Jaka jest prawda o bankowaniu krwi pępowinowej?

2021-09-28 9:00 Materiał partnerski
Bankowanie krwi - fakty i mity
Autor: thinkstockphotos.com

Pobranie krwi pępowinowej z roku na rok jest coraz popularniejsze w Polsce. Mimo niezliczonej listy zalet przechowywania komórek macierzystych dziecka, wielu rodziców nadal ma liczne wątpliwości wywołane powielanymi w Internecie mitami związanymi z bankowaniem krwi pępowinowej. Jakie są więc fakty?

W treści obowiązującego od 1. stycznia 2019 roku Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Standardu Organizacyjnego Opieki Okołoporodowej obecny jest zapis: „program edukacji przedporodowej obejmuje informowanie o możliwości deponowania tkanek popłodu- w tym krwi pępowinowej, sznura pępowinowego – w celu pozyskania komórek macierzystych”. Każda kobieta w czasie ciąży powinna więc odbyć rzetelną rozmowę z lekarzem lub położną na temat właściwości komórek macierzystych, a także omówić zalety i ograniczenia pobrania krwi pępowinowej dziecka. Rodzice nie powinni rezygnować z możliwości przechowywania komórek macierzystych dziecka pochopnie, po usłyszeniu powielanych, nieprawdziwych informacji związanych z bankowaniem. Sprawdź m.in. jakie są tak naprawdę koszty przechowywania komórek macierzystych i czy chęć bankowania wpływa na moment odpępnienia dziecka?

Spis treści

  1. Krew pępowinowa i zawarte w niej komórki macierzyste mają wyjątkowe właściwości
  2. Bankowanie krwi pępowinowej nie jest drogie
  3. Własne komórki macierzyste mogą być wykorzystane w terapii dziecka
  4. Ilość komórek macierzystych w krwi pępowinowej jest wystarczająca do terapii starszych dzieci
  5. Komórki z krwi pępowinowej mają większe zdolności regeneracyjne od szpiku
  6. Bankowanie krwi pępowinowej ma sens szczególnie w bankach rodzinnych
  7. Chęć pobrania krwi pępowinowej nie wpływa na moment odpępnienia dziecka
  8. Krew pępowinowa jest wykorzystywana w Polsce

Krew pępowinowa i zawarte w niej komórki macierzyste mają wyjątkowe właściwości

Krew pępowinowa jest obecna w naczyniach pępowiny. W czasie ciąży dzięki niej dostarczane są dziecku wszystkie niezbędne składniki odżywcze oraz tlen. Po porodzie dochodzi do przecięcia pępowiny, która następnie jest razem z łożyskiem (tzw. popłód) utylizowana przez szpital. W ten sposób giną także obecne w krwi pępowinowej komórki macierzyste dziecka, mające wyjątkowe właściwości.

Komórki macierzyste pępowiny należą do komórek multipotencjalnych, czyli mogących dać początek kilku innym typom komórek. Dzięki swoim właściwościom odbudowy i regeneracji komórki macierzyste mają zastosowanie przy naprawie uszkodzonych komórek oraz tkanek. Z tego powodu są obecnie wykorzystywane w leczeniu ponad 80 chorób, a intensywne badania nad kolejnymi możliwościami ich użycia nadal trwają.

Bankowanie krwi pępowinowej nie jest drogie

Wielu rodziców z góry błędnie zakłada, że bankowanie krwi pępowinowej jest procedurą dostępną jedynie dla wybranych rodzin. Wynika to najprawdopodobniej z często powielanego mitu związanego z bardzo wysokimi kosztami przechowywania komórek macierzystych dziecka. Obecnie system opłat podzielony jest na trzy części: tzw. opłatę przedporodową, poporodową oraz abonamentową. Jednorazowa opłata w trakcie ciąży to obecnie około 250-450 zł. Pokrywa ona koszty zestawu pobraniowego, jego transportu ze szpitala oraz wstępną preparatykę. Przez 10 miesięcy po porodzie koszty wynoszą między 250 a 450 zł miesięcznie i są związane z badaniami, mrożeniem oraz przygotowaniem komórek do przechowywania. Po roku od urodzenia dziecka opłata za przechowywanie komórek macierzystych z krwi pępowinowej wynosi zaś 50-70 zł na miesiąc. Wielu rodziców też często decyduje się na pokrycie kosztów bankowania ze świadczenia „500+”, zapewniając swojemu dziecku bezpieczną przyszłość.

Krew pępowinowa - proces pobierania krwi

Własne komórki macierzyste mogą być wykorzystane w terapii dziecka

Statystycznie prawdopodobieństwo wykorzystania komórek macierzystych do terapii w trakcie całego życia wynosi 1:100. Komórki macierzyste krwi pępowinowej mogą być wykorzystane w leczeniu zarówno dziecka, od którego zostały pobrane, ale także, jeśli tylko występuje zgodność tkankowa, jego starszego lub młodszego rodzeństwa oraz rodziców. To jaki materiał potrzebny jest do terapii zależy m.in. od rodzaju choroby i jej stopnia zaawansowania, a także decyzji lekarza prowadzącego. Chorobą, w której wykorzystanie własnych komórek macierzystych jest niemożliwe jest ostra białaczka limfoblastyczna. Ale np. w terapii mózgowego porażenia dziecięcego, komórki macierzyste pochodzące z krwi pępowinowej dziecka, od którego zostały pobrane, są skuteczną metodą wspomagającą jego leczenie.

Przeczytaj również: Te dzieci żyją dzięki komórkom macierzystym

Ilość komórek macierzystych w krwi pępowinowej jest wystarczająca do terapii starszych dzieci

Nie da się przewidzieć, ile dokładnie komórek podczas porodu uda się pozyskać. Jest to zawsze kwestia indywidualna. Duża ilość krwi nie jest jednoznaczna z dużą liczbą komórek macierzystych. Z drugiej strony jednak, próbka zawierająca małą ilość pobranej krwi pępowinowej może być bogata w komórki macierzyste i wystarczyć do wykorzystania w przyszłości. Najczęściej podczas porodu pobierane jest około 75 ml krwi pępowinowej. W takiej porcji znajduje się 800 milionów komórek. Potrzebna do przeszczepienia dawka wynosi ok. 20-25 mln komórek na kilogram masy ciała biorcy. Łatwo policzyć, że 1 porcja krwi pępowinowej wystarczyć może nawet dla 50- kilogramowego biorcy. Gdy pacjent waży więcej niż 40-50 kg, zastosować można tzw. przeszczepienie łączone (ko-transplantację). Dobiera się wtedy do porcji komórek z krwi pępowinowej porcję z innego źródła np. ze szpiku, sznura pępowiny lub krwi obwodowej.

Komórki z krwi pępowinowej mają większe zdolności regeneracyjne od szpiku

Komórki macierzyste obecne są zarówno w szpiku kostnym, jak i w krwi pępowinowej. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, jaka jest przewaga tych pochodzących z krwi pępowinowej. Z racji swojej mniejszej dojrzałości immunologicznej, powodują one np. mniejszą liczbę powikłań po przeszczepieniu. Poza tym ich zdolność regeneracyjna jest 10-krotnie większa od komórek pochodzących ze szpiku kostnego. Ze względu na fakt, że laboratorium w razie choroby udostępnia praktycznie „od ręki” przechowywane komórki macierzyste dziecka, czas związany z przygotowaniem materiału potrzebnego do przeszczepienia jest krótszy i nie tracimy go na, często długotrwałe, szukanie dawcy szpiku kostnego. Poza tym dzięki umieszczeniu komórek macierzystych w bardzo niskich temperaturach, ryzyko ich uszkodzeń oraz starzenia się jest dużo mniejsze niż ma to miejsce w przypadku komórek szpiku kostnego.

Bankowanie krwi pępowinowej ma sens szczególnie w bankach rodzinnych

Obecnie na rynku funkcjonują banki publiczne oraz banki rodzinne. Banki publiczne umożliwiają wykorzystanie komórek macierzystych przez dowolnego pacjenta. Jeśli więc dziecko zachoruje nie będzie można wykorzystać jego komórek, ponieważ niezbędne jest tam zrzeknięcie się praw do własnych komórek macierzystych. Przechowując je zaś w banku rodzinnym rodzice mają pewność, że w razie wystąpienia takiej potrzeby komórki trafią do kogoś z ich bliskich. Chcąc więc zabezpieczyć przyszłość swoich dzieci lepiej jest zdecydować się na bank rodzinny. Ponadto rodzice mają wtedy pewność, że przechowywane próbki są najlepszej jakości i zawierają wartościowy materiał.

Chęć pobrania krwi pępowinowej nie wpływa na moment odpępnienia dziecka

Według obowiązujących zaleceń, pępowina przecinana jest po ustaniu tętnienia, czyli nie wcześniej niż po 1 minucie od urodzenia dziecka. Proces pobrania krwi pępowinowej nie ma żadnego wpływu na ten moment. To personel medyczny, najczęściej po konsultacji z rodzicami, decyduje, kiedy powinno dojść do odcięcia pępowiny. Zawsze brany jest pod uwagę stan zarówno dziecka, jak i mamy. Coraz więcej rodziców decyduje się na tzw. późne odpępnienie. Wbrew powszechnej opinii, nie stanowi to przeciwwskazania do pobrania wystarczającej objętości krwi pępowinowej.

Krew pępowinowa jest wykorzystywana w Polsce

W Polsce terapie komórkami macierzystymi zyskują na popularności. Aktualnie komórki macierzyste z krwi pępowinowej przeszczepiane są w siedmiu ośrodkach, a komórki macierzyste pochodzące ze sznura pępowiny- które są wykorzystywane szczególnie w medycynie regeneracyjnej- w dziesięciu. Przeszczepienia wykonywane są m.in. w Lublinie, Bydgoszczy czy Poznaniu. Standardowe przeszczepienia są w Polsce aktualnie refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaś nowe terapie związane z wykorzystaniem komórek macierzystych pochodzących z krwi pępowinowej stosowane np. w łagodzeniu objawów autyzmu czy mózgowego porażenia dziecięcego są na razie nierefundowane przez NFZ.

Pamiętaj, że bankując krew pępowinową, inwestujesz w zdrowie i przyszłość swojej rodziny. Szansę na pobranie krwi pępowinowej ma się tylko raz w życiu dziecka- przy porodzie. Warto podjąć więc tę niezwykle ważną decyzję po poznaniu wszystkich faktów dotyczących przechowywania komórek macierzystych. Każdą informację usłyszaną od znajomych lub przeczytaną w Internecie należy zawsze zweryfikować w rzetelnych źródłach. W razie jakichkolwiek pytań i wątpliwości warto przed podjęciem decyzji wybrać się na konsultację medyczną w wybranym banku komórek macierzystych.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza