- Nadmierne wyręczanie dziecka może prowadzić do wyuczonej bezradności.
- Samodzielność najlepiej rozwijają codzienne obowiązki dopasowane do wieku.
- Już kilkulatki mogą pomagać w prostych pracach domowych.
- Naturalne konsekwencje błędów uczą odpowiedzialności skuteczniej niż długie rozmowy.
Dlaczego dziecko nie umie się spakować? Skutki ciągłego pomagania
Widok rodziców noszących plecaki za swoje dzieci i pakujących im śniadania to codzienność pod każdą szkołą. Często wyręczamy je z miłości lub po prostu w pośpiechu, bo tak jest szybciej i o wiele wygodniej. Okazuje się jednak, że robienie wszystkiego za malucha w podstawowych sprawach przynosi z reguły więcej szkody niż pożytku.
Jak pokazało badanie opublikowane na łamach czasopisma Self Determination Theory, nadmierna kontrola i wyręczanie starszych dzieci prowadzi u nich do tak zwanej wyuczonej bezradności. Kiedy z czasem pozwalamy dziecku na samodzielne rozwiązywanie problemów, uczy się ono, że jego własne działania mają realny wpływ na to, co się dzieje wokół. Dzięki wspieraniu takiej niezależności maluch w przyszłości o wiele łatwiej poradzi sobie z kłopotami i nie podda się przy pierwszej lepszej okazji.
Jakie obowiązki domowe dać maluchowi? Podział na wiek dziecka
Nauka samodzielności zaczyna się w domu od najzwyklejszych i codziennych spraw, o czym przypomina portal Cleveland Clinic, proponując konkretne zadania:
- Dzieci w wieku od około roku do dwóch lat mogą już odkładać swoje zabawki na wyznaczone miejsce i odnosić plastikowy kubek do zlewu po skończonym posiłku
- Przedszkolaki mające od trzech do pięciu lat chętnie pomogą w podlewaniu kwiatków, karmieniu psa czy niesieniu lekkich zakupów z samochodu do domu
- Dzieci wczesnoszkolne od sześciu do dziesięciu lat są już gotowe na pakowanie swojego drugiego śniadania, opróżnianie zmywarki oraz układanie czystych ubrań w szafie
Warto rozważyć dopasowanie tych drobnych prac do faktycznego wieku i możliwości naszego dziecka. Na początku z pewnością będzie potrzebowało ono naszej pomocy oraz odrobiny cierpliwości, ale z upływem czasu takie domowe obowiązki wejdą mu po prostu w krew.
Dziecko gubi worek na WF i zapomina rzeczy z szatni. Co robić?
Kolejnym sporym wyzwaniem dla rodziców jest wieczne gubienie przez dzieci ubrań w szatni czy zostawianie rzeczy na boisku szkolnym. Zwykłe proszenie i przypominanie o zabraniu butów na zmianę lub worka na zajęcia sportowe rzadko przynosi zadowalające efekty. Uczeń zazwyczaj działa w ogromnym pośpiechu, łapie swój plecak i natychmiast wybiega na korytarz, zupełnie zapominając o tym, co położył na ławce obok.
Ciekawy sposób na ten kłopot proponuje portal szpitala Children’s Hospital of Philadelphia, radząc przerwanie tego nawyku poprzez doczepienie do zamka w plecaku zwykłego, małego karabińczyka. Zapięcie i odpięcie takiego haczyka wymusza na dziecku chwilę fizycznego zatrzymania się i pomyślenia o tym, co właśnie w tej chwili robi. Taki ułamek sekundy przerwy w działaniu bardzo często w zupełności wystarczy, żeby uczeń rozejrzał się dookoła i upewnił, czy na pewno ma ze sobą wszystko.
Kiedy pozwolić dziecku ponieść konsekwencje swoich błędów?
Pozwalanie dziecku na ponoszenie naturalnych konsekwencji swoich czynów to świetna lekcja życiowa, o czym można szczegółowo przeczytać na portalu uczelni Oklahoma State University Extension. Jeśli pociecha zapomni zabrać rano kurtki, a po południu zrobi się zimno i zacznie padać deszcz, dobrym pomysłem może być pozwolenie jej po prostu trochę zmoknąć, zamiast dowozić suche ubranie pod same drzwi szkoły. Podobna zasada działa, gdy maluch rzuci zabawkę na podłogę i zniszczy ją pies, albo gdy rano nie ma w szafie ulubionej koszulki, bo uczeń wczoraj nie wrzucił jej do kosza na pranie. Oczywiście w ten sposób postępujemy wyłącznie wtedy, gdy cała sytuacja jest w pełni bezpieczna dla zdrowia naszego dziecka i nic mu nie grozi. Taki delikatny zimny prysznic uczy wyciągania mądrych wniosków o wiele skuteczniej niż długie rodzicielskie rozmowy o odpowiedzialności za własne rzeczy.
6 pomysłów na samodzielną zabawę dla 3-latka
6
