Dotyk a rozwój emocjonalny dziecka. Rola dotyku w kształtowaniu więzi emocjonalnej z dzieckiem

2014-07-23 14:59
Dotyk a rozwój emocjonalny dziecka. Rola dotyku w kształtowaniu więzi emocjonalnej z dzieckiem.
Autor: _photos.com|photos.com

Dotyk i fizyczna bliskość dają dziecku poczucie bezpieczeństwa i pozwalają na prawidłowy rozwój emocjonalny. Już w okresie płodowym dziecko doświadcza silnych bodźców dotykowych. Jak zatem dotykać dziecko, aby czuło się kochane i akceptowane? Jakie gesty są dla dziecka ważne? Jak budować więź emocjonalną z niemowlęciem i jak ją rozwijać u starszych dzieci? Dowiedz się, co możesz zrobić, by korzystnie wpłynąć na rozwój dziecka.

Dziecko zmysł dotyku ma już dobrze rozwinięty w chwili narodzin, co oznacza, że od samego początku ma on spory wpływ na rozwój emocjonalny dziecka.  Już w brzuchu mamy poddawane jest ciągłym bodźcom dotykowym, ponieważ zanurzone jest w wodach płodowych, które ruszając się zgodnie z ruchami matki, pobudzają skórę dziecka. Wiemy też, że dziecko w brzuchu ssie palec – musi zatem odbierać bodźce dotykowe zarówno ze skóry paluszka, jak i z wnętrza jamy ustnej.

Dlaczego dotyk jest tak ważny dla niemowlęcia?

Poprzez zmysł dotyku dziecko otrzymuje ważne informacje ze świata zewnętrznego – o tym, czy jest ciepło czy zimno, mokro czy sucho, twardo czy miękko. Również poprzez dotyk rozpoczyna się kształtowanie poczucia bezpieczeństwa i bliskości. Nawet w późniejszym etapie, gdy dziecko zaczyna rozumieć nasze słowa, a potem samo komunikować werbalnie swoje potrzeby i uczucia, dotyk pozostaje niezwykle ważnym sposobem kontaktu z drugim człowiekiem. Czyż my sami, będąc w okresie napięcia, smutku, żalu, niepewności, złości, lęku i innych negatywnych emocji towarzyszących nam w codziennym życiu, nie mamy potrzeby, aby ktoś nas po prostu przytulił, poklepał po plecach? Czasem taki dotyk znaczy więcej niż słowa i z powodzeniem może je zastąpić. Badania prowadzone na dzieciach wychowywanych w domach dziecka, gdzie siłą rzeczy niewiele jest czasu na indywidualny, serdeczny, fizyczny kontakt opiekuna z małym dzieckiem, potwierdzają, że dzieci te mają gorsze parametry rozwojowe i poznawcze. Czyli nie tylko gorzej rosną, przybierają na wadze, ale też gorzej się uczą, mają większe trudności z koncentracją i zapamiętywaniem, a także obserwuje się u nich spore deficyty emocjonalne. Podobnie pewne trudności i odstępstwa od normy można zaobserwować u wcześniaków, które przebywając w inkubatorach z powodu powikłań medycznych, we wczesnym etapie życia pozbawiane są troskliwego dotyku matki.

By spełnić swe zadanie w rozwoju emocjonalnym dziecka, dotyk powinien być pełen miłości

Nie każdy dotyk będzie wpływał na rozwój tej pożądanej więzi i relacji. Dotyk pełen niecierpliwości, medyczny, zadaniowy, którego celem jest tylko zrealizowanie podstawowych potrzeb dziecka, czy zadbanie o higienę, może wywołać zgeneralizowaną reakcję oporu dziecka na dotyk. Zatem zadaniem rodziców jest świadome stosowanie dotyku wyrażającego miłość, ciepło, dającego poczucie bezpieczeństwa, cierpliwego i delikatnego. Ważne jest, aby dotyku używać świadomie i jak najczęściej. Musimy wiedzieć, że to nie tylko noszenie na rękach i przytulanie. Wykorzystujmy tę nieocenioną moc dotyku w trakcie wykonywania codziennych czynności związanych z pielęgnacją dziecka. Kąpiele, przewijanie, karmienie. To właśnie w tych momentach możemy wzmocnić więź poprzez poświecenie czasu na troskliwy i czuły dotyk.

Jak i kiedy dotykać dziecko?

Na bazie zgromadzonych wyników badań, obserwacji psychologicznych, a także opinii mam, poniżej przestawiam przykłady na „mądre” zastosowanie dotyku w zależności od wieku dziecka:

1.      Noworodki i niemowlęta:

  • czułe nawiązywanie więzi dotykowej w trakcie wykonywania wszelkich czynności pielęgnacyjnych – dotykanie brzuszka i stópek przy przewijaniu, delikatne wycieranie skóry dziecka dobrej jakości chusteczkami pielęgnacyjnymi, - delikatne głaskanie i poklepywanie po pleckach,
  • tulenie do piersi,
  • gładzenie wierzchem dłoni policzków i rączek dziecka,
  • w trakcie czynności pielęgnacyjnych, zmiany pieluszek, nawiązywanie kontaktu wzrokowego, uśmiechanie się do dziecka przy jednoczesnej stymulacji dotykowej,
  • masowanie dziecka oliwką – powolnymi ruchami, ciepłymi dłońmi.

2.      Dzieci od 1 roku do 2 lat: bardziej świadoma rola dotyku

  • dalsze stymulowanie zmysłu dotyku w trakcie czynności pielęgnacyjnych, np. delikatne „gilgotanie” w trakcie przewijania,
  • zabawy w masażyki [„pisze pani na maszynie”, „sroczka kaszkę warzyła”, „idzie rak, nieborak”],
  • zabawy turlanki, np. dziecko kładzie się na wyciągniętych nogach siedzącego na podłodze rodzica i turla po nich,
  • wszelkie sytuacje, w których dziecko siedzi na kolanach, np. podczas czytania książeczek, oglądania bajek,
  • kładzenie rączek dziecka na własnej twarzy.

3.      Starsze dzieci – dalsze zabawy z udziałem dotyku, adekwatne do wieku:

  • gilgotki, turlanki, masażyki, zabawa w konika, w karuzelę, wspólne ćwiczenia korekcyjne itp.

Miłość do dziecka, wyrażona dotykiem, to inwestycja na przyszłość

Budowanie z  dzieckiem takiej ciepłej więzi za pomocą kontaktu fizycznego jest swoistą inwestycją. Dziecko przytulane, głaskane, dotykane z miłością, będzie prezentowało takie same reakcje w życiu dorosłym. Będzie czuć wsparcie i bezpieczeństwo na najbardziej podświadomym poziomie, będzie szczęśliwszym człowiekiem.

materiały prasowe Pampers
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza