Przepuklina brzuszna - objawy, leczenie, kiedy operacja?

przepuklina-brzuszna-jak-wyglada
Autor: thinkstockphotos.com

Przepuklina brzuszna u dzieci może wymagać zarówno jedynie czujnej obserwacji, ale też pilnego przeprowadzenia operacji. Jak rozpoznać przepuklinę brzuszną u dziecka? Kiedy rodzice mogą być spokojni o stan zdrowia swojej pociechy, a kiedy muszą oni pilnie udać się do szpitala?

Występowanie przepukliny przypisywane jest głównie osobom dorosłym, problem ten jednak (i to nawet bardzo często), może się pojawiać i u dzieci. W populacji pediatrycznej wyróżnia się istnienie różnych rodzajów przepuklin, jednymi z najczęstszych są przepukliny brzuszne. Przepuklina u dziecka może, ale też nie musi budzić niepokoju – każdy rodzic powinien zatem wiedzieć, w jakich przypadkach dziecko z przepukliną brzuszną powinno pilnie trafić do lekarza, a w jakich sytuacjach wystarczy tylko czujne obserwować swojego potomka.

Przepuklina brzuszna: co to jest?

Mianem przepukliny nazywa się stan, w którym dochodzi do nieprawidłowego przemieszczenia się tkanek poza ich pierwotną lokalizację. W przypadku przepuklin brzusznych takiemu przemieszczeniu podlegać może fragment otrzewnej, ale i razem z nim pętle jelitowe lub elementy innych narządów jamy brzusznej. W przepuklinach wyróżnia się między innymi tzw. wrota przepukliny (czyli otwór, przez który przemieszczają się tkanki), a także worek przepukliny, który to osłania jej zawartość.

Jakie przepukliny brzuszne występują u dzieci?

Przepuklina brzuszna u dziecka może być stanem zarówno wrodzonym, jak i nabytym. W pierwszej z wymienionych sytuacji problem może stanowić zarówno izolowaną wadę wrodzoną, jak i stanowić jedną z wielu wad wrodzonych u dziecka. Przykładem takiej przepukliny jest przepuklina pępowinowa. Pojawia się ona wtedy, kiedy w trakcie rozwoju wewnątrzmacicznego zaburzeniu ulega rozwój ściany jamy brzusznej. Istnienie tego problemu może być zdiagnozowane jeszcze przed urodzeniem się dziecka – możliwe jest to podczas, wykonywanych u kobiet ciężarnych, badań ultrasonograficznych.

Kiedy pojawia się przepuklina brzuszna?

Przepukliny mogą pojawiać się u dzieci, jak już wspomniano, również w różnym czasie po urodzeniu. Związane jest to z tym, że u małych pacjentów tkanki budujące ścianę jamy brzusznej nie są jeszcze w pełni wykształcone i z tego względu istnieje u nich zwiększona tendencja do pojawiania się przepuklin. Znacznie zwiększonym ryzykiem wystąpienia tego problemu obarczone są szczególnie te dzieci, które urodziły się przedwcześnie.

Najczęstszymi nabytymi przepuklinami u dzieci są przepukliny pachwinowe oraz przepukliny pępkowe. Inną spotykaną w tej grupie pacjentów przepukliną brzuszną jest przepuklina mosznowa. Możliwe jest również wystąpienie u dziecka przepukliny udowej, jednakże takie zjawisko nie jest często spotykane.

Objawy przepuklin brzusznych

Zazwyczaj istnienie przepukliny brzusznej u dziecka nie prowadzi do żadnych dolegliwości (szczególnie w przypadku, gdy przepuklina jest mała - może ona nawet wtedy nawet nie być zauważalna dla rodziców). Zdarza się też, że przepuklina jest widoczna okresowo, tylko podczas wystąpienia pewnych sytuacji u dziecka. Mowa tutaj o stanach, w których dochodzi do wzmożonego ciśnienia we wnętrzu jamy brzusznej, przez które to dochodzi do czasowego uwypuklenia worka przepuklinowego. Takimi stanami mogą być np. płacz dziecka, kaszel u dziecka czy kichanie.

Jak wygląda przepuklina brzuszna?

Przepukliny brzuszne mogą przybierać postać uwypukleń lub też przybierać kształt guzkowatych tworów. Najczęściej są one miękkie i – co ważne – niebolesne. Lokalizacja zmiany zależna jest od rodzaju przepukliny brzusznej występującej u dziecka – uwypuklenie w okolicy pępka sugeruje istnienie u niego przepukliny pępkowej, z kolei uwypuklenie w okolicy pachwinowej powinno nasuwać podejrzenie przepukliny pachwinowej u dziecka.

Przepuklina brzuszna u dziecka: leczyć czy obserwować? 

W leczeniu przepuklin brzusznych u dzieci stosowane jest leczenie operacyjne. Podkreślić jednak należy, że nie każde dziecko z przepukliną znajdzie się na stole operacyjnym. W przypadku, gdy u noworodka istnieje niewielka przepuklina pępkowa, możliwe jest czujne wyczekiwanie – istnieje bowiem szansa na to, że przepuklina całkowicie samoistnie zaniknie.

Przepuklina brzuszna - kiedy operacja?

Operacje przepuklin brzusznych zalecane są w kilku przypadkach. Jako zabiegi planowe wykonuje się je wtedy, kiedy dziecko staje się coraz starsze – np. osiąga 4. czy 5. rok życia – a przepuklina nadal u niego istnieje lub też stale zwiększa ona swoje wymiary. Inne podejście terapeutyczne obowiązuje w przypadku przepukliny pępowinowej oraz w razie wystąpienia stanu, który określany jest jako uwięźnięcie przepukliny.

Przepukliny pępowinowe leczone są zazwyczaj bezpośrednio po urodzeniu się dziecka. W terapii stosuje się postępowanie jednoetapowe, polegające na tym, że przemieszczone narządy wprowadzane są do wnętrza jamy brzusznej, a następnie brzuch maluszka zostaje odpowiednio zaszyty. Zdarza się jednak, że worek przepuklinowy ma bardzo duże wymiary, a do tego u pacjenta istnieje znaczny niedorozwój powłok jamy brzusznej. W takich przypadkach może zaistnieć konieczność podzielenia leczenia na etapy. Terapia bazuje tutaj na tym, że lekarze doprowadzają do zabezpieczenia zawartości worka przepuklinowego, a jednocześnie stosują np. specjalne wyciągi w celu mechanicznego rozciągnięcia powłok jamy brzusznej. W momencie, kiedy uda się osiągnąć odpowiedni stopień rozciągnięcia ścian jamy brzusznej, przemieszczone narządy wprowadzane są do swojej pierwotnej lokalizacji, a powłoki brzuszne dziecka są zaszywane.

Uwięźnięcie przepukliny - co to takiego? 

Rodzice, których dziecko ma przepuklinę, powinni mieć wiedzę o pewnym zagrożeniu, które jest związane z tym stanem. Mowa tutaj o uwięźnięciu przepukliny. Dochodzi do niego wtedy, kiedy zawartość worka przepuklinowego ulegnie zakleszczeniu. Jest to zjawisko bardzo niebezpieczne, ponieważ związane z nim przerwanie dopływu krwi (np. do jelita) grozi wystąpieniem nawet martwicy tkanek. Objawami, które mogą sugerować, że u dziecka doszło do uwięźnięcia jego przepukliny, mogą być:

  • silny ból brzucha,
  • zatrzymanie gazów i stolca,
  • znaczne zaczerwienienie skóry w okolicy przepukliny,
  • wzdęcie brzucha.

Przy podejrzeniu, że u dziecka doszło do uwięźnięcia przepukliny, rodzice nie powinni się wahać – należy wtedy pilnie udać się do lekarza. Problem zaliczany jest do tzw. stanów ostrych, w których bardzo istotne jak najszybsze wdrożenie leczenia. Im szybciej przeprowadzona zostanie operacja uwięźniętej przepukliny, tym większe bowiem szanse na to, że nie dojdzie do wystąpienia u dziecka jeszcze groźniejszych zaburzeń, wśród których wymienić można zapalenie otrzewnej, jak i nawet wstrząs anafilaktyczny.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE