- Wyciek ropy, krwi lub płynu z ucha wymaga szybkiej oceny lekarskiej
- Obrzęk i zaczerwienienie za uchem mogą wskazywać na powikłanie infekcji
- Ból ucha, który trwa ponad 2–3 dni lub nawraca, wymaga konsultacji lekarskiej
- Gorączka i podejrzenie bólu ucha u niemowlęcia wymagają szczególnej uwagi
Pierwsze objawy bólu ucha u dziecka. Na co zwrócić uwagę?
Ból ucha nie zawsze oznacza zapalenie ucha środkowego. Może towarzyszyć katarowi i infekcji gardła, pojawić się po pływaniu albo wynikać z podrażnienia przewodu słuchowego. Starsze dziecko zwykle potrafi powiedzieć, że boli je ucho. U niemowlęcia i małego dziecka objawy mogą być mniej jednoznaczne.
Małe dziecko może częściej płakać, być rozdrażnione, gorzej spać lub odmawiać jedzenia. Zdarza się, że pociera albo pociąga ucho, słabiej reaguje na dźwięki czy ma trudność z utrzymaniem równowagi. Samo dotykanie ucha nie potwierdza infekcji. Jeśli jednak towarzyszą mu gorączka, wyraźny ból lub zmiana zachowania dziecka, warto je obserwować i skontaktować się z lekarzem.
Szczególnej uwagi wymaga niemowlę poniżej 12. miesiąca życia z podejrzeniem bólu ucha. U dziecka młodszego niż 3 miesiące temperatura 38°C lub wyższa jest wskazaniem do natychmiastowego kontaktu z opieką medyczną, niezależnie od przypuszczalnej przyczyny gorączki.
Kiedy z bólem ucha u dziecka trzeba pilnie jechać do lekarza?
Nie czekaj z kontaktem z lekarzem, jeśli dziecko wygląda na wyraźnie chore, szybko słabnie lub objawy nasilają się z godziny na godzinę. Pilnej oceny wymaga też wysoka gorączka, zwłaszcza powyżej 39°C, dreszcze oraz silny ból, który nie zmniejsza się mimo prawidłowo podanego leku przeciwbólowego odpowiedniego dla wieku i masy ciała dziecka.
Szybko skontaktuj się z lekarzem także wtedy, gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na cięższy przebieg choroby lub powikłanie:
- ropnym, wodnistym lub krwistym wycieku z ucha
- obrzęku, zaczerwienieniu albo silnym bólu skóry za uchem
- odstawaniu chorego ucha bardziej niż drugiego
- nagłym pogorszeniu słuchu, zawrotach głowy lub wyraźnych zaburzeniach równowagi
- sztywności karku, silnym bólu głowy, senności, splątaniu albo drgawkach
- uporczywych wymiotach, niechęci do picia i objawach odwodnienia
Jeśli dziecko trudno wybudzić, ma drgawki, zaburzenia świadomości lub sztywność karku, a jego stan szybko się pogarsza, potrzebuje pilnej pomocy medycznej. Takie objawy nie są typowe dla łagodnego bólu ucha i nie powinny być leczone wyłącznie w domu.
Wyciek z ucha i obrzęk za uchem u dziecka. Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja?
Płyn, ropa lub krew wypływające z ucha zawsze wymagają kontaktu z lekarzem. Wyciek może pojawić się w przebiegu infekcji, zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego albo po uszkodzeniu błony bębenkowej. Nie należy wkładać do ucha patyczków, chusteczek ani próbować samodzielnie usuwać wydzieliny z głębi przewodu słuchowego.
Alarmujący jest także ból, zaczerwienienie lub narastający obrzęk za uchem. Jeśli małżowina uszna zaczyna odstawać, a okolica za uchem jest bolesna przy dotyku i cieplejsza, dziecko powinien pilnie zbadać lekarz. Taki obraz może wskazywać na szerzenie się infekcji poza ucho środkowe.
Do szybkiej oceny kwalifikuje się również ból po urazie głowy lub ucha oraz podejrzenie, że w uchu znajduje się ciało obce. Samodzielne wyciąganie drobnych przedmiotów może wepchnąć je głębiej i uszkodzić przewód słuchowy lub błonę bębenkową.
Ból ucha po pływaniu lub przy katarze. Co może go powodować?
Ból ucha po katarze lub infekcji wirusowej często wiąże się z dolegliwościami w obrębie ucha środkowego. Dziecko może zgłaszać uczucie zatkania, gorzej słyszeć lub być bardziej marudne w pozycji leżącej. Lekarz ocenia wówczas ucho w badaniu i decyduje, czy potrzebne jest konkretne leczenie, czy wystarczy obserwacja oraz łagodzenie bólu.
Po pływaniu częstsze bywa zapalenie ucha zewnętrznego. Charakterystyczne są świąd, ból nasilający się podczas pociągania małżowiny albo ucisku okolicy przed uchem, uczucie zatkania i czasem wyciek. Gdy ból jest silny, promieniuje do szyi lub twarzy, a skóra wokół ucha puchnie albo czerwienieje, potrzebna jest szybka konsultacja.
Nie każdy ból ucha zaczyna się w samym uchu. Dolegliwość może promieniować z gardła, migdałków, zębów lub stawu żuchwowego. Dlatego gdy bólowi ucha nie towarzyszą gorączka ani typowe objawy ze strony ucha, warto zwrócić uwagę także na katar, ból gardła, trudności w przełykaniu i niedawne urazy.
Ból ucha u dziecka nie mija. Kiedy umówić wizytę u lekarza?
Jeśli ból ucha nie mija w ciągu 2–3 dni, nasila się lub regularnie wraca, dziecko powinno zostać zbadane. Konsultacji wymaga także utrzymujące się uczucie zatkanego ucha, słabsza reakcja na dźwięki lub pogorszenie słuchu zauważone przez rodzica albo nauczyciela. Nawracające problemy mogą wiązać się między innymi z zaleganiem płynu w uchu środkowym, co wymaga oceny lekarskiej.
W domu można zadbać o odpoczynek, płyny i leczenie przeciwbólowe stosowane zgodnie z zaleceniami dla wieku oraz masy ciała dziecka. Nie należy podawać antybiotyku pozostałego po wcześniejszej chorobie ani stosować kropli do ucha bez pewności, że są właściwe w danej sytuacji. Przy wycieku, urazie lub podejrzeniu perforacji błony bębenkowej dobór preparatu powinien należeć do lekarza.
Warto zapisać, kiedy ból się zaczął, jaka była najwyższa temperatura, czy pojawił się wyciek oraz czy dziecko gorzej słyszy lub ma problemy z równowagą. Takie informacje ułatwiają ocenę podczas wizyty. Zasada jest prosta: łagodny ból bez objawów alarmowych można przez krótki czas obserwować. Silny ból, pogarszający się stan dziecka i niepokojące objawy wymagają szybkiej pomocy medycznej.
10 przestarzałych porad naszych babć, które kiedyś były wpajane młodym mamom
10
