CRP badanie - norma. Co oznacza badanie krwi CRP?

2018-02-27 12:25
CRP badanie
Autor: thinkstockphotos.com

Badanie CRP określa stężenie białka C-reaktywnego tzw. białka ostrej fazy. Wysokie CRP może oznaczać zarówno infekcję, jak i niewydolność nerek czy nawet chorobę nowotworową. Jakie są normy badania krwi CRP?

Na czym polega badanie CRP?

U pacjentów z podejrzeniem infekcji wykonywane mogą być różnorodne badania. Wstępnie mierzona jest u nich przede wszystkim temperatura, w przypadku zaś badań laboratoryjnych, które mogą być zlecone pacjentowi z jakimś zakażeniem, można wykonać np. OB, morfologia krwi (celem oceny liczby białych krwinek) czy oznaczenie stężeń prokalcytoniny oraz CRP we krwi.

Ostatnie z wymienionych – czyli CRP – jest badaniem dość interesującym przede wszystkim ze względu na duży zakres powodów, z których wykonywane jest to oznaczenie.

Badanie CRP przeprowadzane jest bowiem u pacjentów będących w dowolnym wieku i z naprawdę rozmaitych przyczyn – zlecane ono może być u osób z gorączką i kaszlem, ale i u pacjentów z bólem w klatce piersiowej.

Spis treści:

Czym jest CRP?

CRP to skrót od angielskiej nazwy C-reactive protein, w języku polskim nazywane jest ono białkiem C-reaktywnym. Białko to zaliczane jest do tzw. białek ostrej fazy, czyli takich cząsteczek, które związane są z istnieniem w organizmie stanu zapalnego.

CRP zostało odkryte już dość dawno, bo w 1930 roku. Początkowo sądzono, iż cząstka ta pojawia się we krwi wtedy, kiedy do organizmu wtargną jakieś patogeny zdolne do jej produkcji – takie przypuszczenia wzięły się stąd, iż początkowo CRP wykrywano tylko u chorych z różnymi infekcjami.

Z biegiem czasu zauważono, iż białko C-reaktywne pojawia się również i u osób z rozmaitymi innymi schorzeniami i wtedy właśnie jasne stało się to, iż jest ono produkowane przez ludzki organizm, a co więcej – funkcja tego białka jest wyjątkowa ważna.

Zobacz, jak przygotować się do badania krwi

Jak przygotować się do badania krwi?

Gdzie produkowane jest CRP?

Produkcja CRP, podobnie jak i innych białek ostrej fazy, zachodzi głównie w wątrobie, w mniejszej ilości białko to produkowane jest przez komórki tkanki tłuszczowej. Synteza tej cząsteczki pobudzana jest wystąpieniem w organizmie różnych reakcji, głównie zapalnych, przez które wzrasta ilość interleukiny-6 we krwi. Ten właśnie mediator pobudza wątrobę do syntezy różnych niezbędnych w odpowiedzi układu odpornościowego substancji, z których jedną z nich jest właśnie CRP.

Funkcje CRP

Białko C-reaktywne odgrywa niebagatelną rolę w odpowiedzi immunologicznej. CRP promuje bowiem wiązanie czynników należących do układu dopełniacza (dzięki temu stymuluje ono zarówno opłaszczanie różnych patogenów, jak i ich pożeranie przez komórki układu odpornościowego, specjalistycznie określane jako fagocytoza). Poza tym CRP ma również pobudzający wpływ na czynność samych białych krwinek.

W jakich sytuacjach wykonuje się badanie CRP?

CRP oznaczane jest zarówno w przypadku diagnostyki różnych chorób, jak i przy konieczności monitorowania przebiegu rozmaitych schorzeń.

Badanie białka C-reaktywnego zlecane jest przede wszystkim u pacjentów z podejrzeniem różnorodnych infekcji, i to zarówno tych spowodowanych przez wirusy, jak i przez bakterie czy różne inne patogeny.

Lekarze zlecają oznaczenie CRP nie tylko na etapie diagnozowania, ale i później. Monitorowanie dynamiki zmian stężenia CRP we krwi pozwala bowiem dokonać oceny tego, czy infekcja u pacjenta została opanowana, czy też może jednak choroba nadal się u niego toczy.

