- Pracownikiem młodocianym może być osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat.
- Nastolatek może wykonywać pracę lekką, która nie zagraża jego zdrowiu, rozwojowi ani nauce.
- W ferie młodociany może pracować maksymalnie 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo, a osoba poniżej 16 lat najwyżej 6 godzin na dobę.
- W 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenia wynosi 31,40 zł brutto.
- Uczeń do 26. roku życia pracujący na zleceniu co do zasady nie podlega z tego tytułu składkom społecznym i zdrowotnym.
Minimalny wiek do legalnej pracy
Według przepisów pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie skończyła jeszcze 18 lat. Wymagane jest ukończenie co najmniej szkoły podstawowej oraz zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do danej pracy. Zatrudnienie może służyć przygotowaniu zawodowemu albo wykonywaniu prac lekkich.
Osoby poniżej 15. roku życia nie mogą podejmować standardowej pracy zarobkowej. Inne reguły dotyczą jednak dzieci występujących w reklamach, filmach, teatrze, działalności artystycznej lub sporcie. W takich przypadkach potrzebne są zgoda opiekuna oraz zezwolenie inspektora pracy, które określa między innymi czas i rodzaj zajęcia.
Praca lekka: dozwolone zajęcia dla nastolatka
Praca lekka nie może obciążać organizmu, zagrażać rozwojowi psychicznemu ani kolidować z nauką w szkole. Nie wystarczy, że oferta brzmi niegroźnie lub jest reklamowana jako pomoc wakacyjna. Każdy pracodawca ma obowiązek sporządzić wykaz prac lekkich obowiązujący w jego firmie.
W praktyce nastolatek może spotkać oferty prostych zajęć sezonowych lub pomocniczych. Do prac lekkich mogą należeć między innymi:
- zbieranie owoców lub inne lekkie prace sezonowe
- roznoszenie ulotek i materiałów informacyjnych
- proste prace biurowe oraz pomoc przy porządkowaniu dokumentów
- sprzątanie i prace porządkowe bez dźwigania ciężkich przedmiotów
Nastolatkowi nie wolno powierzać prac stwarzających ryzyko wypadku, kontaktu ze szkodliwymi substancjami ani wykonywanych w wymuszonej pozycji ciała. Przed podpisaniem umowy rodzic i nastolatek powinni dokładnie sprawdzić zakres obowiązków, a nie sugerować się samą nazwą stanowiska.
Ile godzin może pracować nastolatek?
W czasie ferii szkolnych młodociany może pracować maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. W przypadku osób poniżej 16. roku życia dobowy wymiar pracy wynosi maksymalnie 6 godzin. Limity te łączą się u wszystkich pracodawców, więc dodatkowe zlecenie w innej firmie nie pozwala ich ominąć.
W trakcie roku szkolnego czas pracy musi być dostosowany do planu lekcji. Nastolatek nie może pracować w nocy ani w nadgodzinach. Gdy dobowy czas pracy przekracza 4,5 godziny, przysługuje mu 30-minutowa nieprzerwana przerwa wliczana do czasu pracy.
Forma umowy i wynagrodzenie
Nastolatek może być zatrudniony na umowie o pracę, ale może też wykonywać zlecenie za zgodą opiekuna prawnego. Nazwa umowy nie może maskować rzeczywistego stosunku pracy. Jeśli firma narzuca sztywne godziny, miejsce oraz nadzór przełożonego, zlecenie w rzeczywistości spełnia warunki etatu.
W 2026 roku minimalne wynagrodzenie na pełnym etacie wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa przy zleceniu to 31,40 zł brutto. Uczeń lub student do 26. roku życia pracujący na zleceniu co do zasady nie podlega z tego tytułu składkom społecznym i zdrowotnym. Przed podpisaniem umowy warto wspólnie z dzieckiem przeanalizować zakres obowiązków, wymiar czasu pracy, stawkę oraz terminy wypłaty, by pierwsza praca nie odbywała się kosztem nauki i odpoczynku.
Obowiązki i przywileje dostosowane do wieku dziecka
5
