Uporczywy świąd to typowy objaw przy AZS. Jak pomóc niemowlęciu z atopowym zapaleniem skóry?

2023-05-16 14:19

Skóra atopowa u niemowląt jest sucha, napięta, mało elastyczna. Co gorsza, niemowlakowi z atopowym zapaleniem skóry dokucza uporczywy świąd. To szczególnie uciążliwe, ponieważ drapanie może wywołać stan zapalny. Jak ulżyć niemowlakowi ze skórą atopową?

mama smarujące kremem policzki niemowlaka
Autor: Getty images Uporczywy świąd to typowy objaw przy AZS. Jak pomóc niemowlęciu z atopowym zapaleniem skóry?

Najtrudniejsze do zniesienia w atopowym zapaleniu skóry jest uporczywe swędzenie. Niekiedy jest ono tak silne, że dzieci drapią się aż do krwi. Nocą niemowlęta ze skórą atopową nie mogą spać, a zmęczenie pogłębia drażliwość wywołaną swędzeniem. Jak przynieść ulgę maluszkowi cierpiącemu na AZS?

Spis treści

  1. Dlaczego AZS wywołuje swędzenie?
  2. Objawy AZS u dzieci
  3. Jak zagłodzić świąd wywołany AZS?
  4. Ryzyko zakażenia przy AZS
Kiedy z wysypką u dziecka trzeba szybko iść do lekarza?

Dlaczego AZS wywołuje swędzenie?

Swędzenie jest objawem, który dokucza wszystkim dzieciom cierpiącym na AZS. Jest niemal nieustanne i trudno je złagodzić. Dodatkowo swędzenie prowadzi do drapania, a to skutkuje uwolnieniem mediatorów stanu zapalnego, co prowadzi do rozwoju atopii. 

Sucha skóra typowa dla AZT sprawia, że podrażnione są włókna nerwowe stymulowane przez zakończenia nerwowe w naskórku. Informacja o tym trafia do mózgu, który odpowiada odruchem (reakcją behawioralną), czyli drapaniem. Lekarze podkreślają, że swędzenie wywołane AZS ma też często podłoże psychiczne. To nieświadome lub świadome pragnienie drapania się, będące nawykiem lub reakcją na stres.

Objawy AZS u dzieci

W lżejszych postaciach AZS dzieci mają suchą skórę. Dopiero po zaistnieniu dodatkowych czynników dolegliwości się nasilają: objawem AZS może być np. szorstka skóra na policzkach, zapalenie czerwieni wargowej (wargi są zaczerwienione, przesuszone i bolą) czy tzw. zajady, czyli powstające w kącikach ust na płatkach uszu i między palcami zaczerwienione krostki, tworzące strupek. Takie objawy koniecznie zgłoś lekarzowi.

Uciążliwym objawem jest swędzenie. Silny świąd wywołany zmianami atopowymi na skórze bezwzględnie wymaga opieki lekarskiej. Nie tylko dlatego, że świąd nie daje maluchowi normalnie funkcjonować. Brak naturalnej osłony skóry w postaci płaszcza lipidowego oraz otwarte ranki stwarzają idealne warunki do wniknięcia drobnoustrojów.

Jak zagłodzić świąd wywołany AZS?

Metody łagodzenia świądu są różne, zależą od wieku dziecka oraz stanu jego skóry. Jeśli dziecku dokucza tylko swędzenie, lekarz najczęściej zaleca leki przeciwhistaminowe. Rozdrapywaniu skóry można próbować zapobiec, nakładając niemowlakowi rękawiczki albo specjalny kombinezon z wszytymi łapkami i kładąc go spać w dokładnie przewietrzonym pokoju, w pościeli z jedwabiu (ta tkanina wolniej się nagrzewa, a gdy jest chłodno, świąd się zmniejsza). 

Czytaj również: Atopowe zapalenie skóry u niemowląt - dieta i ubranka dla niemowlaka ze skórą atopową

Moje dziecko ma wysypkę i krostki. Czy te objawy świadczą o AZS?

miesięcznik "M jak mama"

Ryzyko zakażenia przy AZS

Uporczywe drapanie się uszkadza skórę, sprawiając, że wnikają w nią bakterie (np. gronkowiec złocisty), zanieczyszczenia bądź alergeny powodujące dodatkowo stan zapalny.

Zakażenie można rozpoznać po tym, że skóra jest mocno czerwona, gorąca w dotyku, tworzą się na niej pęcherzyki wypełnione najpierw przezroczystym, a potem miodowym wysiękiem, które po jakimś czasie przekształcają się w strupki. W takim przypadku konieczne jest specjalistyczne leczenie, które zalecić może tylko lekarz.

Jeśli dziecko tak mocno drapało skórę, że doszło do zakażenia bakteryjnego, konieczne bywa podanie antybiotyku doustnie lub miejscowo. Jeśli zmiany są ostre, konieczne może być miejscowe podanie sterydów, które złagodzą stan zapalny. Ważne, aby stosując je, przestrzegać zaleconego czasu leczenia, gdyż niewłaściwie, zbyt długo stosowane, mogą być przyczyną powstawania rozstępów czy przedwczesnego starzenia się skóry.

Ostatnio preparaty zawierające sterydy coraz częściej zastępowane są maściami przeciwzapalnymi (inhibitorami kalcyneuryny), które mają takie samo działanie, ale nie szkodzą skórze. W niektórych przypadkach stosuje się też naświetlanie promieniami ultrafioletowymi – tej terapii unika się jednak u dzieci poniżej 12. roku życia.