- Analiza z 2025 roku ujawnia, że faktyczna dawka melatoniny w żelkach może być nawet o 300% wyższa niż deklarowana na etykiecie
- Długotrwałe podawanie melatoniny nastolatkowi może zaburzyć naturalny proces dojrzewania i rozwój układu rozrodczego
- Eksperci ostrzegają, że popularne żelki na sen dla młodzieży to nie cukierki, ale silny hormon rozregulowujący zegar biologiczny
- Kluczowa w przypadku problemów ze snem u nastolatków jest właściwa higiena snu, a nie podawanie suplementów bez konsultacji z lekarzem
Czy żelki z melatoniną na sen są bezpieczne dla nastolatka? Co musisz wiedzieć
Internetowy trend „sleepmaxxing” sprawił, że żelki z melatoniną stały się hitem wśród młodzieży szukającej prostego sposobu na problemy ze snem. Nastolatki traktują je jak nieszkodliwe cukierki, nie zdając sobie sprawy, że melatonina to nie witamina, ale silnie działający hormon. Eksperci biją na alarm, ponieważ jej niekontrolowane przyjmowanie może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Jej głównym zadaniem jest regulacja naszego wewnętrznego zegara biologicznego, a nie leczenie bezsenności. Jak wskazują analizy medyczne z ubiegłego roku, regularne przyjmowanie melatoniny na własną rękę, zwłaszcza w okresie dojrzewania, może poważnie rozregulować naturalny cykl dobowy. Potencjalne skutki uboczne to senność w ciągu dnia, bóle głowy, a nawet zaburzenia nastroju, co dodatkowo komplikuje i tak już burzliwy czas dorastania.
Ile melatoniny jest w żelkach? Faktyczna dawka może się różnić o 300%
Największym problemem z melatoniną dostępną bez recepty jest brak realnej kontroli nad jej składem i dawkowaniem. Rodzic, kupując żelki, ufa informacjom na etykiecie, ale może nieświadomie podawać dziecku znacznie zawyżoną dawkę tego hormonu. Analiza produktów przeprowadzona przez jeden z amerykańskich uniwersytetów medycznych w 2025 roku nie pozostawia w tej kwestii żadnych złudzeń.
Wspomniane badanie wykazało, że aż 88% przebadanych suplementów z melatoniną miało zupełnie inny skład, niż deklarowali producenci. Rozbieżności były ogromne – od 74% do nawet 347% dawki podanej na opakowaniu. To prosta droga do przedawkowania, co potwierdzają dane amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) z 2024 roku, według których melatonina była przyczyną około 11 tysięcy wizyt dzieci na szpitalnych oddziałach ratunkowych w latach 2019-2022.
Wpływ melatoniny na dojrzewanie i hormony. Co mówią badania?
Endokrynolodzy, czyli specjaliści od hormonów, ostrzegają przed jeszcze jednym, ukrytym zagrożeniem. Melatonina jest bowiem ściśle powiązana z regulacją hormonów płciowych i naturalnym procesem wchodzenia w dorosłość. W okresie dojrzewania jej poziom w organizmie fizjologicznie spada, co jest jednym z sygnałów dla ciała do rozpoczęcia zmian.
Długotrwałe podawanie nastolatkowi wysokich dawek melatoniny z zewnątrz może zakłócić ten niezwykle delikatny mechanizm. Jak wskazują badania przytoczone w naukowej bazie PMC w 2024 roku, istnieje ryzyko zaburzenia prawidłowego rozwoju układu rozrodczego. Choć brakuje jeszcze długofalowych badań na ludziach, dotychczasowe wnioski są na tyle niepokojące, że gdy pojawiają się problemy ze snem u nastolatków, eksperci zalecają poszukiwanie przyczyn gdzie indziej i zachowanie najwyższej ostrożności w kwestii suplementacji.
Jak pomóc nastolatkowi lepiej spać? Sprawdzone sposoby zamiast suplementów
Zanim w ogóle rozważysz podanie dziecku melatoniny, warto wypróbować sprawdzone, niefarmakologiczne metody. Podstawą jest tak zwana higiena snu nastolatka: stałe pory zasypiania i wstawania (także w weekendy), ograniczenie niebieskiego światła z ekranów na godzinę przed snem oraz zadbanie o ciszę i ciemność w sypialni. Jak wskazują eksperci, pierwszą linią pomocy w przypadku uporczywej bezsenności u młodzieży powinna być terapia poznawczo-behawioralna (CBT-I). Suplementy na sen dla młodzieży, w tym melatoninę, należy traktować jako absolutną ostateczność, stosowaną krótko i wyłącznie po konsultacji z lekarzem. To on dobierze bezpieczną, niską dawkę (zazwyczaj od 0,5 do 1 mg).
Dlaczego w Polsce melatoninę można kupić w markecie? Różnice w prawie
Fakt, że w Polsce i USA melatoninę można kupić w każdym supermarkecie czy aptece bez recepty, może usypiać czujność rodziców. W naszym kraju jest ona traktowana jako suplement diety, co oznacza znacznie łagodniejsze wymogi kontroli jakości niż w przypadku leków. Zupełnie inne podejście mają kraje takie jak Wielka Brytania, Australia czy Kanada, gdzie melatonina jest lekiem dostępnym wyłącznie na receptę. Jak podkreślają autorzy różnych analiz, takie uregulowanie prawne znacznie lepiej chroni pacjentów, zwłaszcza tych najmłodszych, przed niekontrolowanym stosowaniem i ryzykiem związanym z produktami o niesprawdzonym składzie.
