Edukacja wczesnoszkolna - jak wygląda nauczanie początkowe?

2021-09-06 9:24
edukacja wczesnoszkolna
Autor: Getty Images

Edukacja wczesnoszkolna ma kilka swoich zamiennych nazw. Są to: kształcenie zintegrowane, nauczanie początkowe lub nauczanie elementarne. Dzieci uczą się na tym poziomie edukacyjnym, w klasach I-III, będąc w wieku tak zwanym wczesnoszkolnym, czyli od 7 do 9 roku życia. Czego oczekiwać od tego okresu w edukacji dziecka?

Do nauczania dzieci w edukacji wczesnoszkolnej jest kierowany specjalnie przygotowany, wykwalifikowany specjalista, nauczyciel wychowania wczesnoszkolnego. Musi to być osoba o miłym i przyjaznym usposobieniu, odpowiedzialna, zaangażowana, kontaktowa, współpracująca i stawiająca dobro swoich wychowanków, podopiecznych i ich sprawy na pierwszym miejscu.

Najwyższą wartością dla takiej osoby powinno być wspieranie rozwoju swoich podopiecznych. Nauczyciel klas I-III zawsze powinien prowadzić obserwację swoich uczniów, rozmawiać często z rodzicami dziecka o jego osiągnięciach i ewentualnych porażkach. Jak dokładniej wygląda edukacja wczesnoszkolna?

Spis treści

  1. Edukacja wczesnoszkolna - dlaczego jest tak ważna?
  2. Jak wygląda kształcenie zintegrowane
  3. Rola nauczyciela w nauczaniu wczesnoszkolnym
  4. Cele edukacji wczesnoszkolnej
  5. Zadania edukacji wczesnoszkolnej
  6. Ocenianie na etapie nauczania elementarnego
  7. Efekty edukacji wczesnoszkolnej
Dlaczego dzieci powinny uprawiać sport?

Edukacja wczesnoszkolna - dlaczego jest tak ważna?

Edukacja dzieci we wczesnych latach ich życia jest niezwykle ważna, ale i wymagająca. W tym okresie dzieci szybko, dynamicznie rozwijają się i przyswajają duże porcje wiedzy. To w tym czasie również ich umysł jest najbardziej chłonny – „chłonie niczym gąbka”.

Należy to wykorzystać, ponieważ później około 10-12 roku życia potencjał dziecka spowalnia i uczeń nie uczy się tak szybko jak do tej pory, jego umysł staje się mniej plastyczny.

Jak wygląda kształcenie zintegrowane

Kształcenie zintegrowane jest procesem złożonym i wieloetapowym, ma charakter wprowadzający dziecko do dalszego kształcenia – nauczania i wychowania na szczeblach wyższych. Jest to proces rozłożony na trzy lata nauki szkolnej, co oznacza, że dziecko ma dość czasu, aby oswoić się i nauczyć podstaw niezbędnych na etapach wyższych, z najważniejszymi umiejętnościami, którymi są opanowanie nauki czytania, pisania i liczenia.

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez ucznia w klasie pierwszej szkoły podstawowej, są kontunuowanie, czyli powtarzane, pogłębiane i rozszerzane w klasie drugiej i w trzeciej. Zatem wiadomości i umiejętności dziecka zdobyte ciężką pracą dziecko-nauczyciel-rodzic są platformą, punktem wyjścia do nauki w klasach 4-8. Owy proces powinien przebiegać w miarę możliwości spokojnie, stopniowo i łagodnie, z dużym poszanowaniem indywidualności każdego z uczniów.

Przeczytaj też: Nauka pisania - jak nauczyć dziecko pisać?

W swojej zasadzie nauczanie na pierwszym etapie edukacyjnym powinno być płynnym i nie traumatycznym przejściem od wychowania przedszkolnego. Charakter zintegrowany zajęć, łączy ze sobą treści poszczególnych edukacji, łączy się w całość, daje możliwości uczniowi do kreowania otaczającego świata po swojemu, na własnych zasadach.

Edukacja wczesnoszkolna budzi wyobraźnie i pobudza do działania i odkrywania. Dostarcza dziecku sposobności do cieszenia się i pełnego przeżywania swojego dzieciństwa, w zgodzie ze środowiskiem, przyrodą, zdrowym trybem życia, modelowym odżywianiem się i porozumiewaniem się z innymi ludźmi.

Rola nauczyciela w nauczaniu wczesnoszkolnym

Dzieci będące w młodszym wieku szkolnym, nie mają tak ukształtowanej koncentracji uwagi, koncentracji zadaniowej, aby wysiedzieć w ławce bez ruchu 45 minut, dlatego też już po 20-25 minutach aktywności umysłowej wykazują znużenie i konieczna jest zmiana aktywności.

Dowiedz się: Głoskowanie - jak nauczyć dziecko głoskować?

Podejście nauczyciela w nauczaniu zintegrowanym powinno uwzględniać potrzeby, zegar biologiczny podopiecznych i mieć w zanadrzu przygotowane różne aktywności. Od wysiłku umysłowego – nauki pisania, czytania i liczenia, trzeba płynnie przejść do aktywności związanej z ochroną środowiska, muzycznej, bądź plastycznej.

Ważne i bardzo potrzebne są również zajęcia dla wybranych, zazwyczaj najsłabszych dzieci w jakiejś dziedzinie, czyli, np. terapia pedagogiczna na terenie szkoły, dla dziecka z ryzyka dysleksji, lub z diagnozą dysleksji rozwojowej, bądź gimnastyki korekcyjnej dla dziecka z wadami postawy i kręgosłupa.

Cele edukacji wczesnoszkolnej

Główne, najważniejsze cele edukacji wczesnoszkolnej, to zdobywanie umiejętności i kompetencji służących do:

  • zgłębiania wiedzy, poprzez naukę poprawnego czytania, pisania i liczenia,
  • obcowania z przyrodą i naturą, dbanie o środowisko naturalne,
  • nauki nawiązywania i podtrzymywania poprawnych stosunków międzyludzkich, międzykulturowych,
  • chęci działania w różnych formach szkolnych i pozaszkolnych, zgodnie z zainteresowaniami i upodobaniami, rozwijaniem swoich pasji, hobby.

Sprawdź: Nauka alfabetu i literek - kiedy i jak nauczyć dziecko?

To wszechstronny rozwój dziecka fizyczny, psychiczny, emocjonalny, intelektualny, estetyczny i duchowy, przygotowujący również do życia w dorosłym, dojrzałym życiu. Warto zwrócić również uwagę na niektóre cele szczegółowe, tak samo ważne, jak główne:

  • zwracanie szczególnej uwagi na biegłość i czystość w posługiwaniu się naszym językiem ojczystym, w zakresie mówienia, ale i pisania i czytania, kształtowanie umiejętności matematycznych, nauka wyrażania samego siebie za pomocą słów i mowy niewerbalnej, rozbudzanie zainteresowań przyrodniczych,
  • rozwijanie umiejętności zdobywania, poszerzania swojej wiedzy z różnych źródeł multimedialnych i książek, pobudzanie, odkrywanie indywidualnych uzdolnień, pokazywanie palety barw świata artystycznego, np. plastycznego, muzycznego, tanecznego,
  • rozwijanie ducha sportowego i prozdrowotnego.

Zadania edukacji wczesnoszkolnej

  1. Żeby dziecko dobrze rozumiało i poruszało się w otaczającej rzeczywistości i świecie, w którym żyje, musi mieć dostarczoną odpowiednio przygotowaną treść, dostosowaną do wieku dziecka i jego możliwości rozwojowych.
  2. Tylko dziecko, które jest wyposażone w podstawowe umiejętności, czyli naukę czytania, pisania i liczenia, komunikowania się, myślenia, metod rozwiazywania problemów poradzi sobie w życiu dorosłym.
  3. Odkrywać w każdym dziecku bez względu na bariery jego predyspozycje, uwarunkowania, zdolności i mocne strony.
  4. Przygotowanie dziecka do życia w zgodzie z drugim człowiekiem, do uczestnictwa w życiu społecznym.
  5. Wyrabianie nawyku dążenia do celu, do prawdy, bycia dociekliwym i bycia sobą.
  6. Pokazywanie i przekazywanie pozytywnego stosunku do nauki i uczenia się, dawanie dobrego wzorca do naśladowania.

Dowiedz się: Nauka czytania - przydatne ćwiczenia

Ocenianie na etapie nauczania elementarnego

Ocena dziecka w nauczaniu początkowym ma charakter opisowy, dotyczy ogólnego jego rozwoju i oczywiście postępów w nauce. Występują trzy rodzaje oceniania dziecka:

  • ocena bieżąca – każdorazowo podczas zajęć, to potwierdzenie tego czego w danej chwili uczeń nauczył się i to nad czym musi w dalszym ciągu pracować,
  • ocena okresowa – po I semestrze nauki w danej klasie i na zakończenie edukacji w danej klasie, informacja ogólna dla dziecka i jego najbliższych o tym w jakim tempie poczynił postępy w nauce, jakie jest jego zachowanie,
  • ocena końcowa – po zakończeniu I etapu edukacyjnego – jest to podsumowanie osiągnięć i kompetencji dziecka szczególnie pod względem umiejętności poprawnego czytania, pisania, liczenia, mówienia, kontaktów społecznych, dbałości o środowisko naturalne, zachowaniu i aktywności fizycznej.

Efekty edukacji wczesnoszkolnej

Cały okres edukacji wczesnoszkolnej to magiczny czas, który jeżeli zostanie pomyślnie przepracowany, mądrze, rzetelnie ale i spokojnie to owocować będzie w przyszłości zdolnymi, mądrymi, aktywnymi, otwartymi młodymi ludźmi. 

Dobrze "przepracowana" edukacja wczesnoszkolna pośle dalej dzieci, którym chce się więcej, sięgają wyżej i wyżej, lubią wyzwania, wiedzą kim chcieliby być w przyszłości i uparcie dążą do upragnionego celu, nie poddają się, a pewne przeszkody tylko ich wzmacniają i dają jeszcze większe chęci do dalszego działania i zdobycia niezdobytego.

Przeczytaj: Metoda Domana. Na czym polega metoda globalnego czytania?

Natomiast jeżeli już na etapie nauczania zintegrowanego, dziecko będzie miało rzucane kłody pod nogi w postaci niewyrozumiałego nauczyciela, który nie potrafi chwalić, tylko krzyczy i gani, efekty będą wprost odwrotne.

Rolę mają także rodzice, którzy w porę powinni zauważać pewne trudności w nauce czytania, pisania lub liczenia. Przy złej współpracy nauczyciel-rodzic-dziecko, uczeń nie będzie, choćby nawet bardzo chciał, czerpać satysfakcji i zadowolenia z nauki.

Zobojętnieje, wycofa się z kontaktów społecznych, straci chęć i motywację do pracy, nie będzie mu zależeć na ocenach, na pochwałach, stanie się apatyczne z niską samooceną i zamknięte na wyzwania.

„Podcięcie skrzydeł” tak wcześnie powoduje zazwyczaj nieodwracalne zmiany w psychice młodego człowieka, zobojętnienie i wycofanie. Niełatwo jest taką sytuację odwrócić, dlatego też należy podkreślić to z całą stanowczością, jak ważny jest to okres w całej karierze edukacyjnej dziecka. 

Zobacz też: Dziecko nie chce czytać. Sposoby na małych przeciwników książek

Do nauki w okresie wczesnoszkolnym należy podchodzić spokojnie, bo zaległości lubią się nakładać na siebie, niepotrzebnie piętrzyć. Dziecko wspólnie z rodzicem i nauczycielem musi zwalczyć przeszkodę od razu, tu i teraz, żeby nie brnąć dalej w niewiedzy.

W trakcie nauki malec musi uzbroić się w cierpliwość ponieważ na niektóre osiągnięcia, sukcesy trzeba mocniej popracować ,przychodzą dla jednych szybciej, dla innych później, ale każda ciężka praca jest wcześniej czy później nagradzana.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza