- Pękające kąciki ust nie muszą oznaczać niedoboru witamin. Częstą przyczyną jest ślina, oblizywanie warg i przesuszenie skóry.
- Problem może nasilać oddychanie przez usta, katar, ssanie kciuka, mróz i suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach.
- Mokre, bolesne zmiany i strupy mogą mieć związek z zakażeniem grzybiczym lub bakteryjnym.
- Nawracające zajady mogą czasem towarzyszyć niedoborowi żelaza, cynku lub witamin z grupy B, ale pojedyncza ranka nie świadczy o niedoborze.
- Jeśli zmiana się powiększa, ropieje, mocno boli albo nie znika po 1–2 tygodniach, warto skonsultować dziecko z lekarzem.
Zapalenie kącików ust u dziecka. Jak wyglądają zajady?
Pękające kąciki ust u dziecka mogą być objawem zapalenia kącików ust, nazywanego też zajadami. Skóra w jednym lub obu kącikach ust może być zaczerwieniona, sucha albo stale wilgotna. Mogą pojawić się drobne pęknięcia, bolesne ranki, łuszczenie, krwawienie albo żółtawe strupy.
Zmiana nie zawsze ogranicza się do samej wargi. Czasem zaczerwienienie przechodzi na skórę tuż obok ust, a dziecko skarży się na pieczenie podczas jedzenia kwaśnych, słonych lub ostrych produktów. Podobne objawy mogą towarzyszyć różnym problemom skórnym, dlatego na podstawie samego wyglądu trudno jednoznacznie ustalić przyczynę.
Ślina i oblizywanie warg często podrażniają kąciki ust
Ślina i oblizywanie warg to częsta przyczyna pękania kącików ust. Skóra w tym miejscu jest cienka, często się porusza i łatwo pozostaje wilgotna. Ślina narusza jej naturalną barierę, a gdy odparowuje, może dodatkowo ją wysuszać.
Problem może nasilać się, gdy dziecko ślini się podczas snu, ssie kciuk, ma katar i oddycha przez usta albo często ociera twarz rękawem. Zimą skórę dodatkowo podrażniają mróz, wiatr i suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach. U dzieci z suchą skórą lub atopowym zapaleniem skóry pękanie może pojawiać się łatwiej.
Pękające kąciki ust mogą mieć związek z infekcją lub podrażnieniem
Uszkodzona i stale wilgotna skóra jest bardziej podatna na zakażenie drożdżakami z rodzaju Candida lub bakteriami, na przykład gronkowcami. Wtedy zmiana może być bardziej bolesna, mokra, pokryta strupem albo utrzymywać się mimo ograniczenia oblizywania. Jeśli w jamie ustnej pojawiają się białe naloty, których nie da się łatwo zetrzeć, mogą to być pleśniawki. W takiej sytuacji warto skontaktować się z lekarzem.
Pęknięcia mogą też wynikać z kontaktowego podrażnienia lub alergii. O podrażnieniu lub alergii może świadczyć pojawienie się zmian po wprowadzeniu nowej pasty do zębów, płynu do płukania ust, balsamu do ust, kosmetyku do twarzy albo produktu spożywczego, który miał kontakt ze skórą wokół ust. Żółte strupy przypominające miód, szybko powiększająca się zmiana lub ranki w okolicy nosa warto skonsultować z lekarzem, ponieważ mogą wskazywać na liszajec zakaźny.
Zajady nie zawsze wynikają z niedoboru żelaza
Nawracające pękanie kącików ust może mieć związek z niedoborem żelaza, cynku lub niektórych witamin z grupy B. Taki związek jest możliwy, ale pojedyncza ranka w kąciku nie oznacza automatycznie niedoboru ani anemii. Znacznie częściej trzeba najpierw przyjrzeć się ślinieniu, nawykom dziecka, przesuszeniu i miejscowemu podrażnieniu.
Warto porozmawiać z pediatrą, jeśli zmiany często wracają, długo się nie goją lub towarzyszą im inne objawy, na przykład bladość, wyraźne osłabienie, słaby apetyt, spadek masy ciała, przewlekła biegunka albo bolesny język. Lekarz zdecyduje wtedy, czy potrzebne są badania krwi lub szukanie innych przyczyn. Nie warto podawać dziecku żelaza ani wysokich dawek witamin na własną rękę.
Co robić, gdy dziecku pękają kąciki ust?
Gdy zmiana jest niewielka, delikatnie myj okolicę ust letnią wodą, osuszaj ją przez przykładanie miękkiego ręcznika i chroń przed śliną oraz mrozem. Pomocny może być prosty, bezzapachowy preparat ochronny do ust i skóry, na przykład emolient. Stosuj go zgodnie z zaleceniami na opakowaniu. Staraj się też spokojnie przypominać dziecku, by nie oblizywało ranki i nie odrywało strupków.
Nie nakładaj samodzielnie na kąciki antybiotyku, leku przeciwgrzybiczego ani maści sterydowej, ponieważ leczenie zależy od przyczyny. Umów wizytę u pediatry lub dermatologa, jeśli zmiana się powiększa, ropieje lub mocno boli, dziecko ma gorączkę, nie chce pić ani jeść albo pęknięcia nie ustępują po tygodniu lub dwóch. Przy trudnościach z oddychaniem lub połykaniem śliny potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Nieoczywiste sposoby na wzmocnienie odporności dziecka
6
