- Pytania dzieci o niepełnosprawność wynikają najczęściej z naturalnej ciekawości, a nie ze złych intencji.
- Uciszanie lub szybka zmiana tematu może sugerować dziecku, że inność jest czymś wstydliwym.
- Najlepiej odpowiadać krótko, rzeczowo i bez oceniania, opierając się na faktach.
- Warto pokazywać podobieństwa między ludźmi, zamiast skupiać się wyłącznie na różnicach.
- Jeśli rodzic nie zna odpowiedzi, powinien uczciwie to powiedzieć i wspólnie poszukać informacji.
Dlaczego dziecko głośno pyta o wygląd innej osoby? Wyjaśniamy
Spacerujecie po parku i nagle twój maluch pokazuje palcem na kogoś na wózku inwalidzkim, pytając głośno o jego wygląd. W takiej chwili wielu rodziców oblewa zimny pot i najchętniej zapadliby się pod ziemię. Zaczynamy nerwowo uciszać dziecko i szybko zmieniamy temat, żeby tylko uniknąć wstydu przed innymi ludźmi.
Jak czytamy na stronie amerykańskiej agencji CDC, takie zachowanie malucha wynika z naturalnej ciekawości świata, a nie z chęci oceny drugiego człowieka. Kiedy odwracasz uwagę dziecka, dajesz mu sygnał, że niepełnosprawność to powód do wstydu i coś, o czym nie wolno rozmawiać. Dobrym pomysłem może być potraktowanie tej sytuacji jako świetnej okazji do nauki empatii i szacunku do innych.
Jak reagować na pytania malucha o niepełnosprawność na ulicy?
Najlepiej odpowiadać na pytania dziecka bardzo krótko i wprost, skupiając się na samych faktach. Możesz na przykład powiedzieć, że niektórzy ludzie chodzą na własnych nogach, a inni potrzebują do tego wózka. Warto od razu wytłumaczyć, że wytykanie palcem i gapienie się na kogoś nie jest w porządku, ale samo zadawanie pytań jest całkowicie naturalne. Dobrze jest też poszukać drobnych podobieństw między dzieckiem a osobą z niepełnosprawnością, na przykład zwracając uwagę na ten sam kolor czapki czy wesoły uśmiech. Dzięki temu maluch szybko zrozumie, że wózek czy inny sposób mówienia to tylko jedna z cech, a nie cała prawda o spotkanym człowieku.
Jak mądrze mówić o niepełnosprawności? Zestawienie dobrych praktyk
Zwracanie uwagi na dobór odpowiednich słów ma ogromne znaczenie, ponieważ to od nas dzieci uczą się szacunku do drugiego człowieka:
- zawsze stawiaj człowieka na pierwszym miejscu, mówiąc osoba z niepełnosprawnością zamiast używać określenia inwalida
- skupiaj się na tym, co dana osoba potrafi, dlatego powiedz, że ktoś używa wózka, a nie że jest do niego przykuty
- unikaj słów, które brzmią jak ocena i budzą negatywne skojarzenia, takich jak kaleka czy osoba specjalnej troski
- tłumacz dziecku, że niektóre różnice widać od razu, ale istnieją też takie, których na pierwszy rzut oka w ogóle nie zauważymy (na przykład autyzm, z powodu którego komuś trudniej wyrażać emocje)
Używanie prostego i pozbawionego uprzedzeń języka sprawia, że dzieci oswajają się z tematem i traktują różnorodność jako coś zupełnie zwyczajnego w naszym życiu.
Dziecko zadaje trudne pytania, a ty nie znasz odpowiedzi. Co robić?
Czasami maluch może zadać ci tak szczegółowe pytanie, że po prostu zabraknie ci słów i nie będziesz wiedzieć, jak zareagować. W takiej sytuacji nie warto wymyślać żadnych niestworzonych historii, tylko lepiej szczerze przyznać się dziecku, że po prostu nie znasz odpowiedzi. Zawsze możesz obiecać, że sprawdzisz to po powrocie do domu, co pokaże dziecku, że traktujesz jego ciekawość bardzo poważnie. Jeśli znajdujecie się w luźnej sytuacji i widzisz, że dana osoba jest uśmiechnięta i otwarta, możesz grzecznie zapytać, czy nie miałaby nic przeciwko krótkiej rozmowie z twoim maluchem. Warto jednak mieć na uwadze, że każdy ma prawo do prywatności i zawsze należy ze zrozumieniem przyjąć ewentualną odmowę.
Pierwszy dzień w przedszkolu - te książeczki pomogą dziecku w adaptacji
9
