyczaje i obrzędy, które powinno znać twoje dziecko

2020-03-02 15:31 Marta Nowik
Wielkanoc: zwyczaje i obrzędy
Autor: Getty images

Wielkanoc obfituje w zwyczaje i obrzędy, które powinno znać każde dziecko, wychowywane w tradycji polskiej. Niestety, dla większości dzieci Wielkanoc jest mniej atrakcyjna niż Boże Narodzenie. Aby to zmienić, pokaż dziecku piękno świąt wielkanocnych: przybliż mu świąteczne zwyczaje, a będzie z radością w nich uczestniczyło.

Wielkanocne obrzędy i zwyczaj związane są mocno z wiosną - wszak o tej porze roku obchodzimy święta Zmartwychwstania Pańskiego. Przygotowaniom do świąt wielkanocnych towarzyszy więc zawsze radość z powodu budzenia się natury do życia oraz powrotu słońca.

Sianie rzeżuchy, sadzenie żonkilów w doniczkach i wprowadzanie wiosennych akcentów do wystroju mieszkania sprawiają, że czujemy powiew zdrowej świeżości i energii. Zapoznaj dziecko ze zwyczajami i obrzędami wielkanocnymi, takimi, jak przygotowywanie święconki, robienie palm czy zabawy w lany poniedziałek.

Spis treści:

  1. Przygotowania do Wielkanocy
  2. Święconka w Wielką Sobotę
  3. Rezurekcja i wielkanocne świąteczne śniadanie
  4. Lany poniedziałek: na to czekają dzieci

Przygotowania do Wielkanocy

Skoro wiosna, to i wiosenne porządki. Kiedyś, u dawnych Słowian, wraz z nadejściem mocniejszych promieni słońca i budzeniem się przyrody do życia, ludzie wyganiali ze swych domów brud, choroby i... grzechy. To było takie dosłowne i metaforyczne oczyszczenie przed nowymi narodzinami natury.

Ważnym elementem przygotowania do świąt jest robienie pisanek. To ulubiona przez dzieci czynność. Możesz zaproponować mu różne metody dekorowania jajek lub wydmuszek: pisanki można malować farbami, flamastrami, można farbować je w łupinach cebuli, buraku, oklejać włóczką lub zdobić naklejkami. Możesz zachęć też dziecko do opracowania własnej techniki robienia pisanek.

Czytaj: Pisanki wielkanocne: pomysły dla kreatywnych mam [GALERIA]

Święconka w Wielką Sobotę

W Wielką Sobotę tradycyjnie święcimy pokarm na świąteczny stół. Do wiosennie przystrojonego (np. listkami bukszpanu czy stokrotkami) koszyczka z bożymi darami pakujemy kiełbasę (symbolizuje dostatek), chrzan (w tradycji chrześcijańskiej symbolizuje pokonanie goryczy męki Chrystusa), sól (zapewnia trwałość i chroni życie), chleb (symbolizujący Chrystusa - chleb życia), wodę (obmywa nas z grzechów), wielkanocnego baranka (symbol Baranka Bożego, czyli Jezusa) i dużo jajek (symbolizują nowe życie, ale i dostatek, szczęście oraz zdrowie).

Tymi poświęconymi produktami dzielimy się kolejnego dnia przy świątecznym śniadaniu.

Czytaj: Sałatki wielkanocne: 5 pysznych przepisów

Wielkanocne ciasta: poznaj 5 słodkich przepisów!

Rezurekcja i wielkanocne świąteczne śniadanie

Zanim jednak zasiądziemy do stołu, wiele rodzin wita Wielką Niedzielę w kościele na tzw. rezurekcji. Ta odprawiana wczesnym rankiem msza św. kiedyś była wpisana w obrzęd wyganiania wiedźm z wsi – gdy kapłan śpiewał „Alleluja”, z kościoła uciekały czarownice w obawie, że stracą swoją moc władania czarami.

Tradycją rezurekcyjną jest strzelanie z petard - hałasy symbolizują odgłosy kamieni zasłaniających grób, pękających w czasie zmartwychwstania.

Wielkanocne śniadanie to prawdziwa uczta. Zaczyna się od dzielenia jajkami. Na świątecznym stole obowiązkowo żurek z jajkiem, białą kiełbasą i zabielony śmietaną oraz obficie przyprawiony chrzanem. W niektórych domach jest barszcz biały z jajkiem albo zupa chrzanowa z jajkiem i boczkiem.

Poza tym Polacy jedzą domowe potrawy mięsne i samodzielnie przygotowane wędliny w towarzystwie jajek faszerowanych lub w majonezie oraz sałatki jarzynowej z majonezem. Na deser serwowany jest pięknie zdobiony mazurek, tradycyjna babka wielkanocna lub sernik – czyli ciasta, którym żadne dziecko się nie oprze.

Jajka jako symbol nowego życia i zmartwychwstania pełnią ważną rolę w zwyczajach wielkanocnych. Gdy rozkruszymy je w kątach domu (zwyczaj jeszcze podtrzymywany w wiejskich domostwach), odstraszymy tak myszy; jeśli rozrzucimy skorupki w ogrodzie, zapewnimy urodzaj, a darując pisankę komuś bliskiemu zdradzamy się ze swoimi gorącymi uczuciami.

Dzieciaki uwielbiają wojny na pisanki, czyli turlania jajek albo stukanie się nimi – przegrywa ten, którego jajko pęknie jako pierwsze.

Czytaj: Święta wielkanocne: ile jajek może zjeść dziecko? Wielkanocne menu dla dzieci

Lany poniedziałek: na to czekają dzieci

Po dniu biesiadowania, przychodzi dzień wzajemnego odwiedzania się. Wielki Poniedziałek upływa pod znakiem goszczenie się u bliskich oraz przyjmowanie gości w swoim domu („Gość w domu. Bóg w dom”). Na wsiach gospodarze objeżdżają pola końmi, by zapewnić urodzaj.

Ale Wielki Poniedziałek dla dzieci to przede wszystkim śmigus-dyngus, który również wpisuje się w zwyczaj wzajemnych wizyt u rodziny i znajomych. Wielu przedszkolaków przez wiele dni szykuje na ten dzień „broń” - plastikowe pistolety różnego kalibru.

Nie zdziw się więc, gdy o świcie w Wielki Poniedziałek obudzi cię zimy strumień wody. No i nie złość! Przecież śmigus-dygus to zabawa o charakterze ludycznym, czyli dającym radość.

Przyjęło się myśleć, że oblewania wodą zapobiega chorobom i sprzyja płodności w najbliższym roku. A jeśli nie chcesz być totalnie mokra, wykup się u dziecka najpiękniejszymi pisankami. Na to pozwala wielkanocny zwyczaj i z tym wiąże się nazwa „dyngus” - od niemieckiego słowa „dingen”, czyli „wykupywanie się”.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE