Najczęstsze problemy z laktacją: zastój pokarmu, obrzęk piersi, zapalenie piersi, wklęsłe brodawki

2019-07-01 14:36
Najczęstsze problemy z laktacją
Autor: Getty Images

Najczęstsze problemy z laktacją związane są z zastojem pokarmu, obrzękiem piersi, zapaleniem piersi, wklęsłymi brodawkami. Jak większość debiutujących mam, możesz mieć na początku problemy z karmieniem piersią. Czujesz, że twoje piersi są przepełnione i napęczniałe? Dostrzegasz na nich zaczerwienienie? Zauważyłaś ropną wydzielinę w okolicach brodawek? A może kształt twoich brodawek cię niepokoi? Sprawdź jak możesz rozwiązać swoje dolegliwości. Zobacz, jakie są najczęstsze przyczyny problemów z laktacją.

Przyczyną problemów z laktacją mogą być popękane brodawki czy nawał pokarmu. To tylko część problemów laktacyjnych jakie mogą dotknąć kobietę po porodzie.

Nie warto się jednak zniechęcać, jeżeli zauważasz u siebie problemy z karmieniem piersią. Zastój pokarmu, obrzęki piersi, zapalenie piersi, infekcje czy niekształcone brodawki można wyleczyć.

Problemy z laktacją: zastój pokarmu

  • Objawy: Piersi są przepełnione, napęczniałe, bolesne; mimo przepełnienia, mleko nie chce z nich wypływać (nie słychać odgłosu połykania w czasie karmienia), fragment piersi (lub cała pierś) może być twardszy i cieplejszy niż reszta, w miejscu tym może pojawić się czerwona plama lub guzek; gdy zatkany jest tylko jeden przewód mleczny, mleko nadal wypływa, bo choruje tylko część gruczołu.
  • Przyczyny: Jako powikłanie po nawale pokarmu, w okresie odstawiania dziecka od piersi lub wydłużenia przerw między karmieniami; zatkanie przewodu mlecznego (jedna z form zastoju) może wystąpić w każdej chwili podczas karmienia – z powodu stresu, zmiany trybu życia czy ucisku piersi (np. wskutek noszenia niewygodnego biustonosza).
  • Co robić: Przede wszystkim poprawić drenaż, czyli spowodować wypływanie pokarmu. Z ogrzanej piersi pokarm wypływa łatwiej, warto więc przed przystawieniem dziecka wziąć ciepły prysznic, zanurzyć piersi w ciepłej wodzie lub położyć na nich ciepły okład. Pomaga też bardzo delikatne gładzenie piersi – przed i podczas karmienia.

Uwaga: przy zastoju i obrzęku nie wolno piersi masować, dotyk ma być bardzo delikatny i służyć tylko pobudzeniu wypływu pokarmu. Przed podaniem piersi dziecku odciągaj trochę mleka – to też poprawia drenaż. Zaczynaj karmić od chorej piersi (tylko co 3.–4. karmienie podawaj najpierw zdrową pierś). Warto też pić herbatkę z melisy, która działa uspokajająco – kondycja psychiczna karmiącej mamy jest bardzo ważna podczas laktacji.

Z kolei po karmieniu ważne są zimne okłady na piersi – można je robić ze schłodzonych liści kapusty, owiniętego w pieluszkę lodu lub mrożonki warzywnej czy schłodzonego kompresu żelowego, który kupuje się w aptece (są już nawet takie wyprofilowane specjalnie na piersi), możesz także zastosować lek przeciwbólowy.

Jeśli po 2–3 dniach nie odczuwasz poprawy, powinnaś szukać pomocy specjalisty z poradni laktacyjnej. Uwaga: gdy na brodawce pojawiła się biała plamka wielkości główki od szpilki, to zatkane jest tylko samo ujście przewodu mlecznego. W takiej sytuacji wystarczy przetrzeć to miejsce spirytusem, ostrożnie nakłuć jałową igłą (podobno to nie boli) i wycisnąć zgęstniałe mleko.

Czytaj:

Wizyta w poradni laktacyjnej - jak wygląda spotkanie z doradcą laktacyjnym?

Kiedy udać się po pomoc do doradcy laktacyjnego?

Problemy z laktacją: obrzęk piersi

  • Objawy: Piersi (zwykle obie) są obrzmiałe, twarde, ciepłe, bolesne, zaczerwienione, możesz mieć podwyższoną temperaturę (do 38,4oC), wypływ mleka jest bardzo słaby lub zupełnie go brak (patrz: zastój).
  • Przyczyny: Najczęściej jest powikłaniem po nawale pokarmu, obrzęk jest zawsze spowodowany jakimś błędem, np. złą techniką karmienia lub niedostatecznym opróżnianiem piersi.
  • Co robić: Sprawdzić, czy dobra jest technika karmienia (dziecko powinno mieć w buzi nie tylko samą brodawkę, ale też dużą część otoczki), często karmić (odciągając nieco mleka przed podaniem piersi) oraz poprawić drenaż mleka z piersi (jak to zrobić, czytaj w części: „Zastój pokarmu”). Bolesność złagodzą zimne okłady na piersi po karmieniu (20 minut).

Bardzo dobrze zrobią okłady z liści białej kapusty, które zmniejszają obrzęk i zapobiegają zastojowi pokarmu. Liście schłodź w lodówce (nie w zamrażarce), lekko zbij tłuczkiem, by puściły sok i obłóż nimi piersi (możesz włożyć je do biustonosza).

Kiedy ból jest bardzo dotkliwy, możesz zażyć lek przeciwbólowy, np. paracetamol czy ibuprofen – preparaty te nie szkodzą dziecku, można je więc stosować podczas karmienia.

Problemy z laktacją: zapalenie piersi

  • Objawy: Zazwyczaj choruje jedna pierś – jest wówczas obrzmiała, bolesna, zaczerwieniona, bardzo ciepła, towarzyszy temu wysoka temperatura (powyżej 38,4oC) i złe samopoczucie; mleko zwykle wypływa bez przeszkód, ale nie zawsze.
  • Przyczyny: Między 2. a 6. tygodniem po porodzie, jako powikłanie zastoju pokarmu, skutek zmniejszenia częstości karmień, nagłego odstawienia dziecka od piersi lub uszkodzenia brodawek.
  • Co zrobić: Często karmić, zwłaszcza z chorej piersi (zwróć uwagę, czy stosujesz dobrą technikę karmienia). Musisz przynajmniej na jedną dobę położyć się do łóżka, zażywać ibuprofen, robić okłady z liści kapusty.

Jeśli dziecko nie chce ssać – odciągaj mleko. Gdy nie ma poprawy – wezwij lekarza. Być może będziesz musiała zażywać antybiotyk albo lek przeciwgrzybiczy, ale nawet wówczas zwykle nie jest konieczne przerywanie karmienia (zawsze jednak upewnij się w tej sprawie u swojego lekarza).

Wskazaniem do natychmiastowego leczenia antybiotykiem jest głębokie uszkodzenie brodawki, które sprzyja szybkiemu namnażaniu się bakterii i wniknięciu ich do tkanki gruczołu.

Obejrzyj film na temat obrzęku i zapalenia piersi

Problemy z laktacją: infekcja bakteryjna, grzybicza lub wirusowa

  • Objawy infekcji: Brodawka i otoczka są zaczerwienione, poranione, może pojawić się ropna wydzielina (infekcja bakteryjna); brodawka i otoczka są mocno czerwone i lśniące, skóra na nich łuszczy się, czuć piekący ból i swędzenie (grzybica), infekcja wirusem opryszczki powoduje wystąpienie na brodawce i otoczce takich zmian jak na ustach (swędzenie, pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, a później strupki).
  • Kiedy może się to zdarzyć: Na każdym etapie karmienia, w wyniku np. uszkodzenia brodawek sutkowych, kuracji antybiotykowej, grzybicy pochwy, przeniesienia wirusa z innych okolic ciała.
  • Co robić: Zgłosić się do lekarza, bo infekcja wymaga zastosowania leku. W niektórych sytuacjach (np. infekcja wirusem opryszczki) trzeba czasowo przestać karmić z chorej piersi (ale nadal należy ją opróżniać!), ze zdrowej piersi można karmić normalnie (dobrze jest wtedy poprosić o instrukcje konsultantkę laktacyjną).

Przy infekcji trzeba wietrzyć brodawki, po karmieniach płukać je naparem z nagietka lub szałwii, a raz dziennie przemywać delikatnym mydłem. Ważna jest dbałość o higienę: częste i dokładne mycie rąk, częsta zmiana wkładek laktacyjnych, wyparzanie smoczków i zabawek, które dziecko bierze do buzi.

Dobrze wiedzieć

Częstym błędem początkujących mam, który ma bolesne konsekwencje, jest zbyt rzadkie karmienie. Przez pierwsze 6 tygodni życia dziecko trzeba przystawiać do piersi 10–12 razy na dobę, karmiąc także w nocy.

Zapalenie piersi czy infekcja bakteryjna na brodawkach to wskazania do zastosowania antybiotyku. Nie martw się jednak, że to oznacza koniec karmienia – tylko nieliczne antybiotyki kolidują z laktacją.

Problemy z laktacją: płaskie lub wypukłe brodawki

Brodawki o nietypowych kształtach nie są problemem samym w sobie, to raczej ich cecha osobnicza, taka uroda. Karmienie piersią jest wtedy trudniejsze, ale również możliwe.

Czasami nie wymaga to nawet żadnych zabiegów – jeśli brodawka jest elastyczna, to znaczy daje się wysunąć po uchwyceniu u podstawy, stawia się pod wpływem stymulacji – to szanse na karmienie są duże. W przeciwnym razie brodawki można do karmienia przygotować.

Co robić: Warto już w ciąży (począwszy od 3 trymestru) stosować odpowiednie ćwiczenia i specjalne nakładki korygujące. Ćwiczenia Hoffmana polegają na uchwyceniu podstawy brodawki dwoma palcami i rozciąganiu w przeciwnych kierunkach (po 10 ruchów w każdą stronę).

Ćwiczenia warto wykonywać 2–3 razy dziennie. Po porodzie bardzo ważne jest, by jak najszybciej przystawić dziecko – każde karmienie i odciąganie pokarmu rozciąga brodawki.

Poza tym należy kontynuować ćwiczenia Hoffmana i nosić nakładki korygujące między karmieniami. Bezpośrednio przed przystawieniem dziecka warto odciągnąć trochę mleka, aby łatwiej uchwyciło pierś, i stymulować brodawkę delikatnym masażem.

Gdy to nie pomaga, brodawkę można wyciągać laktatorem lub strzykawką (z obciętą końcówką i włożonym odwrotnie tłokiem). Najlepsze pozycje do karmienia w takiej sytuacji to: spod pachy i krzyżowa – łatwiej wtedy przystawić dziecko i skontrolować, czy na pewno ssie.

Czytaj też:

Czy hartowanie brodawek przed karmieniem piersią to MIT?

Jak sprawdzić, czy niemowlę się najada? Wideo

M jak Mama - Niezbedny pomocnik karmiącej mamy

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE
Zośka
|

U mnie zdecydowanie problemem była ilość pokarmu, czasem bardzo mało, później aż za dużo. Mały dobrze ssał i często go przystawiałam, więc nie wiedziałam skąd te problemy. W końcu zdecydowałam się na wsparcie laktacji lactosanem mama ze słodem jęczmiennym i owocom kopru. I faktycznie po kilku dniach wszystko zaczęło wracać do normy :) Synek jest najedzony a ja już nie martwię się o ilość pokarmu.

doris9
|

@Joanna Łaz ja biorę to samo, co brałam w ciąży, kompleks najpotrzebniejszych oczywiście kwasy dha, niezastąpione w okresie karmienia.
@konwalka0 dokładnie, nie powinno się przerywać brania suplementów od razu po porodzie, jeśli planujemy karmienie piersią

konwalka0
|

niektóre suplementy dla ciężarnych są też przeznaczone na okres karmienia, może te które brałaś również? może one mogłyby pomóc? oczywiście warto też porobić badania w kierunku anemii, ale to może być zwykłe zmęczenie opieką nad dzieckiem :)

Joanna Łaz
|

Czym uzupełniacie dietę podczas karmienia? Zaczynam się czuć troche słabo i nomen omen-wyssana z wartości ;]

ewa
|

co dodać do diety aby laktacja była lepsza?

Justyna
|

karmienie myślę że tylko jest naturalne w sensie tego że już w ciąży produkuje się pokarm. A technika karmienia to wyzwanie dla położnych z oddziału aby nauczyć kobietę bo niestety nie każda ciężarna chodzi do szkoły rodzenia, gdyż większość jest płatna i bardzo droga. A na oddziale różnie to bywa. U mnie neonatolog zamiast wspierać to pretensje miał że dziecko spada na wadze. Jak miało nie spadać jeśli nie chciało jeść mojej piersi bo jescze za mało było pokarmu do jego potrzeb?i w dodatku karmienie sprawiało mi ból, ja się naprężałam zamiast jak piszą zrelaksować się, a dziecko wyczuwa napięcie oraz ból u mamy i też odrywa się aby jej ulżyć. wogóle kazały na oddziale co 3 godziny karmić a w nocy dawały sztuczne a nie że na żądanie jak piszą publikacje. Do domu wyszliśmy z dokarmianiem nie zostałam nic słowem pouczona na temat karmienia pielegnacji opieki nad dzieckiem. Karmię piersia już rok. bardziej z rozsądku niż dla przyjemności. gdyż żadna frajda wiedzieć że dziecko po opróżnieniu 2 piersi płacze jeszcze że głodne. pediatra w przychodni też kazała dokarmiać. nikt nie pomógł mi w karmieniu piersią kazdy tylko aby problem mnie miec z glowy bo duzo pytalam chcialam wiedziec to jestem problemowa dla nich. poradnia laktacyjna przy oddziale neonatologii stwierdzila ze 2,5mies dziecko do nich za duze. a gdy mialo 5 mies to stwierdzila pani dr w tamtej poradni ze karmienie piersia ma znaczenie do 4mies. a przy ząbkowaniu mam obtarte pekajace brodawki bywa ze jedna piers podpuchcieta sie robi bolesna praktycznie przy kazdym nowym zombku. wszystko co wiem to z ksiazek i neta a nie od personelu medycznego. Karmienie piersia byloby naturalne bezbolesne przyjemne dla mamy gdyby miala pomoc polożnych od samego pierwszego karmienia a personel z 30letnim stazem jest zbyt leniwy zeby kiwnac palcem.
Mialam tez zastoj pokarmu i niedobor. i tez mialam taki okres ze uzywalam latatora-elektrycznego dopoki sie nie zepsul-siadla pompak bo byl kupiony uzywany. chce karmic jak najdluzej ale nie wiem jak dlugo jescze wytrzymam "dla dobra dziecka".

Adam Baraniecki
|

Doskonale nadaje się do tego elektryczny kompres rozgrzewający zaprojektowany specjalnie na pierś.