- Niebieski lub szaroniebieski kolor oczu noworodka wiąże się z niewielką ilością melaniny w tęczówce.
- Najbardziej widoczne zmiany koloru oczu często zachodzą w pierwszych 6 miesiącach życia.
- U części dzieci kolor tęczówek może ustalać się aż do około pierwszych urodzin.
- Na podstawie koloru oczu mamy i taty nie da się ze stuprocentową pewnością przewidzieć koloru oczu dziecka.
Dlaczego noworodek ma niebieskie oczy?
Po urodzeniu komórki w tęczówce mogą wytwarzać jeszcze niewiele melaniny, naturalnego barwnika obecnego także w skórze i włosach. Gdy melaniny jest mało, światło rozprasza się tak, że tęczówka wygląda na niebieską lub szaroniebieską.
Nie każde dziecko rodzi się z jasnymi oczami. U części noworodków tęczówki od początku są brązowe lub bardzo ciemne i później zmieniają się nieznacznie. Niebieski kolor oczu nie jest też oznaką lepszego ani gorszego wzroku.
Kiedy kolor oczu noworodka może się zmienić?
Kolor oczu dziecka może zmieniać się stopniowo przez pierwszy rok życia. Najbardziej widoczne zmiany często zachodzą w pierwszych 6 miesiącach życia, ale u części dzieci kolor oczu ustala się dopiero około pierwszych urodzin. Tęczówka może stać się ciemniejsza, brązowa, piwna, zielonkawa albo pozostać niebieska.
Zmiana koloru oczu zwykle nie następuje z dnia na dzień. Rodzic może zauważyć, że niebieski odcień oczu staje się mniej wyraźny, oczy wyglądają na bardziej szare albo pojawiają się w nich złote lub brązowe refleksy. Barwa może też wyglądać trochę inaczej zależnie od światła, ubrania dziecka i koloru otoczenia.
Od czego zależy kolor oczu dziecka?
Kolor oczu dziecka zależy od genów związanych z wytwarzaniem i rozmieszczeniem melaniny w tęczówce. Kolor oczu nie dziedziczy się według prostego schematu, w którym brązowe oczy zawsze dominują, a niebieskie zawsze są recesywne. Wpływ ma wiele genów przekazanych przez oboje rodziców, także tych obecnych w dalszej rodzinie.
Dlatego na podstawie koloru oczu mamy i taty można jedynie ocenić prawdopodobieństwo danego koloru oczu u dziecka, ale nie da się go przewidzieć z całkowitą pewnością. Dwoje rodziców o niebieskich oczach może mieć dziecko o innym kolorze tęczówek, podobnie jak rodzice o brązowych oczach nie zawsze mają dziecko z brązowymi oczami.
Zmiana koloru oczu u niemowlęcia. Kiedy potrzebna jest konsultacja?
Powolne ciemnienie obu tęczówek w pierwszym roku życia jest zwykle naturalnym elementem rozwoju. Warto jednak zwrócić uwagę nie tylko na kolor tęczówek, lecz także na wygląd źrenic, przejrzystość oczu i to, czy podczas patrzenia oba oczy ustawiają się w tym samym kierunku. Niepokojących zmian nie należy tłumaczyć wyłącznie tym, że oczy dziecka zmieniają kolor.
Pilna konsultacja lekarska jest potrzebna, gdy pojawi się którykolwiek z poniższych sygnałów:
- źrenica wygląda na białą, szarą lub żółtawą, również na zdjęciach zrobionych z lampą błyskową
- jedno oko stale wygląda wyraźnie inaczej niż drugie albo kolor jednej tęczówki nagle się zmienia
- rogówka, czyli przezroczysta przednia część oka, wydaje się mętna
- niemowlę po ukończeniu 6 miesięcy często kieruje jedno oko w inną stronę niż drugie
Jeśli dziecko poza zmianą koloru tęczówek zachowuje się jak zwykle, a jego oczy są przejrzyste i wyglądają podobnie, najczęściej wystarczy obserwacja podczas codziennej pielęgnacji i rutynowych wizyt kontrolnych. W razie wątpliwości warto podczas wizyty u pediatry pokazać zdjęcie oka lub dokładnie opisać zauważoną zmianę. Pojedyncza fotografia nie wystarcza do samodzielnej oceny koloru oczu ani wyglądu oka.