Przedsionek pochwy – budowa, funkcje, najczęstsze choroby

2019-01-16 10:40
Przedsionek pochwy
Autor: Getty images

Przedsionek pochwy to właściwie jej zakończenie, znajdujące się w sromie, czyli w części zewnętrznej narządów płciowych kobiety. Ten niewielki fragment żeńskiego układu płciowego nie pełni w organizmie znaczącej roli, a jednak może sprawiać kobiecie wiele problemów. Zobacz, jakie są jego najczęstsze choroby.

Przedsionek pochwy stanowi jeden z czterech elementów zewnętrznych narządów płciowych – obok warg sromowych większych i mniejszych oraz łechtaczki. Rozwija się już w okresie życia płodowego.

Spis treści:

  1. Budowa przedsionka pochwy
  2. Jego funkcja i zadania
  3. Choroby okolic przedsionka pochwy - westibulodynia
  4. Choroby okolic przedsionka pochwy -zapalenie gruczołu Bartholina
  5. Plastyka przedsionka pochwy

Budowa przedsionka pochwy

Przedsionek pochwy to niewielka owalna przestrzeń, w której skóra pokrywająca okolice intymne przechodzi w błonę śluzową. Zbudowany jest z błony śluzowej wysłanej nabłonkiem wielowarstwowym płaskim. Znajdują się w nim dwa otwory – pierwszy to ujście pochwy prowadzącej do szyjki macicy. Jest on większy (na jego kształt i rozmiary wpływa fakt, czy kobieta jest dziewicą, porody i ich liczba) i położony niżej. Drugi, mniejszy – to brodawka cewkowa, która jest ujściem cewki moczowej.

Owalną przestrzeń przedsionka ograniczają z obu boków wargi sromowe mniejsze, od góry wędzidełka łechtaczki, od dołu – wędzidełka warg sromowych. Pośrodku przedsionka (od łechtaczki do ujścia cewki moczowej) przebiega bruzda cewkowa, która niekiedy wyposażona jest w dodatkowe fałdy, charakterystyczne dla noworodków.  

Jego funkcja i zadania

Na dnie przedsionka pochwy znajdują się również dwa gruczoły przedsionkowe większe (gruczoły Bartholina) wytwarzające śluz, od których odchodzą przewody biegnące po ścianach przedsionka pochwy i tam uchodzące. Zadaniem wydzieliny produkowanej przez gruczoły w przedsionku pochwy jest jego nawilżenie umożliwiające stosunek płciowy, a dokładnie samą penetrację.

Ważnym elementem przedsionka pochwy jest błona dziewicza. To fałd błony znajdujący się między pochwą a przedsionkiem pochwy, który zostaje przerwany podczas pierwszego stosunku płciowego.

Czytaj również:

Pochwa (wagina): budowa i funkcje pochwy

Infekcje intymne w ciąży

Wydzielina z pochwy w ciąży: kolor, obfitość, niepokojące objawy

Choroby okolic przedsionka pochwy - westibulodynia

Przedsionek pochwy zbudowany jest z błony śluzowej, w której znajdują się zakończenia nerwowe. W niektórych sytuacjach mogą one sprawiać problemy. Chodzi o westibulodynię, czyli zapalenie przedsionka pochwy. Jedna z teorii wyjaśniających źródło tej choroby mówi o chronicznym stanie zapalnym występującym w nabłonku, którego objawy utrzymują się na długo po wygaśnięciu ognisk zapalnych. Inną teorią jest wysoka liczba zakończeń nerwowych w rejonie narządów płciowych, która zresztą spowodowana jest właśnie nawracającymi zapaleniami (prowadzi to do wzrostu liczby zakończeń nerwowych) i która wywołuje te bolesne objawy.

Jak dokładnie objawia się westibulodynia? Typowe symptomy to trwający dłużej niż 6 miesięcy i nie spowodowany infekcjami grzybiczymi czy bakteryjnymi ból, pieczenie i kłucie w przedsionku pochwy. Niektóre panie skarzą się na dyskomfort w czasie dotyku, nadwrażliwość, która uniemożliwia im zakładanie tamponów czy stosunek płciowy. Charakterystyczne dla tej dolegliwości jest to, że w czasie występowania objawów lekarz nie dostrzega stanu zapalnego narządów płciowych ani innej choroby mogącej dawać podobne symptomy. Tylko w niektórych przypadkach widoczne jest zaczerwienienie lub obrzęk.

Aby zdiagnozować prawidłowo zapalenie przedsionka pochwy, lekarz zawsze musi wykluczyć inne choroby, takie jak stany zapalne układu moczowo-płciowego, podrażnienia, infekcje itd. Brak pewnych informacji o przyczynach westibulodynii sprawia, że leczenie tej choroby jest trudne. Zazwyczaj lekarz zleca leki o działaniu przeciwbólowym i miejscowo znieczulające (najczęściej są to leki antydepresyjne, przeciwpadaczkowe) albo fizykoterapię (ćwiczenia rozciągające, uelastyczniające i rozluźniające mięśnie). Ostatnio sprawdzana jest też chirurgiczna metoda leczenia tej choroby, polegająca na usunięciu nadmiernej ilości zakończeń nerwowych w nabłonku przedsionka pochwy.

Choroby okolic przedsionka pochwy - zapalenie gruczołu Bartholina

Inną dolegliwością występującą w obrębie przedsionka pochwy jest zapalenie gruczołu Bartholina, produkującego śluz nawilżający. Ze względu na położenie gruczołu w dolnej części przedsionka pochwy, dolegliwość ta często jest mylona z jego zapaleniem. 

Zapalenie gruczołu Bartholina objawia się nagłym bólem i pieczeniem sromu, którego powodem jest zablokowanie ujścia gruczołu, a czasem nawet powstanie tam ropnia. Leczenie polega na jego rozcięciu i oczyszczeniu oraz na podawaniu leków przeciwzapalnych.

Czytaj również:

Wypadanie narządu rodnego: przyczyny, objawy, leczenie

Operacja miejsc intymnych: nowa moda?

Plastyka przedsionka pochwy

Problemem związanym z przedsionkiem pochwy może jego deformacja będąca skutkiem porodu, zwłaszcza jeśli był on dość ciężki lub kolejny z rzędu. Pozostałością po nich mogą być blizny po nacięciu krocza lub jego pęknięciu, poszerzone wejście do pochwy, które obniża satysfakcje seksualną, a niekiedy jest przyczyną dyskomfortu w czasie współżycia. Dlatego niektóre kobiety decydują się na przeprowadzenie operacji, tzw. introitoplastyki, która przywraca kształt przedsionka pochwy do dawnego wyglądu. Zabieg polega na usunięciu blizn i zmienionych tkanek, niekiedy na rekonstrukcji niektórych fragmentów przedsionka.

Co oznacza nadmiar androgenów u kobiet? WIDEO

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza