Bezdech wcześniaczy. Gdy dziecko nagle przestaje oddychać

2012-05-26 17:58

Do czynienia z tzw. bezdechem wcześniaczym mamy w przypadku noworodków urodzonych przed terminem. Bezdech to nagłe zatrzymanie oddechu. Może być przejściowy i odruchowy - doświadczamy go na przykład po zanurzeniu w zimnej wodzie. Albo nieodwracalny i wtedy nazywamy go porażeniem oddechu.

Bezdech wcześniaczy. Gdy dziecko nagle przestaje oddychać
Autor: _photos.com|photos.com Bezdech wcześniaczy. Gdy dziecko nagle przestaje oddychać

Spis treści

  1. Czym jest bezdech wcześniaczy?
  2. Dlaczego wcześniak ma bezdech?
  3. Bezdech wcześniaczy: rodzaje
  4. Bezdech wcześniaczy: diagnoza i monitorowanie
  5. Bezdech wcześniaczy: leczenie konwencjonalne
  6. Bezdech wcześniaczy: leczenie niekonwencjonalne
  7. To może być bezdech wcześniaczy - jak reagować?

Bezdech wcześniaczy w medycynie oznacza patologiczny bezdech z oddechem periodycznym, który występuje u dzieci urodzonych przed 34. tygodniem ciąży (ale też mówi się o bezdechu wcześniaczym w przypadku wszystkich wcześniaków, czyli dzieci urodzonych przed 37. tygodniem życia płodowego).

Czym jest bezdech wcześniaczy?

Bezdech patologiczny to przerwa w oddychaniu trwająca co najmniej 20 sekund albo krócej, ale wiążąca się ze zwolnioną pracą serca (bradykardią), spadkiem napięcia mięśniowego, bladą lub nawet siną skórą. Bezdechy wcześniacze zwykle nawracają. Często towarzyszą zwykłym infekcjom.Skutkiem bezdechu może być niedotlenienie, a ono zaś może spowodować uszkodzenie układu nerwowego oraz zaburzenia pracy innych narządów.

Czytaj też: Groźny bezdech u dziecka - przyczyny i zapobieganie

Dlaczego wcześniak ma bezdech?

Wcześniak częściej niż noworodek urodzony o czasie doświadcza bezdechu z powodu niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego. Bezpośrednią przyczyną bezdechu wcześniaczego może być zwykła infekcja lub zapalenie płuc, a nawet zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsa (rzadko!). Także prozaiczne zakrztuszenie lub „wchłonięcie” ciała obcego do oskrzeli może spowodować zatrzymanie oddechu u dziecka. Wśród przyczyn bezdechu wcześniaczego wymienia się również przetrwały przewód tętniczy oraz spadek poziomu cukru we krwi i krwawienie wewnątrzczaszkowe.

Czytaj też: Retinopatia wcześniacza - przyczyny, objawy, leczenie

Bezdech wcześniaczy: rodzaje

Wyróżnia się trzy rodzaje bezdechów wcześniaczych:

  • bezdech centralny -  jest najczęstszym rodzajem bezdechu u wcześniaków. Wynika z niedojrzałości ośrodków oddechowych znajdujących się w rdzeniu przedłużonym;
  • bezdech obturacyjny – wywoływany jest przez niedrożność dróg oddechowych;
  • bezdech mieszany (złożony) – centralne zatrzymanie oddechu (czyli spowodowane zaburzeniami regulacji ośrodkowej oddychania) jako wynik upośledzenia drożności dróg oddechowych.

Bezdech wcześniaczy: diagnoza i monitorowanie

Bezdech wcześniaczy często połączony jest ze zwolnioną akcją serca. Przez to jest bardziej niebezpieczny. Jeśli dziecko go doświadcza, jego stan musi być monitorowany nawet przez kilka miesięcy. Monitorowanie powinno uwzględniać ciągły pomiar akcji serca i oddechu, pomiar saturacji i ciepłoty ciała.Leczenie ustala się w zależności od przyczyn bezdechu i stopnia nasilenia objawów oraz ogólnego stanu dziecka. Przyjmuje się, że metoda leczenia powinna być jak najmniej inwazyjna. Przed zastosowaniem leczenia zwykle wcześniaki poddawane są szczegółowym badaniom, m.in. USG głowy i serca, poziomu glukozy i elektrolitów we krwi. Wyklucza się także infekcje.

Czytaj też: Chrapanie u dziecka - przyczyny i leczenie

Bezdech wcześniaczy: leczenie konwencjonalne

  • leczenie farmakologiczne (głównie grupa leków metyloksantyny, wśród których znajduje się kofeina);
  • tlenoterapia;nosowy CPAP – czyli wspomagane oddychanie z dodatnim ciśnieniem końcowo-wydechowym.Ostatecznością jest podłączenie dziecka do respiratora.

Bezdech wcześniaczy: leczenie niekonwencjonalne

  • kangurowanie dziecka (ale z wagą powyżej 1500 g), czyli układanie nagiego dziecka na nagim brzuchu mamy – główka maleństwa znajduje się między piersiami mamy. Wcześniak uczy się regularnie oddychać w rytm oddechu matki;
  • stymulacja dotykowa (np. głaskanie po pleckach), która pobudza dziecko do oddychania;
  • wysokie układanie główki dziecka oraz pozycja na brzuchu.

W trakcie leczenia bezdechu wcześniak musi pozostać w szpitalu. Do domu może być wypisany dopiero po siedmiu dniach wolnych od bezdechów.

To może być bezdech wcześniaczy - jak reagować?

  • brak ruchów klatki piersiowej;
  • brak wypływu powietrza przez nos i usta (przytul się do dziecka tak, by twój policzek i ucho były blisko jego ust i nosa);
  • serce bije wolniej niż zwykle;
  • blada skóra, a nawet zsinienie.

Ta sytuacja trwa około 20 sekund. Nie panikuj! Reaguj powoli, wiedząc, że bezdech może się dziecku zdarzyć i nie musi mieć tragicznego finału. Noworodek ma naturalną zdolność tzw. oddychania periodycznego. Czyli po zatrzymaniu oddechu na około 20 sekund następuje przyspieszenie oddechu, a następnie sytuacja może się powtórzyć. Wezwij pomoc lekarską.WAŻNE!Bezdech wcześniaczy jest mylnie łączony z zespołem nagłej śmierci łóżeczkowej. Ale nie ma między nimi związku.

Aneta i Robert Żuchowscy poznali się w programie "Ślub od pierwszego wejrzenia" i stworzyli szczęśliwy związek. Para ma dwoje dzieci, ale każdego dnia musi mierzyć się z dużymi wyzwaniami. Ich córeczka ma ogromne problemy ze zdrowiem.
Każdy rodzic wcześniaka martwi się, czy jego dziecko dogoni rówieśników urodzonych o czasie. Porównuje swojego malca i martwi się, jeśli te porównania wypadną na niekorzyść ich dzieci. O tym, jak wcześniaki doganiają swoich rówieśników, opowiada dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska, specjalista neonatolog, pediatra, kierownik Oddziału Neonatologii Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie.
Wcześniaki w naturalny sposób odstają od rówieśników. Potrzeba czasem miesięcy lub lat, żeby dogoniły dzieci, które urodziły się o czasie. I nie chodzi tylko o problemy fizyczne, ale również o rozwój emocjonalny, społeczny czy poznawczy. Wielu rodziców obserwuje również, że dzieci urodzone przedwcześnie często mają też problemy w szkole. Naukowcy jednak uspokajają - wszystkie problemy miną pod koniec edukacji.
Każdy z nas zna kogoś, kto urodził wcześniaka. W Polsce i na świecie jest ich coraz więcej. Dzieje się tak, ponieważ potrafimy już ratować najmniejsze dzieci, czyli takie, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu, po prostu by nie przeżyły. Z drugiej strony dlatego, że wciąż nie jesteśmy w stanie wyeliminować wszystkich czynników wywołujących przedwczesny poród.
Mówią jednym głosem, ściśle ze sobą współpracują. Dzięki temu potrafią przekonać do swoich rozwiązań różnych partnerów, w tym Ministerstwo Zdrowia. O wyzwaniach polskiej neonatologii rozmawiamy z ustępującym prezesem Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego – prof. dr hab. n. med. Marią Katarzyną Borszewską-Kornacką i obecnym prezesem PTN – prof. dr hab. n. med. Ryszardem Lauterbachem.
Pielęgnacja wcześniaka w domu jest dla rodziców olbrzymim wyzwaniem. Lista obaw i pytań jest długa. Jak prawidłowo opiekować się wcześniakiem? Na co szczególnie być wyczulonym? Na te pytania odpowiada prof. Ewa Helwich, pediatra neonatolog, konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii.
Patrycja przyszła na świat w 25. tygodniu ciąży. W chwili, gdy nastąpił poród przedwczesny, miała dokładnie 24 tygodnie i 6 dni. Była tak maleńka, że z rozłożonymi nóżkami przypominała dużą żabkę i tak słabiutka, że nie było wiadomo, czy uda jej się przeżyć. Dziś ma sześć miesięcy i jest zdrowym, pogodnym niemowlęciem.
Za nią stresująca ciąża z pięcioraczkami obarczona ogromnym ryzykiem, śmierć synka, walka o życie i zdrowie pozostałej czwórki maluszków, a w międzyczasie zwykłe obowiązki mamy 11-ściorga pociech, gospodyni domowej i przedsiębiorcy. „Nie jestem żadną superwoman” – twierdzi skromnie Dominika Clarke. My po wywiadzie z nią jesteśmy jednak innego zdania.
W przededniu światowego Dnia Wcześniaka WHO prezentuje nowe rekomendacje dotyczące dzieci przedwcześnie urodzonych. "Wcześniaki powinny mieć zapewniony kontakt skóra do skóry natychmiast po urodzeniu, aby poprawić ich szanse przeżycie" - twierdzi Światowa Organizacja Zdrowia.
Jak sprawdzić, czy wcześniak lub noworodek przebywających na intensywnej terapii odczuwa ból? Specjaliści z Australii opracowali metody oceny, czy maluszek cierpi, aby móc z porę złagodzić jego dyskomfort.  
Kolejne oddziały neonatologiczne dostaną kamery, dzięki którym rodzice wcześniaków będą mogli obserwować swoje dzieci w domu. Wszystko to w ramach akcji "Oko na Malucha", która wspiera rodziny dzieci przedwcześnie urodzonych, zwłaszcza w czasie pandemii, gdy dostęp do szpitali jest ograniczony.
Jesteś mamą wcześniaka? Chcesz wesprzeć go w rozwoju, by jak najszybciej dogonił rówieśników urodzonych o czasie? Jedną z metod może być muzykoterapia i utwory muzyczne stworzone specjalnie z myślą o dzieciach wcześniej urodzonych. Poznaj piosenki stworzone w ramach wyjątkowego projektu „Młodzi Wirtuozi Najmniejszym z Najmłodszych”.