Czasami CRP zlecane jest jednak u osób zdrowych. Związane jest to z tym, iż możliwe jest wykorzystanie badania tego białka do oceniania tzw. ryzyka sercowo-naczyniowego, czyli tego, czy pacjent znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia różnych chorób kardiologicznych, takich jak np. zawał serca.

Zobacz także:

Immunoglobulina - funkcje i zastosowania przeciwciał

Morfologia krwi: najważniejsze badanie W CIĄŻY

Jaka jest norma CRP u dzieci i dorosłych?

Za prawidłowe uznaje się wartości CRP mniejsze od 5 mg/l. Norma CRP jest taka sama w przypadku osób dorosłych, noworodków oraz u niemowląt – nie jest ona zależna od wieku pacjenta, u którego wykonywane jest badanie CRP.

Czasami zetknąć się można z innymi normami CRP. Taka sytuacja dotyczy jednak wspominanej wyżej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, w której białko C-reaktywne jest oznaczane wysoce czułymi metodami – wtedy badanie określane jest jako hs-CRP. W zależności od uzyskanego pomiaru, ryzyko chorób kardiologicznych określa się u pacjenta jako:

  • małe, kiedy wartość CRP jest mniejsza od 1mg/l,
  • umiarkowane, w sytuacji, gdy CRP wynosi od 1 do 3 mg/l,
  • wysokie, gdy zmierzona wartość CRP jest większa od 3 mg/l.

Przyczyny podwyższonego CRP

Nie każdy wynik badania CRP, który jest podwyższony, musi od razu budzić niepokój. Niewielki wzrost wartości białka C-reaktywnego powyżej normy może bowiem być związany np. z ciążą, paleniem papierosów czy z otyłością. Mowa tutaj jednak o sytuacjach, kiedy CRP ma wartość dwucyfrową i jego stężenie sięga około 10-20 mg/l. 

Wyniki znacząco przekraczające normę, np. trzycyfrowe, zdecydowanie mogą już oznaczać istnienie u pacjenta jakiegoś schorzenia. Wśród przyczyn podwyższenia CRP wymienia się jednak wyjątkowo dużą ilość problemów, takich jak:

  • infekcje (wzrost CRP występować może w przebiegu różnorodnych zakażeń, typowo jednak najwyższe wartości występują u chorych z zakażeniami bakteryjnymi, mniejsze zaś – lecz również podwyższone – można obserwować u osób z infekcjami wirusowymi),
  • choroby nowotworowe,
  • niewydolność nerek,
  • różne przewlekłe choroby zapalne (np. zapalne choroby jelit),
  • stan po przebyciu jakiegoś urazu (szczególnie rozległego),
  • oparzenia,
  • choroby tkanki łącznej (takie jak np. toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów),
  • martwica różnych tkanek (w tym przypadku przyczyną podwyższenia CRP może być np. zawał mięśnia sercowego).

Jak interpretować wynik CRP?

Samo badanie CRP nie jest wystarczające do tego, aby postawić u pacjenta diagnozę. Pod uwagę w procesie diagnostycznym trzeba również wziąć różne inne aspekty, takie jak chociażby występujące u chorego objawy czy odchylenia w innych wykonanych u niego badaniach laboratoryjnych. Dopiero po przeanalizowaniu wszystkich wymienionych możliwe jest wysunięcie wniosków na temat tego, co stoi za wynikiem CRP powyżej normy.

Badanie białka C-reaktywnego można wykonać na własną rękę (oczywiście po opłaceniu jego kosztów), z wymienionych jednak przyczyn – w przypadku wyniku przekraczającego normę – najkorzystniej jest nie analizować go samemu, lecz udać się z tym wynikiem na konsultację do lekarza.

O czym trzeba pamiętać, analizując wynik CRP?

Należy zwrócić uwagę na to, że w niektórych sytuacjach oznaczenie CRP może nie być miarodajne – dotyczy to w szczególności badania hs-CRP. Rzeczywiście analiza tego parametru pozwala oceniać ryzyko sercowo-naczyniowe, aczkolwiek u osób, które zmagają się z przewlekłym stanem zapalnym (wynikającym np. z jakiejś przewlekłej choroby) wynik badania ciężko uznać za diagnostyczny. U takich pacjentów podwyższone CRP wynika w końcu nie z tego, iż większe jest u nich ryzyko chorób kardiologicznych, lecz z powodu istniejącej u nich, długotrwałej reakcji zapalnej.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza